باز کردن منو اصلی

مختصات: ۳۵°۵۶′۳۰″شمالی ۵۳°۰۹′۱۷″شرقی / ۳۵٫۹۴۱۷۵°شمالی ۵۳٫۱۵۴۶۶°شرقی / 35.94175; 53.15466

قلعه کنگلو
Kangelo castle0.jpg
نامقلعه کنگلو
کشور ایران
استانمازندران
شهرستانسوادکوه
بخشمرکزی
اطلاعات اثر
نوع بنادژ نظامی، معبد پرستش میترا
کاربریپرستش میترا
دیرینگیساسانیان
دورهٔ ساخت اثرساسانیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۲۷۵۴
تاریخ ثبت ملی۲۲ تیر ۱۳۷۹
اطلاعات بازدید
امکان بازدیددارد
Kangelo castle barfi.jpg
دژکنگلو.jpg

قلعه کَنگِلو به عنوان یکی از قلعه‌های تاریخی ایران در شهرستان سوادکوه و سی و نه کیلومتری شهر پل سفید در روستای کنگلو روی صخره‌ای عظیم قرار دارد. این قلعه به عقاب مازندران شهرت دارد. ارتفاع قلعه از سطح دریا ۱۸۱۱متر است. نمای خارجی قلعه را یک باروی عظیم سنگی تشکیل می‌دهد که در قسمت میانی و طرفین آن، برج‌های دیده‌بانی تعبیه شده‌است. فضای داخلی این قلعه با توجه به بقایای آن، مدور و در دو طبقه ساخته شده‌بود که قسمت عمده آن از بین رفته و در حال ویرانی است. عمده مصالحی که در ساختمان قلعه به کار رفته عبارتند از؛ سنگ لاشه با ملات آهک و سنگ ریزه.[۱]

معماریویرایش

دژ کنگلو زمانی در سه طبقه ساخته شده‌بود. اما با توجه به از بین رفتن بخش اعظمی از معماری طبقه سوم، کار کاوش در فضاهای طبقه دوم به روش ارگانیک آغاز شد. در این طبقه سه فضا، یکی در وسط به شکل مستطیل و دو دیگر به شکل نیم دایره در دو طرف آن کشف شد و حفاری آن‌ها تا روی کفی از جنس ملات گچ که در نتیجه پر نمودن طبقه اول احداث شده‌است، ادامه یافت.

عناصر معماری مکشوف شامل دیوارهای جدا کننده، طاق و قوس پنجره، طاقچه و ورودی‌ها، با چسباندن شماره‌های لوکس و شناسه‌های عمق و لایه مستندسازی و سپس اطلاعات و شناسنامه هر یک از عناصر پس از برداشت‌های فنی، مرقوم شده.[۲]

در قسمت میانی و طرفین بارو، برجهای دیده‌بانی را تعبیه کرده بودند. فضای داخلی دژ با توجه به آثار باقیمانده دایره شکل و در دو طبقه ساخته شده بود. پلان و شکل این بنا در میان دژهای ایران منحصر بفرد می‌باشد. برج‌های کناری برای استحکام بیشتر توپر ساخته شده‌اند تا بر استواری و استحکام باروها بیفزایند این دو برج به یک برج مدور بزرگ منتهی می‌شدند که ارگ اصلی قلعه بوده و ورودی کوچکی در پائین قرار داشت.

بیشتر قسمت‌های آن در طی زمان از بین رفته و در حال حاضر نمای بیرونی آن شامل دو باروی عظیم به شکل دو بازوی گشاده می‌باشد. نوع معماری آن طوری است که مانع ورود غریبه‌ها و مهاجمین به داخل می‌شد و تنها مسیر ورودی به این کوه کله قندی پر شیب را مسدود می‌کرد.

استفاده‌هاویرایش

در کنگلو نشانه‌هایی مانند اشیایی با علائم میتراییسمسی یافته‌شده که نشان می‌دهد این مکان نیایشگاه مهر (میترا) بوده‌است.[۳]

بعضی نیز به علت یافته‌شدن چربی در این مکان؛ عقیده دارند این قلعه نیایشگاه آناهیتا (الههٔ آب) بوده‌است.[۴]

دژ کنگلو به هنگام حملات و یورش ناگهانی دشمنان دارای کاربردی سپر مانند بود و در طراحی آن، جنبه تدافعی را در اولویت قرار داده‌اند. این بنا احتمالاً مربوط به قرون اولیه اسلامی می‌باشد و به دلیل نبود شواهد و مکتوبات تاریخی تاریخ دقیق آن تاکنون مشخص نشده‌است. (در یشتای به کنگ دژ اشاره شده که بر سر کوه بلندی ساخته شده‌است که احتمالاً منظور آن قلعه کنگ می‌باشد)

منابعویرایش

  1. «قلعه کنگلو». آفتاب. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۰۴-۲۱.
  2. «کشف شواهد جدیدی از معماری دوره ساسانی در قلعه کنگلو». روزنامه ابتکار. دریافت‌شده در 1385/11/18. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  3. «دیدارگاه میترایی قلعه کنگلو». اشوزرتشت. دریافت‌شده در ۲۲ تیر ۱۳۸۸.
  4. «ساسانیان قلعه کنگلو را برای مراسم آیینی، ضدآب ساختند». آموزش‌های زرتشت برپایه گاتها. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۰۴-۲۰.

پیوند به بیرونویرایش