باز کردن منو اصلی

ناصرالدین روشن اختر معروف به محمد شاه گورکانی (۱۷۰۲–۱۷۴۸ میلادی) از پادشاهان دوره مغول صغیر در امپراتوری گورکانیان هند بود. او درهفده سالگی بر تخت نشست و بین ۱۷۱۹ تا ۱۷۴۸ میلادی فرمانروایی کرد.

محمدشاه گورکانی
Muḥammad Sháh on horseback.jpg
محمدشاه
۱۲اُمین امپراتور گورکانی هند
سلطنت۲۷ سپتامبر ۱۷۱۹ – ۲۹ آوریل ۱۷۴۸
تاج‌گذاری۲۹ سپتامبر ۱۷۱۹ در قلعۀ سرخ
پیشینشاه‌جهان دوم
جانشیناحمدشاه بهادر
نایب‌السلطنهبرادران سید (۱۷۱۹–۱۷۲۰)
شهبانوی همسربادشاه بیگم
همسرانصاحبه محل
قدسیه بیگم
فاتح‌پوری محل[۱]
روشن‌آبادی محل[۱]
فرزند(ها)شهریارشاه بهادر
احمدشاه بهادر
تاج‌محمد
بادشاه بیگم
جهان‌افروز بانو بیگم
حضرت بیگم
نام کامل
ناصرالدین (نصیرالدین) محمدشاه
خانداندودمان تیمور
پدرجهان‌شاه
مادرفخرالنساء بیگم[۱]
زادروزروشن اختر[۲]
۷ اوت ۱۷۰۲
غزنی، افغانستان
مرگ۱۶ آوریل ۱۷۴۸ (۴۵ سال)
دهلی، هند
خاک‌سپاریآرامگاه محمدشاه، نظام‌الدین اولیاء، دهلی
دین و مذهباسلام

او پسر خجسته‌اختر جهان‌شاه چهارمین فرزند بهادرشاه اول و نوه اورنگ‌زیب عالمگیر آخرین امپراتور گورکانی یا مغول کبیر بود.

محمد شاه گورکانی

در سال ۱۷۳۹ میلادی نادرشاه افشار پادشاه ایران به هند حمله کرد. به دلیل ضعف تاکتیک محمدشاه به سادگی شکست خورد و نادر فاتحانه وارد دهلی شد و درست پس از یک ماه به نام خود در آنجا خطبه خواند. بیشتر از ۳۰٬۰۰۰ هندی کشته شدند؛ به‌ناچار محمد شاه امان خواست؛ در پاسخ نادرشاه درقبال آنکه کلید خزانه سلطنتی را بگیرد عقب‌نشینی را پذیرفت. او سریر پادشاهی هند که برای شاه‌جهان ساخته بودند و معروف به تخت طاووس بود را به همراه جواهرات کوه نور، دریای نور و کره جواهرنشان به ایران آورد، و تاج شاهی را برسر محمد شاه باقی گذاشت.[۳]

تخت طاووسی که نادرشاه افشار از نبرد هندوستان با خود به ایران آورد پس از مرگ وی توسط غارتگران تخریب و به یغما برده شد.[۴]

محمد شاه از زمره خوشنویسان و نستعلیق‌نویسان هند بود و دو قطعه از آثارش در موزه باستانشناسی دهلی موجود است.[۵]

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Malik, Zahir Uddin (1977). The reign of Muhammad Shah, 1719-1748. London: Asia Pub. House. p. 407. ISBN 9780210405987.
  2. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Encyclopedia Britannica وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  3. ویکی‌پدیای انگلیسی
  4. راهنمای بازدید خزانه جواهرات ملی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی، ۱۳۸۰
  5. فضایلی ص ۵۵۶

منابعویرایش

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Muhammad Shah». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۰۸.
  • فضایلی، حبیب‌الله. اطلس خط. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش. ص ۵۵۶
  • راهنمای بازدید خزانه جواهرات ملی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی، ۱۳۸۰