محمدابراهیم کلباسی

عالم برجسته و مرجع تقلید شیعه اهل اصفهان

محمد ابراهیم کلباسی مشهور به علامه حاجی کلباسی (۱۱۸۰ اصفهان-۱۲۶۱ قمری) از مشاهیر فقهاء و مجتهدین و محقّقین علمای امامیه ،فقیه،اصولی، مفسر قرآن، متکلم، محقق علم رجال و مرجع تقلید شیعه و همچنین احیاگر حوزه علمیه اصفهان در قرن سیزدهم هجری به‌شمار می‌رفت.

محمّدابراهیم کلباسی
شناسنامه
نام کاملمحمدابراهیم کلباسی هروی اصفهانی
لقبعلامه ،آیت الله العظمی
نسبمالک اشتر نخعی
تاریخ تولد۱۱۸۰ هجری قمری
زادگاهاصفهان ایران
محل تحصیلاصفهان - نجف - قم
محل زندگیاصفهان
تاریخ مرگهشتم ماه جمادی الاولی ۱۲۶۱ هجری قمری( ۱۲۲۴ هجری شمسی)
مدفناصفهان،مسجد حکیم
اطلاعات آموزشی
فعالیت‌های
اجتماعی
مرجع تقلید

تولد و تبارویرایش

محمد ابراهیم کلباسی در سال ۱۱۸۰ هجری قمری در اصفهان زاده شد. خاندان کلباسی در اصل از نسل مالک اشتر نخعی هستند، از این رو به اشتری نیز معروف هستند.[۱][۲]

تحصیلاتویرایش

پس از مرگ پدر در سنین کودکی به شاگردی آقا محمد بیدآبادی در آمد. از اساتید دیگر وی می‌توان به آقا محمد باقر معروف به وحید بهبهانی، سید بحرالعلوم، شیخ جعفر کاشف الغطا، ملا محمد مهدی نراقی اشاره کرد. او از یک سو تربیت‌شدهٔ حکیم متأله بیدآبادی- آخرین وارث و یادگار مکتب فلسفی اصفهان و بنیانگذار شیوه‌ای نو در عرفان شیعی- و از سوی دیگر شاگرد فقیه محمد باقر بهبهانی بنیانگذار علم اصول و در تقابل با تفکر اخباری‌گری بود. از این رو وی توانست پیوندی میان این دو تفکر ایجاد کند.

شاگردانویرایش

بسیاری از روحانیون و فقیهان برجسته نیمهٔ دوم قرن سیزدهم هجری مانند میر حسن مدرس اصفهانی، میرزای شیرازی، ملا هادی سبزواری، ملا عبدالجواد تونی و سید محمود طباطبایی بروجردی و محمد بن سلیمان تنکابنی ؛میر سیدمحمد شهشهانی ؛ ملا حمزه قائنی؛ سید محمدحسن مجتهد اصفهانی ؛ مهدی الهی قمشه‌ای و غیره از شاگردان کلباسی بوده‌اند.

اقدامات اجتماعیویرایش

او از مخالفان سلسله‌های صوفیه در اصفهان بود. همچنین گفته می‌شود که تذکراتی به فتحعلی شاه و برخی حاکمان وقت در خصوص سهل‌گیری نسبت به توده مردم و نظارت بر قیمت‌های اجناس و داشته است.

گفته می‌شود وی در میان مردم لقب مستجاب‌الدعوه داشته است.

درگذشتویرایش

محمد ابراهیم کلباسی سرانجام در شب پنج‌شنبه ۸ جمادی‌الاولی ۱۲۶۱ قمری در سن ۸۱ سالگی در گذشت و بنابر وصیت او در محلی روبروی مسجد حکیم که به مقبره خاندان او معروف است در اصفهان دفن شد.[۳]

آثارویرایش

اشارات الاصول

ارشاد المسترشدین فی معرفه من احکام الدین یا رساله عملیه

هدایه المسترشدین

النخبه

منهاج الهدایه الی احکام الشریعه و فروع الفقه، در فقه

السؤال و الجواب فی الفقه و الاحکام

شوارع الهدایه فی شرح الکفایه المقتصد، شرح بخش طهارت و صلاه کفایه محقّق سبزواری

تقلید المیّت

الایقاضات، در اصول

رساله‌ای در صحیح و اعم؛ در علم اصول فقه

نقد الاصول

مناسک حج

رساله‌ای در مفطر بودن قلیان یا توتون

او به اصرار مردم و پافشاری فقیهان و مراجع زمان مانند میرزای قمی، رساله نخبه را منتشر نمود که نخستین رساله عملیه و توضیح المسائل به زبان فارسی به‌شمار می‌رود. از وی چندین کتاب در زمینه‌های فقه، اصول، حدیث و رجال به جای مانده‌است که شامل: اشارات الاصول، منهاج الهدایه الی احکام الشریعه، شوارع الهدایه، نقد الاصول، نخبه (به فارسی)، رسالهٔ سؤال و جواب (به فارسی)، اجوبة المسائل، الارشاد المسترشدین می‌باشد.

منابعویرایش

  1. آل محبوبه، جعفر. ماضی نجف و حاضرها. ۳. ص. ۲۳۱.
  2. مهدوی، سیدمصلح‌الدین. تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان در دو قرن اخیر. ۱. ص. ۴۳.
  3. اشارات (کنگره بزرگداشت علامه کلباسی)، نشر دانش حوزه ۱۳۹۱، ص ۱۶–۱۱

پیوند به بیرونویرایش

محمدابراهیم کلباسی هروی اصفهانی-ویک فقه

علامه حاجی کلباسی به گفته شهید مطهری مجدد و احیاگر حوزه‌ی علمیه اصفهان پس از دوران رکود این مرکز به علت حمله افغان‌ها بوده است.