باز کردن منو اصلی

قطب الدین ابوعبدالله محمد بن محمد بویه‌ای رازی ورامینی از فقهای بزرگ شیعه که باالقاب گوناگونی مانند قطب الدین، علامه رازی، قطب تحتانی شناخته می‌شود. کنیه او را ابو جعفر رازی ذکر کرده‌اند نام کامل او به صورتی که ذکر شد مورد تأیید و اجماع دانشمندان و شرح حال نویسان است.

محتویات

تولد و وفاتویرایش

دربارهٔ سال تولد و وفات وی اختلاف نظرهای زیادی وجود دارد. درکتب رجالی و شرح حال شیعی وفات ورامینی در تاریخ دوازدهم یا سیز دهم ذی القعده سال ۷۷۶ ذکر شده. در کتب اهل سنت تاریخ وفات قطب الدین سال ۷۶۶ قمری ذکر گردیده. در هدیة العارفین نیز سال ۷۶۶ سال وفت او عنوان شده‌است. اما از آن جهت شهید اول در سال ۷۶۸ از وی بهره برده‌است تاریخ اهل سنت معتبر نمی‌باشد

محل تولدویرایش

تمام شرح حال نویسان و کسانی که به محل تولد علامه قطب الدین اشاره داشته‌اند آن را ورامین نگاشته‌اند.

مدفنویرایش

مقبره قطب الدین شهر دمشق است زیرا قطب الدین سالیان اواخر عمر خویش را در این شهر به سر برده و همان‌جا در گذشته‌است.

زندگانیویرایش

قطب الدین در دوران حکومت ایلخانان می‌زیست. دو وزیر بزرگ ایلخانان مغول در این دوران خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی و پسرش غیاث الدین بودند. خواجه رشید الدین به دانشمندان احترام بسیار می‌گذاشت و برای آنان ارزشی والا قایل بود به همین علت نامه‌ای را به فرزند خود، امیر علی، حاکم بغداد فرستاد و در آن نامه خواجه رشید الدین، مولانا قطب الدین رازی خود می‌داند و در آن از پسرش می‌خواهد هزار دینار پول نقد و یک پوستین سنجاب و مرکوبی همراه زین در اختیار او بگذارد. بعد از خواجه رشید الدین پسرش خواجه غیاث الدین به وزارت رسید و مانند پدرش به دانشمندان احترام فراوان می‌گذاشت.

اساتیدویرایش

قطب الدین شاگرد قطب شیرازی و علامه حلی و شمس الدین اصفهانی بوده‌است. علامه حلی به وی اجازه روایت کتبی را که پیش او قرائت کرده داد.[۱]

آثارویرایش

از آثار قطب الدین می‌توان به شرح شمسیه، المحاکمات بین شرحی الاشارات، لوامع الاسرار فی شرح مطالع الانوار، بحر الاصداف، تحفة الاشراف، رسالة فی تحقیق الکلیات، لطائف الاسرار، شرح الاشارات، شرح الحاوی الصغیر فی الفروغ، شرح حکمة الاشراق، شرح بر قوائد الاحکام، تقسیم العلم و … می‌توان اشاره کرد.

آراء منطقیویرایش

  1. از نظر او کلی طبیعی به وجود افرادش در خارج موجود است.[۲]
  2. قطب رازی رسم تام را از جمیع ماعدا تمییز تام می‌دهد و رسم ناقص را از بعضی از ماعدا تمییز می‌دهد.[۳]
  3. او به تبع استادانش علامه حلی و قطب شیرازی، متأخران را در تقسیم حملیه محصوره به حقیقیه و خارجیه به نقد می‌کشد.[۴]
  4. او نیز عکس نقیض به روش قدما را می‌پذیرد و عکس نقیض به روش متأخران را لازم عکس نقیض قدما قلمداد می‌کند.[۵]
  5. وی موجبه سالبه را می‌پذیرد و برای آن تفسیر بدیعی ارائه می‌دهد.[۶][۷]
  6. قطب رازی در دفع شبهه دور در شکل اول - علم به نتیجه موقوف به علم به کبراست و علم به کبرا نیز موقوف به علم به نتیجه است - ظاهراً راه بدیعی پیموده‌است.[۸]

پانویسویرایش

  1. رسالتان فی التصور و التصدیق. صص. ۵۱ و ۵۲.
  2. شرح المطالع. صص. ۵۹.
  3. همان. صص. ۱۰۴.
  4. همان. صص. ۱۳۲ و ۱۳۴ و ۱۸۹.
  5. همان. صص. ۱۸۹.
  6. همان. صص. ۱۴۱.
  7. این تفسیر در تعلیقه بر اسفار محقق سبزواری و در بخش منطق منظومه او انعکاس یافته‌است. (الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، ج1، ص162. شرح المنظومة، ج1، ص251،252)
  8. شرح المطالع. صص. ۲۵۱.

منابعویرایش

  • ورامین و علامه قطب الدین رازی ورامینی فیلسوف و دانشمند قرن هشتم، نویسنده دکتر مجتبی دماوندی، نشر واج
  • درآمدی بر تاریخ فلسفه اسلامی.
  • رسالتان فی التصور و التصدیق، قطب الدین رازی.
  • شرح المطالع، قطب الدین رازی.