مایکروسافت ویندوز

خانواده‌ای از سیستم‌های عامل برای رایانه‌های شخصی، سرورها، تلفن‌های همراه هوشمند و دستگاه‌های مجتمع

مایکروسافت ویندوز (به انگلیسی: Microsoft Windows) یک گروه از چند خانواده سیستم عامل گرافیکی است که همه آن‌ها توسط شرکت مایکروسافت توسعه یافته، به بازار عرضه شده و به فروش می‌رسند. این سیستم‌عامل، نسخه‌های متعددی دارد که از سال ۱۹۸۵ تاکنون به بازار عرضه شده‌اند. خانواده‌های فعال ویندوز شامل ویندوز ان‌تی، ویندوز امبدد و ویندوز فون است. هریک از این خانواده‌ها ممکن‌است شامل چند زیرمجموعه باشد. (برای مثال: ویندوز سرور) خانواده‌های قدیمی ویندوز نیز شامل ویندوز 9x و ویندوز موبایل می‌باشد. جدیدترین نسخه ویندوز که در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۱ به صورت رسمی منتشر شد، ویندوز ۱۱ می‌باشد.

مایکروسافت ویندوز
Windows logo and wordmark - 2021.svg
لوگو ویندوز از سال ۲۰۲۱
توسعه‌دهندهمایکروسافت
مدل منبع
تاریخ اولین انتشار۲۰ نوامبر ۱۹۸۵؛ ۳۵ سال پیش (۱۹۸۵-۱۱-20)، به عنوان ویرایش ۱٫۰ (اکنون پشتیبانی نمی‌شود)
انتشار پایدار۲۰۰۴ (10.0.18363.752)
۲۴ مارس ۲۰۲۰ (۱۷ ماه پیش) (۲۰۲۰-۰۳-24)
انتشار آزمایشی10.0.19592
۲۵ مارس ۲۰۲۰ (۱۷ ماه پیش) (۲۰۲۰-۰۳-25)
بازار هدفرایانش شخصی
زبان (های) در دسترس۱۳۸ زبان[۱]
روش روزآمدسازی
مدیر بستهنصب کننده ویندوز (.msi, .msp), اجراپذیر (.exe), سکوی ویندوز جهانی (.appx , .appxbundle)[۲]
بن‌سازه رایانشIA-32, x86-64, ARM, ARM64
Previously: 16-bit x86, DEC Alpha, MIPS, PowerPC, Itanium
گونه هسته
پیش فرض واسط کاربرپوسته ویندوز
پروانهمالکیتی، تجاری
وبگاه رسمی

تاریخچهویرایش

نسخه سومویرایش

ویندوز ۳٫۰ویرایش

ویندوز ۳٫۰ (به انگلیسی: Windows 3.0) سومین نسخه از مایکروسافت ویندوز که در تاریخ ۲۲ مه ۱۹۹۰ منتشر شد. این اولین نسخه از ویندوز بود که موفقیت گسترده‌ای داشت و از نظر ظاهر گرافیکی رقیب مکینتاش و کومودور آمیگا شد.

ویندوز ۹xویرایش

ویندوزهای ۹۵ و ۹۸ بر اساس ۹x تولید شده‌اند یعنی هسته و رابط کاربریشان در گروه ۹x می‌باشد.

ویندوز ۹۵ویرایش

این سیستم‌عامل در اوت ۱۹۹۵ از سوی مایکروسافت عرضه گردید. این سیستم‌عامل همراه با اینترنت اکسپلورر ۴ عرضه شد. ویندوز ۹۵ به علت این‌که عضو زین پس ویندوز ۳ است تحت نام ویندوز ۴ نیز شناخته شده. این اولین بار بود که دو سیستم عامل ام‌اس-داس و ویندوز با هم یکپارچه شده بودند. برخی ویندوز ۹۵ را انقلابی در نرم‌افزارها و سیستم‌عامل‌های رایانه در زمان خود می‌دانند.[۳]

ویندوز ۹۸ویرایش

نسخه ویندوزی از مایکروسافت که در سال ۱۹۹۸ ساخته شد و در واقع نسخه به روز شده ویندوز ۹۵ می‌باشد. (این ویندوز Memphis هم نامیده می‌شود) استفاده از این ویندوز به‌طور گسترده در جهان وجود داشت و هم‌اکنون هم مورد استفاده می‌باشد. از امکانات این می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مرورگر مستقل مایکروسافت (همان اینترنت اکسپلورر)
  • توانایی فرستادن و گرفتن نامه‌های الکترونیکی
  • سیستم فایل FAT۳۲ برای اولین بار در این سیستم‌عامل
  • پشتیبانی از USB برای اولین بار در این سیستم‌عامل
  • پشتیبانی از DVD برای اولین بار در این سیستم‌عامل

سیستم‌عاملی که از نظر درایوها ضعیف ولی از نظر تخصیص منابع رایانه به خود خوب است.

ویندوز ۲۰۰۰ویرایش

ویندوز ۲۰۰۰ سیستم‌عاملی برای کامپیوترهای شخصی (PC) است که توسط شرکت مایکروسافت تولید شده‌است. این سیستم‌عامل گرافیکی در سال ۲۰۰۰ معرفی گردید و برای ایستگاه‌های کاری و سرورهای شبکه به کار می‌رود. ویندوز ۲۰۰۰ نسخه ۵٫۰ از خانواده ویندوز NT می‌باشد.

 
درخت خانواده ویندوز

ویندوز ان‌تیویرایش

نسخه‌های اولیهویرایش

ویندوز ان تی اولین ویندوز ۳۲بیتی بود ویندوز ان تی همچنان اولین ویندوز مستقل بود زیرا نسخه‌های قبلی فقط یک افزونه برای داس بود. Nt مخفف کلمه تکنولوژی نوین بود. این سیستم عامل در اصل طراحی شده بود که یک سیستم عامل مبتنی بر زبان برنامه‌نویسی سطح بالا، مستقل از پردازنده، چندپردازشی و چند کاربره با ویژگی‌های مشابه با یونیکس باشد

ویندوز XPویرایش

این نسخه از ویندوز در سال ۲۰۰۱ توسط مایکروسافت عرضه شد و تا پایان سال ۲۰۰۶ انتشار یافت. البته تا چند سال بعد از توزیع نسخه این ویرایش Service Pack I و Service Pack II این محصول هم اضافه شد. شرکت ماکروسافت service pack III را تولید کرده و برخی از کارایی‌های ویندوز vista را به ان اضافه کرده بود. این ویندوز در دو نسخهٔ خانگی (home edition) و پیشرفته (professional) در بازار عرضه می‌شد. پشتیبانی از این ویندوز در نهم آوریل ۲۰۱۴، به صورت کامل پایان یافت.

ویندوز ویستاویرایش

این نسخه در سال ۲۰۰۷ منتشر شد. این نسخه از ویندوز تقریباً محیطی متفاوت با ویندوز XP داشت و در ابتدا کار کردن با آن دشواری‌هایی برای کاربرانی که از اکس پی استفاده می‌کردند داشت؛ و دلیل آن هم تغییرات به‌وجود آمده در آن بود که البته این سختی طبیعی هم بود، همان‌طور که زمانی که کاربران برای اولین بار دست از ویندوز ۹۸ کشیدند و دل به اکس پی دادند چنین مشکلات و دشواری‌هایی برای آن‌ها وجود داشت. همچنین باید گفت که واقعاً مایکروسافت سعی کرده‌است تا در این سیستم عامل، سنگ تمام بگذارد، و ویستا را به بهترین نحو طراحی نماید. هرچند در عمل ویستا مشکلاتی به همراه داشت (که در سیستم عامل بعدی مایکروسافت، یعنی ۷ رفع شد) از نکات مثبت این سیستم عامل می‌توان به سرعت خوب و رابط گرافیکی بسیار عالی با محیطی خستگی ناپذیر برای کاربر و همچنین سرعت بالای آن در اینترنت و شبکه‌های بی‌سیم اشاره نمود. این نکات مثبت زمانی آشکار خواهد شد که رایانه شما دارای یک پردازنده قدرتمند (و ترجیحاً دو هسته‌ای) و کارت گرافیکی بالا و حداقل رم یک گیگابایت و فضای هارددیسک حداقل به میزان ۱۵ گیگابایت باشد. البته مقداری ۵ گیگابایت از این فضای ۱۵ گیگابایتی که گفته شده می‌توان گفت که به‌صورت فضای خالی بوده و برای انجام عملیات (پروفایل، هایبرنت که دیگر در این ویندوز به جای استندبای آمده‌است و…) ویندوز لازم است.

ویندوز ۷ویرایش

هفتمین نسخه از مجموعهٔ سیستم‌عامل‌های مایکروسافت ویندوز است که در تاریخ ۲۲ اکتبر سال ۲۰۰۹ به بازار عرضه شد. ویندوز ۷ برای استفاده در کامپیوترهای شخصی شامل انواع خانگی و اداری تولید شده‌است. این سیستم‌عامل هفتمین نسل از سیستم‌عامل‌های ویندوز می‌باشد و به همین دلیل نام آن را ویندوز ۷ گذاشته‌اند. این ویندوز دارای نسخه‌های آلتیمیت (ultimate) و هوم پریمیوم (home premium) بود که در نسخه‌های ۳۲ و ۶۴ بیتی عرضه شد و در دوره‌های تکاملی نسخه‌های پروفشنال(professional)هوم ادیشن(home edition)و سایر قالبها نیز شد که فرصت ظهور نیافتند.

ویندوز ۸ویرایش

ویندوز ۸ (به انگلیسی: Windows 8) نسخه‌ای از سیستم‌عامل ویندوز شرکت مایکروسافت می‌باشد که در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۲ به بازار عرضه شد. این ویندوز برای استفاده در رایانه‌های شخصی، تبلتها و تلفن‌های همراه تولید شده‌است. این سیستم‌عامل هشتمین نسل از سیستم‌عامل‌های ویندوز می‌باشد و به همین دلیل نام آن را ویندوز ۸ گذاشته‌اند.

ویندوز ۸٫۱ویرایش

ویندوز ۸٫۱ نسخهٔ آپدیت شدهٔ ویندوز ۸ می‌باشد که در محاسبات عددی ویندوزهای مایکروسافت شامل(۷)(۸)(۸٫۱)و(۱۰)بصورت غیر مستقیم جایگاه ویندوز ناین(nine) را دارد اما در هیچ پروژه ای به آن لقب خوانده نشده‌است. تغییرات زیر در آن اعمال شده‌است:

  1. دکمه استارت به صورت نیمه کامل برگشته است.
  2. بخش‌های library ویندوز برگشته است.
  3. در اپلیکیشن‌های ویندوز تغییراتی ایجاد شده و دکمه‌های X و - نیز در اپلیکیشن بالای صفحه اپلیکیشن‌های لمسی آمده.

ویندوز ۱۰ویرایش

مایکروسافت در تاریخ ۸ مهر ۱۳۹۳ نسخه جایگزین ویندوز ۸٫۱ را با نام ویندوز ۱۰ رونمایی کرد و در۷ مرداد ۱۳۹۴ نسخه نهایی آن منتشر شد. این نسخه کمبودهای رابط کاربری که در ویندوز ۸ معرفی شد را هدف گرفته‌است. تغییرات صورت گرفته شامل: بازگشت منوی استارت، امکان استفاده از چندین دسکتاپ مجازی، قابلیت اجرای برنامه‌های دانلود شده از فروشگاهِ ویندوز به صورت پنجره‌ای (با توانایی کوچک کردن پنجره‌ها) و بهبود پشتیبانی از ماوس و صفحه‌کلید. مایکروسافت اعلام کرده‌است که کاربران می‌توانند نسخه‌های قانونی ویندوز ۷ و ویندوز ۸٫۱ را به ویندوز ۱۰ به‌روزرسانی کنند.[۴] این بخش شامل کورتانا هم می‌شود

ویندوز ۱۱ویرایش

ویندوز ۱۱ نسخه جدید سیستم‌عامل ویندوز ان‌تی مایکروسافت است که توسط این شرکت توسعه یافته‌است. این نسخه در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۱ به صورت رسمی رونمایی شد و نسخه‌های آزمایشی آن در دسترس قرار گرفت!

همین ماه پیش بود که مایکروسافت آخرین به‌روزرسانی سیستم عامل ویندوز ۱۰ را در قالب نسخه 21H1 عرضه کرد؛ اما کاربران ویندوز باید به‌زودی خود را برای عرضه بسیار بزرگ‌تر و هیجان‌انگیزتری آماده کنند.

در کنفرانس بیلد مایکروسافت برای توسعه‌دهندگان که ۲۵ ماه مه (۴ خرداد) برگزار شد، ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، اعلام کرد این شرکت در حال برنامه‌ریزی برای «یکی از مهم‌ترین به‌روزرسانی‌های ویندوز در دهه گذشته» است. همین حرف کافی بود تا شایعات مربوط به بازطراحی بزرگی برای ۱٫۳ میلیارد کاربر این سیستم عامل در سال ۲۰۲۱ را تأیید کند.

۲۴ ژوئن (۳ تیر)، مایکروسافت در رویداد مجازی «What’s Next for Windows» از «نسل بعدی ویندوز» با نام ویندوز ۱۱ (Windows 11) رونمایی کرد. پانوس پانای، مدیر کاریزماتیک بخش سخت‌افزار سرفیس که حالا در رأس امور توسعه ویندوز نیز قرار دارد، در رویدادی متفاوت از آنچه تابه‌حال از ردموندی‌ها دیده بودیم، خبر از تغییرات اساسی در سیستم عامل قدیمی و محبوب مایکروسافت داد؛ تا امیدوار باشیم ویندوز دوباره به دوران هیجان‌انگیز و پر شور و حال خود بازگردد.[۵]

ویندوز فونویرایش

این نسخه از ویندوز مخصوص تلفن‌های هوشمند است که آخرین نسخهٔ آن ویندوز فون ۱۰ یا نام دیگر آن ویندوز ۱۰ موبایل است. مایکروسافت قصد دارد سیستم عامل‌های بر پایه ویندوز و ویندوزفون را به هم نزدیک و نزدیکتر کند. به‌طوری‌که توسعه دهندگان مایکروسافت، می‌توانند برنامه خود را به دو خروجی ویندوز ۸/۸٫۱ و ویندوزفون ۸/۸٫۱ به‌طور هم‌زمان منتشر کنند و حتی به صورت یونیورسال بین تمام دستگاه‌هایی که ویندوز ۱۰ یا یک مدل از آن روی آن هاست هم‌زمان منتشر کنند.

ویندوز سی ایویرایش

ویندوز سی ای (به‌طور رسمی به عنوان ویندوز توکار فشرده شناخته می‌شود)، نسخه‌ای از ویندوز است که بر روی رایانه‌های کمینه شده اجرا می‌شود، مانند سیستم‌های هدایت ناوبری ماهواره‌ای و بعضی از گوشی‌های همراه. ویندوز توکار فشرده بر پایه هسته اختصاصی خود است. مایکروسافت مجوزهای ویندوز سی ای را به تولیدکنندگان اصلی تجهیزات و سازندگان دستگاه‌ها می‌دهد. تولیدکنندگان اصلی تجهیزات و سازندگان دستگاه‌ها می‌توانند واسط‌های کاربری خود را تغییر داده و بسازند، در حالی که ویندوز سی ای پایه‌های تخصصی برای چنین کاری را فراهم می‌کند.
ویندوز سی ای هسته اصلی ای بود که ویندوز موبایل از آن مشتق شد. نسخه بعدی آن، ویندوز فون ۷، بر پایهٔ اجزایی از ویندوز سی ای 6.0 R3 و ویندوز سی ای ۷٫۰ بود. اگرچه ویندوز فون ۸ همانند ویندوز ۸ بر پایهٔ هستهٔ ان تی است .
ویندوز توکار فشرده نباید با ویندوز اکس پی توکار یا ویندوز ان تی ۴ توکار، نسخه‌هایی پیمانه‌ای از ویندوز بر پایه هسته ویندوز ان تی اشتباه گرفته شوند.

نحوهٔ پشتیبانی مایکروسافتویرایش

مایکروسافت به مدت ده سال از محصولات خود پشتیبانی می‌کند؛ طی پنج سال اول محصولات خود را تحت پشتیبانی کامل قرار می‌دهد، سپس در پنج سال بعدی فقط پشتیبانی امنیتی را برای محصولات خود ارائه می‌کند.

گاه‌شمار ویندوزویرایش

 

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. "Listing of available Windows 7 language packs". Msdn.microsoft.com. Archived from the original on August 2, 2012. Retrieved April 5, 2014.
  2. "App packages and deployment (Windows Store apps) (Windows)". Msdn.microsoft.com. Archived from the original on March 30, 2014. Retrieved April 5, 2014.
  3. «تاریخچه مایکروسافت». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۹.
  4. "Announcing Windows 10 - Windows Blog". September 30, 2014. Retrieved September 30, 2014.
  5. «ویندوز 11؛ تاریخ انتشار ویندوز 11، جدیدترین اخبار و ویژگی ها». زومیت. ۲۰۲۱-۰۶-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۶-۱۹.