باز کردن منو اصلی

قلعه دختر یا قیز قالاسی در شهرستان میانه قرار داشته و به شماره ۸۷۰ جزو آثار ملی ثبت شده‌است. این قلعه در دو کیلومتری پل‌دختر (میانه) در رشته کوه قافلانکوه واقع شده‌است. این قلعه بشکل کثیرالا ضلاع غیرمنتظم ساخته شده و به سه قسمت تقسیم می‌شود.

قلعه‌دختر
Miyanehglem.jpg
قیز قالاسی
نامقلعه‌دختر
کشور ایران
استانآذربایجان شرقی
شهرستانشهرستان میانه
بخشهخامنش
اطلاعات اثر
نام‌های دیگرقیز قالاسی
نام‌های قدیمیقز قالع‌سه
نوع بناسنگ و رس
کاربریدژ، قلعه
دیرینگیهزاره‌یکم پیش از میلاد
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۸۷۰
میراث کهن

قسمت‌های بناویرایش

  • دیوار بیرونی که قطورتر از دیگر قسمت‌ها بوده و به وسیلهٔ ۲۴ برج دیدبانی، نگهبانان از قلعه پاسداری می‌نمودند.
  • دیوار داخلی که این دیوار حافظ قسمت اصلی قلعه یا قلب قلعه بوده.
  • قسمت داخلی قلعه که محل فرماندهی و کوتبال دژ محسوب می‌شود.

این قلعه دارای دو مدخل ورودی است که در بالای یکی از این مدخل کتیبه‌ای بوده که بر اثر مرور زمان از بین رفته‌است.

تاریخچهویرایش

خانم ژان دیولافوا در صفحه ۷۲ از کتاب خود[۱] قدمت این قلعه را به زمان اردشیر یکم (هخامنشی) رسانده و هدف بنای آن را زندانی برای شاهزاده خانم شورشی ذکر کرده‌است.[۲]

برخی بنای این قلعه را مربوط به قرن ۷ هجری تخمین زده‌اند.[۳]

برخی دیگر بنای آن را با قدمت ۸ تا ۱۲ قرن ذکر کرده‌اند.[۴]

ولی با توجه به پایه‌های ساخت قلعه و مصالح بکار برده شده تخمین به اوایل دوره ساسانیان نیز زده می‌شود.

قلعه‌دختر و پل‌دخترویرایش

در گویش محلی نام این قلعه قیز قالاسی به معنای قلعه دختر می‌باشد. راجع به نام قلعه روایاتی رایج است از آن جمله که دختر پادشاهی بر علیه پدر خویش شورش می‌کند و پد ر او را به نقطه دور تبعید و برای وی قلعه‌ای ساخته در آنجا محبوسش می‌کند. دختر شاه بامید آزادی خویش روز شماری می‌کند و چوپانی که آنطرف رود قزل‌اوزن به چوپانی مشغول بوده توجه او را جلب می‌کند و این دو عاشق هم می‌شوند و چوپان هر شب رودخانه سرد و خروشان قزل اوزن را می‌شکافت و بدیدار شاهزاده‌خانم می‌آمد و شاهزاده‌خانم برای آنکه رنج این کا ر را از چوپان رفع سازد پلی بر روی رودخانه می‌زند و چوپان اولین کسی است که از روی پل رد می‌شود و بدیدار شاهزاده‌خانم می‌آید.

همچنین روایت است بازرگانی برای در امان ماندن دختر خود از دست مغولان برای دختر خود در این منطقه قلعه می‌سازد ولی به مرور زمان و حسن روابط و پس از مرگ بازرگان دختر وی برای توسعه تجارت بازرگانان آذربایجان با دیگر کشورها این پل (پل دختر) را می‌سازد.

عقیده باستان شناسان بر این است که این قلعه مانند قلعه دخترهای دیگر توسط ایزدبانو ناهید (آناهیتا) ساخته شده‌است. پرستشگاه‌های این ایزدبانو را اغلب در بلندی‌ها می‌ساختند و حاکمان و بازرگانان و کشاورزان هرساله با هدایای نفیس عازم این پرستشگاه‌ها می‌شدند چرا که ملکه ناهید فریادرس زنان و آزادی و حریت نعمت و فراوانی آب و باران تنها کسی بوده که در اقتصاد و نبرد پشتیبان این مرز و بوم بوده‌است. این قلعه‌ها بیشتر در کنار رودخانه‌های عظیم و دریاها ساخته می‌شده‌است.

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. به نام فرانسوی: La Perse, la Chaldée et la Susiane 1881-1882, Paris, 1887
  2. https://ia801902.us.archive.org/28/items/ldpd_6885554_000/ldpd_6885554_000.pdf
  3. «قیزقالاسی». نمای ایران. ۲۰ خرداد ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۲ آذر ۱۳۸۸.
  4. کتاب میانه تألیف محمدصادق نایبی، تهران، انتشارات جهان جام جم، 1384

پیوند به بیرونویرایش