لوکوپلاکی یا سفیدکژنه[۱] یک ضایعهٔ سفید رنگ است که مخاط دهان را درگیر می‌کند و با کشش از بین نمی‌رود و معمولاً در کناره‌های زبان به صورت خطوط سفید دیده می‌شود.

لوکوپلاکی
Leukoplakia02-04-06.jpg
Oral leukoplakia on the buccal mucosa.
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
تخصصدندان‌پزشکی
آی‌سی‌دی-۱۰K13.2, N48.0, N88.0, N89.4, N90.4
آی‌سی‌دی-9-CM528.6, 530.83, 607.0, 622.2, 623.1, 624.0
دادگان بیماری‌ها7438
مدلاین پلاس001046
پیشنت پلاسلوکوپلاکی
سمپD007971

سفیدکژنه کژنه‌های کلفت‌شدۀ سفید بر روی غشاهای مخاطی، مانند آستر دهان یا واژن هستند به علت رویش بیش‌ازاندازۀ لایۀ شاخی به‌وجود می‌آیند.[۲]

این عارضه هر ناحیه‌ای از مخاط دهان را می‌تواند درگیر کند. با تروما و مصرف تنباکو ارتباط (به خصوص با دفعات و مدت زمان مصرف تنباکو) دارد. دیسپلازی بیشتر در لکوپلاکیایی که زبان و لب‌ها و کف دهان را گرفتار می‌کند وجود دارد (وجود دیسپلازی در ضایعات لکوپلاکیا خطر بدخیمی را افزایش می‌دهد) و کمتر در لکوپلاکیای ناحیه کام و رترومولر ایجاد می‌شود. لکوپلاکیای ناشی از مصرف تنباکو در صورت قطع مصرف تنباکو قابل برگشت است.

انواع لکوپلاکیاویرایش

  • لکوپلاکیای هموژن
  • لکوپلاکیای ندولار یا Speckled
  • لکوپلاکیای زگیلی شکل یا Verrucos
  • لکوپلاکیای زگیلی پرولیفراتیو در مردان بیشتر دیده می‌شود و خطر تبدیل شدن آن به SCC بیشتر است.

تشخیص و درمانویرایش

بسیاری از ضایعات سفید از نظر کلینیکی شبیه لکوپلاکیا هست. از این رو قبل از تشخیص باید وجود این ضایعات را رد کرد. (از جمله برفک دهان) چنانچه ضایعه‌ای به‌طور خودبخود یا طی حذف محرک از بین برود تستهای بعدی برای تشخیص قطعی لازم نمی‌باشند. بیوپسی بافتی قطعی‌ترین روش برای تشخیص ضایعات معلوم لکوپلاکیا می‌باشد.

برنامه غذایی درمانی شامل دوزهای منفرد و ترکیبی از ویتامین‌های E، C،A، بتا کاروتن، آنالوگ‌های ویتامین A و رژیمی سرشار از آنتی اکسیدان‌ها و پروتئین‌های متوقف‌کننده رشد سلولی (میوه‌ها و سبزیجات) می‌باشد.

کاندیدیازیس (برفک دهان)غالباً با لکوپلاکیا ارتباط دارد اما شیوع بیشتر آن در اریتروپلاکیا دیده می‌شود. وجود کاندیدیازیس ممکن است بیانگر کلونیزاسیون ثانویه این قارچ باشد.

منابعویرایش

  1. برابر فرهنگستان زبان فارسی.
  2. مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.