باز کردن منو اصلی

لنکران

بزرگترین شهر تالش‌نشین جهان
(تغییرمسیر از لنکران (شهر))


لَنکَران (به تالشی:Lankon-ترکی آذربایجانی:Lənkəran-روسی:Ленкорань) شهری تالش‌نشین در جنوب شرقی جمهوری آذربایجان در کرانه دریای خزر و در نزدیکی مرز ایران است‌.

لنکران
نشان رسمی لنکران
نشان
لنکران در جمهوری آذربایجان قرار گرفته‌است
لنکران
لنکران
مختصات: ۳۸°۴۵′۱۳″ شمالی ۴۸°۵۱′۰۴″ شرقی / ۳۸٫۷۵۳۶۱°شمالی ۴۸٫۸۵۱۱۱°شرقی / 38.75361; 48.85111مختصات: ۳۸°۴۵′۱۳″ شمالی ۴۸°۵۱′۰۴″ شرقی / ۳۸٫۷۵۳۶۱°شمالی ۴۸٫۸۵۱۱۱°شرقی / 38.75361; 48.85111
کشور  جمهوری آذربایجان
مساحت
 • کل ۷۰ کیلومتر مربع (۲۷ مایل مربع)
جمعیت
 • جمعیت ۱۸۳٬۳۰۰
 • تراکم ۲٬۶۰۰/km۲ (۶٬۸۰۰/sq mi)

محتویات

ویژگی هاویرایش

مردمویرایش

جمعیت آن در سال 2018 برابر با 226.799نفر بوده‌است. بیشتر مردم لنکران از قوم تالش هستند و به زبان‌ تالشی (با لهجه لنکرانی) سخن می‌گویند؛ همچنین این شهر به‌عنوان بزرگ‌ترین شهر تالش‌نشین جهان هم به‌شمار می‌آید.

لنکران دارای بزرگترین جامعه تالشی زبان در جمهوری آذربایجان میباشد.

آمار جمعیتی و بافت قومی لنکران طبق آمار سال 2018 بدین شرح میباشد:

تالشان: ( نفر 181.450 ) %80.54

آذری ها: ( نفر 44.320 ) % 19.54

روس ها: (نفر 395 ) % 0.19

اوکراینی ها: ( نفر 22 ) % 0.02

ترک ها: (نفر 17 ) % 0.01

اکراد : (نفر 14 ) % 0.01

تاتارها : (نفر 13 ) % 0.01

لزگی‌ها : (نفر 10 ) % 0.01

سایرین (نفر 27 ) % 0.02

0.01

دینویرایش

اسلام دین غالب این شهر است. اکثریت مسلمانان از مسلمان شیعه هستند و جمهوری آذربایجان پس از ایران، دومین درصد قابل توجه جمعیت شیعه در جهان را دارا است. بزرگترین مساجد این شهر شامل مسجد کیچیک بازار (بازار کوچک) و مسجد بویوک بازار (بازار بزرگ) است.

ریشه واژهویرایش

نام لنکران از دو واژه تالشی لَن (به معنی نی) و کران (به معنی خانه‌ها، آبادی) تشکیل شده و به معنای «نی‌آباد» است.[۱] پسوند کران (خانه‌ها، آبادی) در نام شماری از آبادی‌های دیگر منطقه تالش نیز به‌کار رفته‌است ازجمله سیهَکران (به معنی سنگ‌آباد)، اوجه‌کران، سَله‌کران، آسخانه‌کران (آبادی آهنگران) و غیره.[۲]

واژه لنکران را اما برخی دگرگون‌شده واژه فارسی لنگرکَنان (محل برکشیدن لنگر از آب) دانسته‌اند و در متون قدیمی‌تر نیز نام این شهر را به صورت لنگرکنان یا لنگ‌گوران هم می‌نوشتند.[۳]

گروهی نیز کران را برگرفته از واژه‌ فارسی کران به معنی مرز و انتها می‌دانند و لن را به عنوان اشاره به اقوام منطقه برمی شمارند.

تاریخچهویرایش

این شهر بر روی یک باتلاق در امتداد رودخانه‌ای با نام لنکران‌چای ساخته شده‌است. باقی مانده‌ای از شهرک‌های انسانی مربوط به دوران نوسنگی و همچنین خرابه‌هایی از قرون وسطی برنز و آهن هم در این شهر وجود دارد.

بنای شهر امروزی لنکران به سده ۱۶ میلادی برمی‌گردد. این شهر مدت‌ها پایتخت و مرکز حکومت خانات تالش بود.

حکومت خانات تالش با مرگ نادر شاه افشار (۱۷۳۶–۱۷۴۷)، از دهه ۱۷۲۰ در دوران آشفتگی تاریخ ایران تا سال ۱۸۲۸ میلادی، تحت سلطه سلسله‌های زندیه و قاجاریه ایران قرار داشت. در نیمه اول قرن هجدهم، روس‌ها چندین سال طی جنگ‌های ایران و روسیه بر آن حکومت کردند. در سال ۱۷۳۲ توسط پیمان رشت به خاک ایران بازگشت. در طول جنگ‌های ایران و روس در سال ۱۸۰۴، ژنرال کوتلیاروفسکی که در جریان جنگ، نیروی جنوبی روسیه را رهبری می‌کرد، قلعه‌ها و مقر فرماندهان لنکران را اشغال کرد و خان و نیروهای او را دستگیر کرد. به دنبال عهدنامه گلستان از سال ۱۸۱۳، منطقه تالش شمالی به روسیه تزاری واگذار شد و باعث اعتراضات فراوان مردم تالش آن منطقه شد. با این حال، با عهدنامه ترکمنچای در سال ۱۸۲۸ میلادی که پس از جنگ‌های بعدی و نهایی بین دو کشور ایران و روسیه اتفاق افتاد (۱۸۲۶–۱۸۲۸)، حکومت قاجار مجبور شد که بدون هرگونه درگیری شهر را به روسیه تحویل دهد. با امضای پیمان ترکمنچای در ۱۸۲۸ میان ایران و روسیه، لنکران نیز به روسیه واگذار شد و پایانی بود بر تسلط ایران بر منطقه شمالی سرزمین تالش‌‌. در سده بیستم لنکران دو بار پایتخت کشور خود مستقل خوانده تالش بوده‌است.

پس از فروپاشی امپراتوری روسیه، پس از انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷، در مدت زمانی کوتاه به عنوان بخشی از جمهوری دموکراتیک آذربایجان و بخشی از جمهوری سوسیالیست شوروی جمهوری آذربایجان شد. در سال ۱۹۹۱، پس از انحلال اتحاد جماهیر شوروی، بخشی از خاک جمهوری آذربایجان شد.

آب و هواویرایش

لنکران دارای آب و هوای نیمه گرمسیری و مرطوب (CFA) است که آب و هوای مدیترانه را نیز در خود جای داده‌است. لنکران زمستان سرد و مرطوب دارد و تابستان بسیار گرم، خشک و بسیار مرطوب است. حداکثر بارش سالانه ۱۶۰۰ تا ۱۸۰۰ میلی‌متر و بالاترین بارش در کشور جمهوری آذربایجان است.

طبیعتویرایش

در اطراف شهر لنکران یک منطقه وسیع از پارک‌های ملی به نام پارک ملی هیرکان قرار دارد که در آن انواع مختلف جانوران و گیاهان حفظ می‌شوند. خلیج قزل آغاج دارای بیش از ۲۵۰ نوع گیاه، ۳۰ گونه ماهی و بیش از ۲۲۰ نوع پرنده است. لنکران همچنین برای درخت چوب آهن (Parrotia persica یا Ironwood) شناخته شده و مشهور است. این درخت به‌طور طبیعی در منطقه رشد می‌کند و در پارک ملی هیرکان نیز دیده می‌شود. بر اساس داستان‌های محلی چوب آهن تنها چوبی است که در آب فرومی‌رود، از این رو نام (چوب آهن) است. از لحاظ تاریخی برای گرم کردن مورد استفاده قرار گرفته‌است، زیرا مدت زمان سوختن و گرمادهی آن زیاد است. گونه‌های پلنگ ایرانی (Panthera pardus saxicolor) نیز در پارک ملی هیرکان زندگی می‌کنند.

اقتصادویرایش

حوزه‌های غالب در اقتصاد لنکران عبارتند از کشت سبزیجات، کشت چای، کشت زراعی، پرورش دام، باغداری درختان مرکبات، زنبورداری، ماهیگیری و کشاورزی. آب و هوای نیمه گرمسیری مرطوب، دسترسی به زمین‌های مناسب کشت و زراعت، آب و منابع کافی نیروی کار در شهر، پایه خوبی برای فعالیت‌های کشاورزی و همچنین توسعه شرکت‌های کشتیرانی است. همچنین در این شهر اولین کارخانه گیاه چای آذربایجان در سال ۱۹۳۷ ساخته شده‌است.

غذاویرایش

غذاهای لنکران تا حد زیادی تحت تأثیر تاریخچه چند فرهنگی اقوام و ملل مختلف قرار گرفته‌است، از این رو تنوع زیادی در مواد غذایی لنکران وجود دارد. غذاهای معروف آن شامل لونگی، کلوچه لنکران، مرجی پلو (عدس پلو)، پلو سفید، کدو تنبل پلو و تورشو کباب (کباب ترش) می‌باشد.

رسانهویرایش

لنکران خانه چندین هنرمند ملی کشور آذربایجان، ازجمله گروه‌های قومی و رقص ملی ولایت بقالیار (The Sisters)است.

این شهر دارای کانال منطقه‌ای جنوب و تلویزیون و روزنامه لنکران است.

ورزشویرایش

این شهر دارای یک تیم فوتبال حرفه‌ای است که در لیگ برتر فوتبال جمهوری آذربایجان رقابت می‌کند. خزر لنکران تاکنون دو بار قهرمان لیگ کشوری و چندین بار نایب قهرمان لیگ شده‌است. سالن‌های ورزشی در شهر شامل ورزشگاه اختصاصی خزر لنکران و مجتمع ورزشی المپیک لنکران است. این ورزشگاه یکی از مراکز مرحله گروهی جام جهانی فوتبال پسران زیر هفده سال در سال ۲۰۱۲ بود.

در سال ۲۰۱۲، این شهر میزبانی مسابقات قهرمانی اروپا را بر عهده گرفت.

حمل و نقلویرایش

یک قطار شبانه از باکو به آستارا (پس از گذر از لنکران) فعالیت دارد. فرودگاهی نیز در سمت باختری شهر قرار گرفته‌است که در دوره شوروی احداث شده‌است.

منابعویرایش

ویکی‌پدیای انگلیسی.

  1. Akademik Budaq Budaqovun Şəxsi Veb Portalı-Azərbaycanın Lənkəran regionu Toponimlərinin İzahlı Lüğəti Kitabı (واژه‌نامه تشریحی جاینام‌های بخش لنکران آذربایجان)
  2. همان.
  3. تاریخ جامع آستارا و حکام نمین – بهروز نعمت‌الهی – ص – ۲۸ – ۲۹

جستارهای وابستهویرایش