باز کردن منو اصلی

مدرسه سپهدار یکی از بناهای تاریخی باقی‌مانده از دوره قاجار است که هم‌زمان با تأسیس بازار اراک به دستور یوسف خان گرجی سپهدار اعظم و بانی شهر اراک ساخته شد.[۱] مدرسه سپهدار، نخستین مدرسه بناشده در اراک (سلطان‌آباد) به حساب می‌آید.[۲]

مدرسه سپهدار
Imam Khomeini Seminary (1).jpg
نام مدرسه سپهدار
کشور  ایران
استان مرکزی
شهرستان شهرستان اراک
بخش مرکزی
اطلاعات اثر
نوع بنا مسجد و مدرسه
کاربری مسجد
کاربری کنونی حوزه علمیه
دیرینگی ساخته شده در دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر

Flag of Persia (1910).svg

.قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت -
تاریخ ثبت ملی -

محتویات

پیشینهویرایش

این مدرسه اولین مرکز علوم دینی در اراک است.[۳] مدرسهٔ سپهداری به عنوان نخستین بنای شهری با اقتباس از سبک مدارس دوره صفویه و با کاشیکاری‌های ظریف و زیبای دوره قاجار یکی از بناهای موجود در مجموعه بازار اراک است.[۴] این مدرسه به وسیله یوسف خان سپهدار (پدر داماد فتحعلی‌شاه قاجار) بنا شده و آیت‌الله حاج‌آقا محسن عراقی در توسعه آن نقش مهمی داشته‌است.[۵] در سال ۱۳۳۳ هجری قمری آیت‌الله حائری یزدی این مدرسه را به یکی از حوزه‌های علمیه بزرگ کشور تبدیل کرد.[۶]

معماریویرایش

معماری داخل مدرسه از طرح چهار ایوانی پیروی می‌کند که از آن میان دو ایوان شمالی و جنوبی بلندتر و عظیم تر از دو دیگری است. در پیرامون حیاط مدرسه بیست و پنج حجره وجود دارد و هر حجره دارای یک ایوان کوچک در جلو و قسمت نشیمن در عقب می‌باشد، سردر و لچکی حجره‌ها با کاشیهای خشتی هفت رنگ تزئین یافته‌است. گنبد مدرسه یک پوش بوده و در نوع خود بزرگترین گنبد آجری در بافت قدیمی اراک محسوب می‌شود.[۷] از عناصر داخلی مدرسه می‌توان به آب‌انبار و صحنی نسبتاً وسیع با حوضی سنگی در میان آن اشاره کرد.

دانش‌آموختگان سرشناسویرایش

از جمله شخصیت‌هایی که در این مدرسه به کسب معارف اسلامی پرداخته‌اند می‌توان به آقا نورالدین عراقی،[۸] آیت‌الله خمینی، آیت‌الله گلپایگانی، سید احمد خوانساری، آیت الله اراکی و آیت الله کمره‌ای، مرحوم گواری و ذوالفنون... اشاره کرد.[۹]

نگارخانهویرایش

پانویسویرایش

  1. «آثار تاریخی شهر اراک». اتاق بازرگانی و صنایع و معادن اراک. دریافت‌شده در ۷/۸/۱۳۹۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  2. داود نعیمی (۱۳۸۵)، «فصل یازدهم: مدارس علمیه دینی»، افتخارآفرینان استان مرکزی، کومه، ص. ۴۰۹، شابک ۹۶۴-۲۵۹۸-۰۹-۴
  3. نعیمی، داود (۱۳۸۰). آیات سرمد زندگانی اولاد میرعلی محمد جد اعلای سادات کرهرود. اراک: مولف. ص. ۱۳۱. شابک ۹۶۴-۳۶۰-۴۰۹-۸.
  4. «مدرسه علمیه «سپهدار» اولین پایگاه علوم دینی اراک». خبرگزاری قرآنی ایران. ۱۱/۸/۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۷/۸/۱۳۹۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. «حوزه علمیه اراک؛ از حجره امام (ره) تا بزرگترین حوزه غرب کشور». پایگاه خبری جماران. ۲۹/۱/۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۸/۸/۱۳۹۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  6. «ماجرای تدبیر مؤسس حوزه علمیه قم در برابر رضاخان». عصر شیعه. ۱۸/۷/۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۸/۸/۱۳۹۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  7. «مدرسه سپهداری اراک نگینی در مرکز شهر اراک». مرکزی دیلی. ۲۸/۳/۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۷/۸/۱۳۹۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  8. «معرفی استان مرکزی». اداره کل فرهنگ و ارشاد استان مرکزی. دریافت‌شده در ۸ مهر ۱۳۹۱.
  9. -اراك-مهد-پرورش-بزرگان-علوم-ديني-است/فرهنگی/ «مدرسه سپهداری اراک مهد پرورش بزرگان علوم دینی است» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). ایرنا. ۹ فروردین ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۷/۸/۱۳۹۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)