قلعه (شطرنج)

قلعه حرکتی در بازی شطرنج است که با استفاده از شاه و یکی از رخ‌ها انجام می‌شود. این تنها حرکت شطرنج است که در آن دو مهره همزمان جابجا می‌شوند و همچنین تنها حرکت (به جز حرکات اسب) ک در آن مهره‌ای از روی مهره دیگر می‌پرد. طی این حرکت، شاه و رخ هم‌زمان حرکت می‌کنند. شاه دو خانه به سمت رخ حرکت می‌کند و رخ به خانهٔ آن سویِ شاه می‌آید.

قلعهٔ شاه و رخ.

قلعه یک مانور دفاعی است که در سده شانزدهم میلادی به منظور سرعت بخشیدن به بازی و کمک به دفاع وارد شطرنج شد.[۱][۲]

مواقعی نیز وجود دارند که انجام حرکت قلعه غیرممکن است:[۳]

  • پیش از انجام حرکت، شاه جابه‌جا شده‌باشد.
  • پیش از انجام حرکت، رخ جابه‌جا شده‌باشد.
  • مهره‌هایی میان شاه و رخ در صفحهٔ شطرنج وجود داشته‌باشند.
  • شاه یا خانه‌های محل عبور شاه در وضعیت کیش باشد.

شرایط و الزاماتویرایش

برای انجام این حرکت شرایطی لازم است. در صورت مغایرت داشتن هر کدام قلعه رفتن مجاز نیست.[۴][۵]

  1. بین شاه و رخ، نباید مهره ای قرار گرفته باشد.
  2. شاه و رخ، هیچ‌کدام نباید پیش از انجام قلعه، حرکت کرده باشند.
  3. شاه نباید هنگام قلعه کیش باشد.
  4. مسیر عبور قلعه شاه و رخ نباید در وضعیت کیش قرار بگیرد.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. "Chess Rules - How to Castle". Learnchessrules.com. Archived from the original on 18 March 2013. Retrieved 7 March 2013.
  2. Edward Scimia. "Castling". About.com. Archived from the original on 18 March 2013. Retrieved 7 March 2013.
  3. "Rules of Chess: Castling FAQ". Chessvariants.org. Archived from the original on 18 March 2013. Retrieved 7 March 2013.
  4. «آموزش قلعه رفتن در شطرنج (بخش دوم)». شطرنج سفید.
  5. «قلعه رفتن در شطرنج». باشگاه شطرنج ایران.