باز کردن منو اصلی

محمد بن عبد الله بن الحسن بن الحسن بن علی الملقَّب النفس الزکیة (۱۰۰-۱۴۵ هـ. ق) ملقب به نفس زکیه (روح خالص). از امامان شیعه محمدیه که مهدی موعود پنداشته می‌شود و پس از مرگش بسیاری از پیروانش چنین می‌پنداشتند که او به غیبت رفته است و زمانی مجدد بازمی گردد. پیروان این فرقه شیعه را محمدیه می‌نامند.

امامزاده
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
محمد بن عبدالله
أبي عبد الله وأبي القاسم محمد بن عبد الله بن الحسن بن الحسن بن علي بن أبي طالب العلوي الفاطمي الهاشمي القرشي الشهيد.png
نقشنتیجۀ حسن مجتبی
ناممحمد بن عبدالله
کنیهاباعبدالله
لقب(ها)نفس‌زکیه، ابالقاسم
زادروز۱۰۰ هجری قمری
زادگاهمدینه، عربستان سعودی
درگذشت۱۴۵ هجری قمری
مدفنبقیع
پدرعبدالله بن حسن مثنی
مادرهند بنت ابی‌عبیده
همسر(ان)سلمه بنت محمد
فرزند(ان)
  • عبدالله
  • علی
  • طاهر
  • ابراهیم
  • حسن
  • یحیی
  • فاطمه
  • زینب
  • ام‌کلثوم
  • ام‌سلمه
  • ام‌سلمه آخر
طول عمر۴۵ سال

محمد به کثرت زهد و عبادت و فقه و دانایی معروف بود. او نامزد جمعی از بنی‌هاشم برای خلافت پس از امویان بود ولی با پیشی‌گرفتن بنی‌عباس به چنین مقامی نرسید. اما با آغاز حکومت عباسیان، حمایت عمومی در میان مردم و حتی دانشمندان و اهل حدیث برای او به وجود آمد.[۱] محمد در سال ۱۴۵ هـ. ق خروج کرد و با دویست و پنجاه نفر وارد مدینه شد و مردم به فتوای مالک بن انس با وی بیعت کردند. منصور او را ابتدا دعوت به صلح کرد، اما محمد نپذیرفت و با عده‌ای کمی از یارانش که هنوز بر بیعت خود پایدار بودند به نبرد سپاه خلیفه رفت و شکست خورد و مقتول شد. مدفن او در بقیع است. فرزندانش شش تن پسر و پنج تن دختر بودند: عبدالله اشتر علوی ، علی، طاهر، ابراهیم، حسن، یحیی، فاطمه، زینب، ام کلثوم، ام سلمه، ام سلمه (دیگر). طاهر و حسین و یحیی بلاعقب از دنیا رفتند.

جعفر صادق به دو دلیل با او مخالفت کرد: (۱) اصولاً او طرفدار اقدام نظامی نبود و (۲) پدر نفس زکیه فرزندش را مهدی اهل بیت می‌خواند.[۲]

دسته‌ای از شیعیان او که کشته شدن او را قبول داشتند. محمد بن قاسم از نوادگاه حسین بن علی امام سوم شیعه را به امامت برگزیدند. محمد بن قاسم در طالقان سکنی داشت و سرانجام دستگیر شد و در زندان معتصم عباسی درگذشت. هرچند عده‌ای از پیروان او در دیلمان ظهور مجدد او را نیز پس از مرگش انتظار می‌کشیدند.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. جعفریان، رسول (۱۳۸۷). تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا قرن دهم هجری (تهران). ۱. علم. ص. ۷۰.
  2. جعفریان، رسول (۱۳۸۷). تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا قرن دهم هجری (تهران). ۱. علم. ص. ۹۳.
  • Momen, Moojan, An Introduction to Shi'i Islam, Yale University Press, 1985