دانشگاه صدا و سیما

دانشگاه صداوسیما یک دانشگاه دولتی در تهران و وابسته به سازمان صداوسیمای ایران است که در سال ۱۳۴۸ خورشیدی در ایران تأسیس شد. نخستین بار تحت عنوان «مدرسه عالی تلویزیون و سینما» شروع به فعالیت کرد. این دانشگاه به عنوان قطب علمی رشته‌های تحصیلی حوزه رسانه شناخته می‌شود. رسالت این دانشگاه تأمین نیروی انسانی در سازمان صداوسیما است. این دانشگاه از طریق آزمون سراسری، همچون سایر دانشگاه ها به صورت متمرکز اما با شرایط مصاحبه علمی و عمومی دانشجو می‌پذیرد.[۳] پردیس اصلی دانشگاه صداوسیما در خیابان ولیعصر، ابتدای بزرگراه نیایش و جنب پردیس سینمایی پارک ملت واقع است.[۴]

دانشگاه صدا و سیما
صحن ورودی دانشگاه صدا و سیما.png
تهران، ابتدای بلوار نیایش
Iran Broadcasting College2.png
IRIBU
نام پیشین
مدرسه عالی رادیو و تلویزیون
نام مستعارنبض تپنده سازمان صدا و سیما
شعار
  • آینده از آن رسانه است
نوعدانشگاه دولتی
بنیانگذاری شده۱۳۴۸ خورشیدی
نهاد مادر
سازمان صدا و سیما
وابستگیسازمان صدا و سیمای ایران
وزارت علوم و تحقیقات فناوری
ارائه دهنده رشته‌هایکارگردانی، تهیه کنندگی، مدیریت رسانه، ارتباطات، انیمیشن، مهندسی صدا، تهیه کنندگی رادیو، نویسندگی رادیو، مهندسی مخابرات، روزنامه نگاری
رئیسشهاب اسفندیاری [۳]
معاون رئیس دانشگاهسید عارف علوی
مدیر اجراییسید حسن قاسمی
اعضای هیئت علمی۶۰ نفر در حوزه های:تولید رادیو و تلویزیون،ارتباطات،مهندسی رسانه،هنرهای دیجیتال،دین و رسانه
کارمندان مدیریتیعلی معتمدی، محمدحسین پارسائیان، وحید حکیمیان، سیدقاسم سید آقایی، محمد حسام پور،

علی ستاری، شعیب حسینی مقدم، مجید سعادتی، مسعود طالبی، خلیل الله بیات، شاکر واثقی، سیدرضا شریفی، محمد شاهبازی، محسن ستایش منش

  • حسن زارعیان[۱](معاون آموزشی)
  • حسین قرایی(معاون فرهنگی و اجتماعی)
  • علی طهماسبی(معاون پژوهشی)
دانشجویان۵۰۰ نفر
رشته مطالعات تلویزیون
موقعیتتهران، ایران پرچم ایران
شعبه‌هادانشکده صدا و سیما - قم (دین و رسانه)
[۲]
تلفن02122168540
وبگاه

تاریخچهویرایش

پس از آغاز به کار سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران و گستردگی فعالیت آن در سال ۱۳۳۷ و بعد از فراهم آمدن مقدمات کار در سال ۱۳۴۸ مؤسسه‌ای به نام «مدرسه عالی تلویزیون و سینما» به منظور تربیت نیروهای مورد نیاز رسانه کشور در آن زمان تشکیل شد که دانش‌آموختگان آن به فعالیت در سازمان رادیو و تلویزیون و حوزه سینما مشغول شدند.[۵] در سال ۱۳۴۸ این مؤسسه کار خود را با یک دوره کوتاه مدت یک ساله آغاز کرد. بعدها این دوره به دو دوره دو ساله ارتقا یافت؛ و بعد دوره‌های کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی، تحقیق در ارتباطات جمعی و مهندسی الکترونیک نیز قبل از انقلاب در آن اجرا شدند. پس از انقلاب اسلامی ایران، این مؤسسه فقط به تربیت نیروی انسانی مورد نیاز سازمان صدا و سیما پرداخت و تاکنون فارغ‌التحصیلان دوره‌های روزانه آن در سازمان صدا و سیما در تهران و همچنین در مراکز استانی صداوسیما مشغول به کار هستند. در ۱۵ مهر ۱۳۹۱ از سوی شورای گسترش آموزش عالی از دانشکده صداوسیما علی رغم رسالت خاص تربیت دانشجو و تعداد دانشجویی محدود ولی به دانشگاه صدا و سیما ارتقاء درجه یافت.[۶]

دانشگاه صدا و سیما از حیث زیرساخت ها و امکانات آموزشی اعم از استودیوها و آزمایشگاه ها در حوزه هنر و رسانه در شرایط بسیار مطلوبی قرار دارد.

دانشکده‌هاویرایش

  • دانشکده تولید صداوسیما
  • دانشکده مهندسی رسانه صدا و سیما
  • دانشکده ارتباطات دانشگاه صدا و سیما
  • دانشکده صدا و سیما ـ قم[۷]
 
دانشگاه صداوسیما - تهران
 
کلاس‌های آموزشی دانشگاه صداوسیما

رشته‌ها و مقاطع تحصیلیویرایش

مقطع دکتری

دکتری مطالعات تولید در رادیو و تلویزیون

مقطع کارشناسی ارشدویرایش

کنکور کارشناسی ارشد مجموعه هنرهای نمایشی و سینماویرایش

  • تهیه‌کنندگی تلویزیونی
  • تهیه‌کنندگی رادیو
  • نویسندگی رادیو
  • ادبیات نمایشی با گرایش فیلمنامه‌نویسی (دانشکده صداوسیما - قم و مقطع روزانه ویژه طلاب)
  • تولید سیما (دانشکده صداوسیما - قم و مقطع روزانه ویژه طلاب)

کنکور کارشناسی ارشد مجموعه مهندسی برقویرایش

کنکور کارشناسی ارشد مجموعه علوم ارتباطات اجتماعیویرایش

  • مدیریت رسانه
  • تحقیق در ارتباطات
  • تبلیغات بازرگانی (قبلا پذریش صورت میگرفته)‌‌
  • روزنامه‌نگاری
  • علوم ارتباطات اجتماعی (دانشکده صداوسیما - قم و مقطع روزانه ویژه طلاب)

مقطع کارشناسیویرایش

کنکور سراسری هنرویرایش

  • کارگردانی تلویزیون
  • تلویزیون و هنرهای دیجیتال با دو گرایش انیمیشن و گرافیک رایانه ای

کنکور سراسری ریاضی فیزیکویرایش

  • مهندسی برق مخابرات
  • کاردانی برق با سه گرایش فرستنده، صدابرداری و صدا و تصویر

کنکور سراسری علوم انسانیویرایش

  • روزنامه‌نگاری (پذیرش از کنکور سراسری علوم انسانی)

[۸]

نحوه پذیرش متمرکز و شرایط خاص دانشگاه صدا و سیماویرایش

دانشگاه صدا و سیما در حال حاضر دانشجویان خود را از طریق کنکورهای سازمان سنجش ، همانند سایر دانشگاه ها به‌ صورت متمرکز اما با اضافه شدن یک مصاحبه پذیرش می کند.پس از انتخاب کد رشته های این دانشگاه در دفترچه انتخاب رشته سازمان سنجش توسط داوطلبان،طبق رتبه داوطلب به میزان ۳ تا ۵ برابر ظرفیت، برای مصاحبه به دانشگاه صدا و سیما دعوت می شوند. برای این دسته از معرفی شدگان چند برابر ظرفیت سازمان سنجش، مصاحبه دانشگاه که شامل بررسی صلاحیت های علمی و سوابق و مصاحبه معارفی است انجام و افراد پذیرفته شده مصاحبه و مد نظر دانشگاه توسط دانشگاه ،به سازمان سنجش معرفی می شوند.در حقیقت دعوت شدن به مصاحبه این دانشگاه طبق رتبه کنکور و بصورت چندین برابر ظرفیت بوده و به هیچ عنوان به منزله قبولی نهایی نمی‌باشد و نتیجه مصاحبه دانشگاه، تعیین کننده باقی ماندن این انتخاب در لیست انتخاب رشته داوطلب می باشد.

در حال حاضر در تمامی مقاطع تحصیلی، پذیرش این دانشگاه همچون سایر دانشگاه ها برای مهرماه و نتیجه نهایی آن توسط سازمان سنجش اعلام می‌گردد .

پذیرش در این دانشگاه به صورت متمرکز است و در صورتی که داوطلب طبق رتبه کنکور به مصاحبه دانشگاه دعوت شود و در رقابت مصاحبه هم قبول شود، اما باز هم قبولی نهایی نبوده و بسته به جایگاه لیست انتخاب رشته کنکور داوطلب دارد. لذا داوطلبین این دانشگاه کد رشته های مربوطه را می بایست در لیست انتخاب رشته و بر اساس ترتیب علاقه و اولویت بندی مرتب نمایند و هر اولویت را به تمام اولویت های بعدی ترجیح دهند.

بدیهی است در صورت عدم قبولی در مصاحبه دانشگاه صدا و سیما، بدون به وجود آمدن هیچ‌گونه مشکلی تنها آن کد انتخابی از لیست انتخاب رشته داوطلب حذف می‌شود و سایر انتخاب هایش بررسی خواهد شد.

مورد دیگری که حائز اهمیت است، سازمان سنجش لزومی نمی‌بیند که داوطلب با وجود قبولی در انتخاب های اولیه در انتخاب های ثانویه به مصاحبه دانشگاه ها دعوت شود. یعنی برای برخی افراد با رتبه های برتر مورد تعجب و سوال است که با وجود انتخاب دانشگاه صدا و سیما با رتبه خوب خود، اما به مصاحبه دعوت نشده اند! که دلیل آن این است که طبق تخمین رتبه داوطلب توسط سازمان سنجش، فرد در انتخاب های قبل تر از این دانشگاه قبول شده و لذا دعوت او به مصاحبه اولویت بعدی منطقی نیست و بدیهی است که آمدن به مصاحبه با توجه به قبولی در انتخاب قبلی، اتلاف وقت برای داوطلب و دانشگاه است و بنابراین سازمان سنجش این سیستم را برای دعوت به مصاحبه لحاظ می کند و امکان قبولی در انتخاب های قبل تر از مصاحبه را بررسی می نماید.

به دلیل اهمیت این موضوع برای مثال اگر داوطلبی اولویت اول انتخابی اش رشته ای از دانشگاه تهران باشد و اولویت دوم را دانشگاه صدا و سیما انتخاب کند و اگر طبق رتبه سازمان سنجش قبولی او در دانشگاه تهران قطعی باشد، او را به مصاحبه دانشگاه صدا و سیما دعوت نمی کند؛ چون در انتخاب اول خود در دانشگاه تهران قبول شده و انتخاب دوم بررسی نمی شود و این مثال تعمیم به تمام لیست انتخاب رشته و اولویت هر انتخاب به تمام انتخاب های بعدی دارد.

هر ساله این دانشگاه دفترچه ی راهنمای کاملی را هم برای معرفی دانشگاه و رشته ها و جزئیات دروس و اساتید و ... و هم موارد انتخاب رشته و همچنین موارد استخدامی روزانه و شرایط رفاهی و ... تحت عنوان دفترچه همیار انتخاب رشته دانشگاه صدا و سیما برای راهنمایی کامل داوطلبین در وب سایت این دانشگاه منتشر می‌کند که قابل دانلود است. هم چنین یک ربات راهنمای انتخاب رشته توسط روابط عمومی دانشگاه در ایام انتخاب رشته پاسخگو و راهنمای داوطلبین است.[۹]

مدیران دانشگاه صدا و سیماویرایش

ریاست این دانشگاه به پیشنهاد رئیس سازمان صداوسیما و با تصویب هیئت امناء دانشگاه و تأیید وزیر علوم تحقیقات و فناوری منصوب می‌شود. رئیس دانشگاه صداوسیما در این دوره در شورای عالی سازمان صداوسیما نیز عضویت دارد. عبدالعلی علی‌عسگری ریاست پیشین سازمان صداوسیما که خود در برهه‌ای ریاست دانشگاه صداوسیما را بر عهده داشته‌ و از اعضای هیات علمی این دانشگاه است در حکمی در سال ۱۳۹۶ شهاب اسفندیاری را به ریاست دانشگاه صداوسیما برگزید.[۱۰] در دوره ریاست دکتر اسفندیاری بر دانشگاه صدا و سیما، توجه بسیار ویژه ای به جذب دانشجویان توانمند و معرفی این دانشگاه، چابک سازی سیستم اداری و فضای کارمندی دانشگاه و حذف هزینه های زیاد، احیای معاونت پژوهش و فصلنامه ها، تاسیس واحد تولید دانشجویی دانشگاه، اضافه شدن دو دانشکده، پذیرش دانشجوی دکتری برای اولین بار، افزایش فوق العاده حجم فعالیت های تشکل های دانشجویی و تاسیس انجمن های علمی دانشجویی، تقویت ارتباط با نهاد های ملی و بین المللی در عرضه های علمی، افزایش حجم استفاده از فارغ التحصیلان ادوار خود دانشگاه و ایثارگران در پست های مدیریتی، توجه به ارزیابی اساتید، نظم در ساختار آموزشی و فرآیندها ... رخ داده است. از سال ۱۳۹۶ لغایت ۱۴۰۰ در ۴ حوزه آموزشی، فرهنگی، پژوهشی و اداری و مالی ارزیابی دانشگاه صدا و سیما رشد چشم گیر در آمارهای ارزیابی ۴ ساله سازمان صدا و سیما و وزارت علوم تحقیقات و فناوری داشته است. [۱۱]

نظراتویرایش

رهبری انقلاب آیت‌الله سید علی خامنه‌ای در دیدار با مسئولان مجموعه در سال ۱۳۷۷: اگر چه مجموعه شما مستقیم با آنتن مربوط نیست اما غیر مستقیم و به صورت پشتیبانی و به صورت تأمین آینده در واقع همه چیز این آنتن در اختیار اینجاست ... این همان مرکزی است که ما کمبودش را داشته‌ایم ... بنابراین به نظر می‌رسد که الان نبض صدا و سیما در این دانشکده شما دارد می‌زند. یعنی حقیقتاً آن‌جایی که شما آقایان کار می‌کنید آینده صداوسیما در حقیقت آن‌جا دارد شکل می‌گیرد. [۸]

 
ریاست دانشگاه آقای شهاب اسفندیاری در حضور رهبر فرزانه آیت الله سیدعلی خامنه‌ای، سال۱۳۹۷

امکان استخدام رسمی دوره روزانه بعد از اتمام تحصیلویرایش

فارغ التحصیلان دوره روزانه این دانشگاه، در صورت معرفی دانشگاه و نیاز سازمان صدا و سیما و احراز شرایط استخدامی (مطابق ضوابط دانشگاه و سازمان و نظام امتیاز بندی) می بایست در تهران یا مراکز استانی که سازمان تعیین می کند، مشغول به خدمت رسمی شوند.

تاکنون حدود ۸۰ درصد فارغ التحصیلان دوره روزانه این دانشگاه به‌طور رسمی در سازمان صدا و سیما مشغول به کار هستند. در حال حاضر در صورتی که فارغ التحصیلان روزانه حائز شرایط استخدام شوند این استخدام به‌صورت رسمی و با بیمه تامین اجتماعی خواهد بود.

هم چنین مشمولین خدمت وظیفه سربازی پس از پایان تحصیل برابر ضوابط به صورت امریه سربازی در سازمان صدا و سیما خدمت خواهند کرد. در ایام خدمت سربازی امریه حقوق مشابه سایر سربازان امریه سرباز کشور می باشد. هم چنین بعد از اتمام سربازی امریه ،این دسته از افراد برای مراحل استخدام رسمی اقدام خواهند کرد. افرادی که دارای کارت پایان خدمت سربازی باشند، پس از تحصیل طبیعتا خدمت امریه سربازی ندارند و برای استخدام رسمی در تهران و مراکز استان ها بنا به نیاز سازمان صدا و سیما اقدام می کنند.[۹]

اخیراً برای استخدام داوطلبین مقطع روزانه بعد از فراغت از تحصیل، جدول امتیازبندی توسط دانشگاه تعریف شده‌است که شامل محاسبه امتیازات تحصیلی و آموزشی و پژوهشی و فعالیت‌های فرهنگی دانشجویی و تولیدات هنری و مهندسی دانشجویی موقع فراغت از تحصیل است و ملاک امتیاز دانشجو برای استخدام رسمی است و دانشجویان مقطع روزانه را بعد از پایان تحصیل مورد ارزیابی قرار می دهد. لذا بعد از فارغ التحصیلی دانشجویان دوره روزانه این دانشگاه،طبق امتیاز بندی دانشجو برای استخدام به سازمان معرفی شده و بعد از گذراندن کمیته های علمی و عقیدتی، گزینش و تحقیقات محلی... برای جذب در سازمان صدا و سیما در تهران یا مراکز استان‌ها طبق الگوهای خالی و نیاز نیروی انسانی مراکز در آن رشته تحصیلی ،استخدام رسمی خواهند داشت. می‌توان گفت از زمان اتمام دوران تحصیل تا استخدام رسمی برای دوره روزانه ؛حدودا نه ماه الی یکسال زمان می‌برد .[۹]

در حین دوران دانشجویی در دانشگاه صدا و سیما ،فرصت های ارتباط و کاراموزی و بهره مندی از کارگاه های رایگان آموزشی و بهره مندی از فضای رسانه ای موجود وجود دارد، اما شرایط استخدامی مربوط به بعد از اتمام تحصیل و طی کردن مراحل آن است.هیچگونه تعهد قطعی یا بورسیه صد در صدی هم ارایه نمی‌شود و استخدام طبق بررسی صلاحیت های علمی و عمومی و تحقیقات در هنگام فراغت از تحصیل و بنا به نیاز سازمان صدا و سیما در تهران و مراکز استان ها می باشد. کمک هزینه تحصیلی دانشجویی برای دانشجویان روزانه در حین تحصیل و در حدود ماهیانه ۴۰۰ هزار تومان به غیر از فصل تابستان است و برای رتبه های برتر پذیرفته شده ماهیانه ۱ میلیون تومان است. خوابگاه و سرویس دانشگاه کاملا رایگان برای پذیرفته شدگان روزانه از شهرستان را این دانشگاه ارائه می دهد.حداکثر هم‌چنین وام دانشجویی مانند سایر دانشگاه ها و هدیه ازدواج ویژه تعلق می گیرد. حداکثر سن هنگام پذیرش ورودی ها برای کنکور سراسری در حال حاضر ۲۵ سال و برای کنکور ارشد حداکثر ۳۰ سال است.

استخدام رسمی روزانه ها، کاملا طبق الگوهای خالی کارمندان مورد نیاز سازمان در تهران و ۳۱ مراکز استانی صدا و سیما می‌باشد. برای راهنمایی کامل در مورد استخدام و عناوین شغلی رشته ها در این دانشگاه می توانید به سایت دانشگاه در ایام انتخاب رشته و دانلود دفترچه همیار انتخاب رشته این دانشگاه که راهنمای کامل دانشگاه و رشته ها و عناوین شغلی روزانه است اقدام نمایید. [۹]

شرایط استخدام بعد از اتمام تحصیل ذکر شده برای دانشجویان دوره نوبت دوم (شبانه) وجود ندارد و مربوط به دانشجویان دوره روزانه آن هم در صورت کسب امتیازبندی علمی، عقیدتی و گزینش بعد از اتمام تحصیل نیاز سازمان شامل می شود و مشمول دانشجویان نوبت دوم( شبانه )این دانشگاه نیست. به دانشجویان شبانه خوابگاه بر خلاف روزانه تعلق نمی گیرد و شهریه شبانه ها در سایت دانشگاه درج شده است. در کل دوره نوبت دوم (شبانه) در این دانشگاه کاملا با روزانه از حیث امکانات رفاهی و استخدام متفاوت است و با هدف استخدامی نمی‌باشد. [۹]

هر ساله در ایام انتخاب رشته کنکور سراسری و کنکور کارشناسی ارشد کتابچه ی جامع همیار انتخاب رشته راهنمای کامل معرفی رشته ها و دروس و ... در وب سایت رسمی دانشگاه قرار می گیرد که توصیه می‌شود حتما داوطلبین این دفترچه را به دقت مطالعه نمایند و ابهامات و سوالات در این دفترچه موجود در سایت دانشگاه برایشان بر طرف می‌شود.

رویدادهای مهمویرایش

کنفرانس تبلیغات تلویزیونی و رسانه ای، کنفرانس مهندسی رسانه از سال ۸۵، همایش حکمت مطهر، همایش مکتب سردار سلیمانی،

 
برگزاری برنامه های ملی حوزه رسانه در دانشگاه صدا و سیما

شعبه مجزای پذیرش دانشکده دین و رسانه قمویرایش

علاوه بر مرکز و شعبه اصلی دانشگاه صدا و سيما در تهران، دانشگاه صدا و سیما در قم هم شعبه مجزا دارد.در شعبه قم (دانشکده دین و رسانه) نيز با مجوز رسمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هر ساله از طریق آزمون اختصاصی، از بین برادران و خواهران طلبه حوزه‌های علمیه سراسر کشور در دو رشته «علوم ارتباطات اجتماعی و ادبیات نمایشی» و از بين برادران طلبه در رشته «توليد سيما»، در مقطع كارشناسی ارشد دانشجو می‌پذیرد.

  • شرایط اختصاصی پذیرش طلاب در شعبه مجزای دین و رسانه قم، نیز داشتن حداکثر سن ۳۰ سال و مدرک تحصیلی سطح دو حوزه علمیه و موفقیت در آزمون کتبی و مصاحبه تخصصی دانشکده قم است.[۱۲]البته برای غیر طلاب نیز پذیرش در مقطع شبانه امکان پذیر است.
  • علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد شعبه مجزای دین و رسانه قم این دانشگاه به سایت دانشکده مربوطه مراجعه نمایند.

دانش آموختگان برجستهویرایش

 
کارگاه آموزشی در دانشگاه


[۱۳]

پیوند به بیرونویرایش

منابعویرایش

  1. «مدرک تحصیلی: |رشته تحصیلی: کلام و فلسفه | وبسایت دانشگاه صدا و سیما». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ نوامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۵ نوامبر ۲۰۱۸.
  2. تهران تایمز
  3. وبسایت تبیان |دانشکده صدا و سیما دانشجویان خود را از سه طریق جذب می‌کند…|آخرین بازبینی دوشنبه ۳۰ آذر ۱۳۹۴
  4. «The main campus is located in Nyayesh highway, Valieasr St., Tehran. The university is depended on IRIB organization and has great sport club and library». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ ژانویه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۷ دسامبر ۲۰۱۵.
  5. تاریخچه دانشگاه صدا و سیما | پایگاه اطلاع‌رسانی رسانه‌ها | رسانه خبر | آخرین بازبینی 2 .10. 1394
  6. تاریخچه دانشگاه صدا و سیما | وبسایت رسمی دانشگاه صدا و سیما | آخرین بازبینی دوشنبه ۳۰ آذر ۱۳۹۴
  7. دانشگاه صداوسیما در حال حاضر دارای چهار دانشکده شامل تولید رادیو و تلویزیون، فنی و مهندسی رسانه، ارتباطات، دانشکده دین و رسانه قم می‌باشد که دانشجویان آن در چهار مقطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ناپیوسته و کارشناسی ارشد مشغول به تحصیل هستند| وبسایت دانشگاه صدا و سیما| آخرین بازبینی دوشنبه ۳۰ آذر ۱۳۹۴
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «نسخه آرشیو شده» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۴ اوت ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۴ اوت ۲۰۱۸.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ ۹٫۴ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۹.
  10. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۸.
  11. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۸.
  12. [۱][پیوند مرده]
  13. [۲][پیوند مرده]