باز کردن منو اصلی

مدرسه سپهدار

(تغییرمسیر از مدرسهٔ سپهدار)

مدرسه سپهدار یکی از بناهای تاریخی باقی‌مانده از دوره قاجار است که هم‌زمان با تأسیس بازار اراک به دستور یوسف خان گرجی سپهدار اعظم و بانی شهر اراک ساخته شد.[۱] مدرسه سپهدار، نخستین مدرسه بناشده در اراک (سلطان‌آباد) به حساب می‌آید.[۲]

مدرسه سپهدار
Imam Khomeini Seminary (1).jpg
ناممدرسه سپهدار
کشور ایران
استانمرکزی
شهرستانشهرستان اراک
بخشمرکزی
اطلاعات اثر
نوع بنامسجد و مدرسه
کاربریمسجد
کاربری کنونیحوزه علمیه
دیرینگیساخته شده در دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثرFlag of Persia (1910).svg.قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت-
تاریخ ثبت ملی-

پیشینهویرایش

این مدرسه اولین مرکز علوم دینی در اراک است.[۳] مدرسهٔ سپهداری به عنوان نخستین بنای شهری با اقتباس از سبک مدارس دوره صفویه و با کاشیکاری‌های ظریف و زیبای دوره قاجار یکی از بناهای موجود در مجموعه بازار اراک است.[۴] این مدرسه به وسیله یوسف خان سپهدار (پدر داماد فتحعلی‌شاه قاجار) بنا شده و آیت‌الله حاج‌آقا محسن عراقی در توسعه آن نقش مهمی داشته‌است.[۵] در سال ۱۳۳۳ هجری قمری آیت‌الله حائری یزدی این مدرسه را به یکی از حوزه‌های علمیه بزرگ کشور تبدیل کرد.[۶]

معماریویرایش

معماری داخل مدرسه از طرح چهار ایوانی پیروی می‌کند که از آن میان دو ایوان شمالی و جنوبی بلندتر و عظیم تر از دو دیگری است. در پیرامون حیاط مدرسه بیست و پنج حجره وجود دارد و هر حجره دارای یک ایوان کوچک در جلو و قسمت نشیمن در عقب می‌باشد، سردر و لچکی حجره‌ها با کاشیهای خشتی هفت رنگ تزئین یافته‌است. گنبد مدرسه یک پوش بوده و در نوع خود بزرگترین گنبد آجری در بافت قدیمی اراک محسوب می‌شود.[۷] از عناصر داخلی مدرسه می‌توان به آب‌انبار و صحنی نسبتاً وسیع با حوضی سنگی در میان آن اشاره کرد.

دانش‌آموختگان سرشناسویرایش

از جمله شخصیت‌هایی که در این مدرسه به کسب معارف اسلامی پرداخته‌اند می‌توان به آقا نورالدین عراقی،[۸] آیت‌الله خمینی، آیت‌الله گلپایگانی، سید احمد خوانساری، آیت الله اراکی و آیت الله کمره‌ای، مرحوم گواری و ذوالفنون... اشاره کرد.[۹]

نگارخانهویرایش

پانویسویرایش

  1. «آثار تاریخی شهر اراک». اتاق بازرگانی و صنایع و معادن اراک. دریافت‌شده در ۷ آبان ۱۳۹۱.
  2. داود نعیمی (۱۳۸۵)، «فصل یازدهم: مدارس علمیه دینی»، افتخارآفرینان استان مرکزی، کومه، ص. ۴۰۹، شابک ۹۶۴-۲۵۹۸-۰۹-۴
  3. نعیمی، داود (۱۳۸۰). آیات سرمد زندگانی اولاد میرعلی محمد جد اعلای سادات کرهرود. اراک: مولف. ص. ۱۳۱. شابک ۹۶۴-۳۶۰-۴۰۹-۸.
  4. «مدرسه علمیه «سپهدار» اولین پایگاه علوم دینی اراک». خبرگزاری قرآنی ایران. ۱۱ آبان ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۷ آبان ۱۳۹۱.[پیوند مرده]
  5. «حوزه علمیه اراک؛ از حجره امام (ره) تا بزرگترین حوزه غرب کشور». پایگاه خبری جماران. ۲۹ فروردین ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۸ آبان ۱۳۹۱.
  6. «ماجرای تدبیر مؤسس حوزه علمیه قم در برابر رضاخان». عصر شیعه. ۱۸ مهر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۸ آبان ۱۳۹۱.
  7. «مدرسه سپهداری اراک نگینی در مرکز شهر اراک». مرکزی دیلی. ۲۸ خرداد ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۷ آبان ۱۳۹۱.[پیوند مرده]
  8. «معرفی استان مرکزی». اداره کل فرهنگ و ارشاد استان مرکزی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۸ مهر ۱۳۹۱.
  9. -اراك-مهد-پرورش-بزرگان-علوم-ديني-است/فرهنگی/ «مدرسه سپهداری اراک مهد پرورش بزرگان علوم دینی است» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). ایرنا. ۹ فروردین ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۷ آبان ۱۳۹۱.[پیوند مرده]