مجدالدین بن اثیر

مبارک بن محمد بن محمد بن عبدالکریم بن عبدالواحد شیبانی موصلی لقب‌گرفته به مجدالدین و ابوالسعادات، شهرت‌یافته به مجدالدین بن اثیر (۱۱۴۹–۱۲۱۰) محدث، مفسر، زبان‌شناس، فقیه، ادیب و نویسنده عراقی بود.[۱][۲][۳][۴]

مجدالدین بن اثیر
زادهٔ۱۱۴۹ / ۵۴۴ق
جزیره ابن عمر
درگذشت۲۴ ژوئن ۱۲۱۰ / ۳۰ ذی‌الحجه ۶۰۶ق
موصل
پیشهمحدث، زبان‌شناس، فقیه، ادیب و نویسنده
سبکدر ادبیات عربی: «دورهٔ سوم عباسی»
خویشاوندانبرادرانش ضیاءالدین نصرالله و عزالدین علی

او دوران کودکی و نوجوانی خود را در جزیره ابن عُمر که در حال حاضر شهری مرزی میان سوریه و ترکیه است گذراند و سپس همراه پدر و برادرانش به موصل کوچ کرد. ناصح‌الدین ابومحمد سعیدبن دهّان بغدادی،ابوبکر یحیی بن سعدون مغربی قرطبی و ابولحزم مکّی بن ریان بن شبّه اساتید ادبیات او بودند. پس از آن در موصل و بغداد علم حدیث را از اساتیدی چون عبدالوهابن سکینه، عبدالقاسم یعیش بن صدقه فراتی و ابواحمد عبدالوهاب بن علی ابن علی فرا گرفت. او در سال‌های پایانی عمر خود فلج شد و توانایی نویسندگی خود را از دست داد و خانه نشین شد. در همین ایام جمعی از دانشمندان علوم دینی و قرآنی به منزل وی رفت و آمد داشتند و در کار تألیف آثارش به او کمک می‌کردند.[۵]

آثارویرایش

  • جامع الأصول لأحادیث الرسول
  • النهایة فی غریب الحدیث و الأثر
  • تجرید أسماء الصحابة
  • المرصّع
  • الإنصاف فی الجمع بن الکَشف والکَشّاف فی تفسیر القرآن العظیم
  • المختار فی مناقب الأخیار
  • المصطفی و المختار فی الأدعیه و الأذکار
  • البدیع فی شرح الفصول فی النحو
  • الباهر فی الفروق
  • صنعة الکتابة
  • دیوان رسائل

منابعویرایش

  1. ابن خلّکان، احمد (۱۹۷۲). وفیات الأعیان. ۲. بیروت: دار صادر. ص. ۲۰۳.
  2. ابن عماد حنبلی، عبدالحی (۱۹۸۶). شذرات الذهب. ۵. دمشق: دار ابن کثیر. ص. ۲۲.
  3. زرکلی، خیرالدین (۲۰۰۲). الأعلام (به عربی). ۱۵۶. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۶. تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)
  4. فروخ، عمر (۱۹۸۶). تاریخ الأدب العربی (PDF). ۳. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۴۴۸.
  5. یوسفی اشکوری، حسن، ابوالسعادات ابن اثیر، دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، جلد ۲، ص ۸۵۹