سپهبد محسن مبصر (۱۲۹۶، تبریز - ۱۳۷۵ لندن) نظامی و رئیس شهربانی(۱۳۴۳–۱۳۴۹) بود.

تولد و تحصیلاتویرایش

محسن مبصر فرزند میرزا عبدالعلی‌خان مبصرالدوله تبریزی متولد ۱۲۹۶ در تبریز بود. ولی تحصیلات عالی خود را در دانشکده افسری و در رسته توپخانه به پایان برد.[۱]

مدارج اداری و نظامیویرایش

وی در ارتش مدارج مختلفی را مانند ریاست رکن ۲رضائیه، ریاست بازرسی سازمان صنایع نظامی، ریاست ستاد فرماندهی نظامی تهران، اتاشه نظامی ایران در کشورهای عربی، ریاست اداره بسیج همگانی ستاد کل ارتش گذراند و در سال ۱۳۳۹ با درجه سرتیپی به ریاست پلیس تهران منصوب شد.[۲][۳]

وی در زمان ریاست بر اداره اطلاعات و تجسس رکن دو ارتش پس از ترور تیمسار رزم آرا دفترچه‌ای را از خانه اش پیدا می‌کند که در آن دفترچه دلایلی بر نقش رزم‌آرا در ترور شاه در سال ۱۳۲۷ نوشته شده‌است.[۴]

مبصر در سال ۱۳۴۱ بادرجه سرلشکری به معاونت کل شهربانی کل کشور منصوب شد و و در سال ۱۳۴۳ به ریاست شهربانی انتخاب شده و تا سال ۱۳۴۹ در این سمت باقی می‌ماند. او به دلیل اقدام به بستن دیسکو کی کلاب و تراشیدن سر پسر اشرف پهلوی و عده ای از درباریان به دستور شاه در مبارزه با گروه‌های هیپی از مقام خود برکنار شد.[۵][۶]

مبصر پس از کنار رفتن از شهربانی به ریاست هیئت مشاوران ستاد بزرگ ارتشتاران برگزیده شد و تا زمان حضور در دولت، در این هیئت مشغول به کار بود. وی سپس در دولت امیرعباس هویدا طی سالهای ۱۳۵۱–۱۳۵۲ به معاونت نخست‌وزیری و سرپرستی سازمان دفاع غیرنظامی منصوب شد. او در سال ۱۳۵۲ بازنشسته شد.[۷] وی بعد از انقلاب به ترکیه و سپس به انگلستان رفت و در سال سال ۱۳۷۵ در لندن درگذشت.[۸]

وی خاطرات خود را در کتابی بنام پژوهش در لندن به نشر رسانید.[۹]

منابعویرایش

  1. عاقلی، باقر، شرح حال رجال سیاسی و نظامی‌معاصر ایران، ج۳، ص۱۳۴۵، تهران، نشر گفتار، چاپ اول ۱۳۸۰.
  2. طلوعی، محمود، بازیگران عصر پهلوی از فروغی تا فردوست، ج۱، ص۳۷۹، تهران، نشر علم، چاپ دوم، ۱۳۷۳.
  3. عاقلی، باقر، شرح حال رجال سیاسی و نظامی‌معاصر ایران، ج۳، ص۱۳۴۵، تهران، نشر گفتار، چاپ اول ۱۳۸۰.
  4. فردوست، حسین، ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، ج۱، ص۱۶۷، تهران، انتشارات اطلاعات، چاپ ششم، ۱۳۷۳.
  5. http://www.iichs.ir/News-8016/ماجرای-دیسکو-کی-کلاب-و-برکناری-رئیس-شهربانی-کل-کشور!/?id=8016
  6. مرکز بررسی اسناد تاریخی، بازوی توانای اسلام، یاران امام (آیت‌الله محمود طالقانی) به روایت اسناد ساواک، ج۱، ص۷۸–۷۹، تهران، چاپ مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، چاپ اول، ۱۳۸۱.
  7. عاقلی، باقر، شرح حال رجال سیاسی و نظامی‌معاصر ایران، ج۳، ص۱۳۴۵، تهران، نشر گفتار، چاپ اول ۱۳۸۰.
  8. فردوست، حسین، ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، ج۱، ص۶۱۷، تهران، انتشارات اطلاعات، چاپ ششم، ۱۳۷۳
  9. ↑ مبصر، محسن، پژوهش، ص۳۸۶، لندن، انتشارات پکا، چاپ اول، ۱۹۹۶ م، زندگینامه، بی‌ش.