باز کردن منو اصلی

مدیا کاشیگر

مترجم، مؤلف و شاعر ایرانی

مدیا کاشیگر (زادروز ۱۱ اردیبهشت ۱۳۳۵، یزد _ درگذشت ۷ مرداد ۱۳۹۶، تهران) مترجم، نویسنده و شاعر ایرانی بود.[۱][۲][۳][۴][۵]

مدیا کاشیگر
زادروز۱۱ اردیبهشت ۱۳۳۵
یزد،  ایران
درگذشت۷ مرداد ۱۳۹۶ - (۶۱ سال)
تهران
آرامگاهقطعهٔ نام‌آوران گورستان بهشت زهرا
محل زندگیتهران
ملیتایرانی
پیشهنویسنده، شاعر، مترجم و فعال فرهنگی

زندگی و تحصیلاتویرایش

مدیا کاشیگر در سال ۱۳۳۵ در یزد به دنیا آمد. او تحصیلاتش را تا دیپلم در فرانسه گذراند، اما تحصیل در دانشگاه را در رشته‌های معماری و اقتصاد در ایران نیمه تمام گذاشت. از او ۲۰ عنوان کتاب در زمینه‌های شعر، داستان و ترجمه منتشر شده‌است. وی دبیر سه دوره جایزه ادبی یلدا و بنیانگذار جایزه ادبی روزی روزگاری بود.[۶] علاوه بر این کاشیگر از اعضای بنیان‌گذار بنیاد جایزهٔ محمود استادمحمد و عضو هیئت امنای این جایزه بود.

سمت‌ها و عضویت‌هاویرایش

مدیا کاشیگر از اعضای هیئت مدیره بنیاد محمود استادمحمد برای اعطای جایزه ادبیات نمایشی بود.[۷] او دبیری جایزه ادبی روزی روزگاری را برعهده داشت.[۸] اولین دوره آن در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۶ برگزار شد و تا سال ۸۹ تداوم داشت. این جایزه از سال ۹۰ برگزار نمی‌شود.

وی از مترجمان رسمی مورد تأیید سفارت فرانسه در تهران بود.[۹]

آثارویرایش

ترجمهویرایش

برخی از شاخص‌ترین آثار ترجمه مدیا کاشیگر آثاری از ولادیمیر مایاکوفسکی، فرناندو آرابال، اوژن یونسکو و … است.[۱۰] هم‌چنین به ترجمه‌هایی از زبان فرانسه به فارسی از آثار آلبر کامو، آنتوان دو سنت اگزوپری، و پل ریکور می‌توان اشاره کرد.[۹] او سومین مترجم نمایشنامه کرگدن‌های اوژن یونسکو می‌باشد.[۱۱] (پس از جلال آل احمد و پری صابری و پیش از احمد کامیابی مسک و سحر داوری) شناخته‌شده‌ترین ترجمهٔ کاشیگر شاید ابر شلوارپوش اثر مایاکوفسکی باشد. رمان‌های تکنیک کودتا نوشتهٔ کورتزیو مالاپارته، خرده آسمان، انگار هیچ نوشته کلود استپان از دیگر آثار اوست. در کنار ترجمهٔ این آثار، او برای سالیان متمادی در شماره‌های مختلف فصلنامهٔ ارغنون و زیباشناخت به ترجمهْ مقالاتی از تزوتان تودوروف همت گماشت و متن‌های مهمی در باب اهمیت زبان و «نظریهٔ ترجمه و زبان‌شناسی» منتشر کرد.

مدیا کاشیگر همچنین در حوزهٔ ترجمه‌شناسی (نظریه‌پردازی ترجمه) صاحب‌نظر بود، و سخنرانی‌ها، گفتگوها و مقالات متعددی در این زمینه از او برجا مانده‌است. تعدادی از بهترین مقالات و سخنرانی‌های کاشیگر در کتابی با عنوان «مرگ موریانه» از سوی انتشارات میلکان در سال ۱۳۹۴ به چاپ رسیده‌است که تمام مطالب آن، متعلق به سال ۱۳۸۰ به بعد هستند.[۱۰]

فهرست ترجمه‌هاویرایش

  • پراپ، ولادیمیر (۱۳۶۸)، ریخت‌شناسی قصه، کاشیگر، چاپ اول، تهران، نشر روز[۱۲][۱۳]

داستانویرایش

  • رمان وقتی مینا از خواب بیدار شد از طرف نشر قصه منتشر شد. این داستان نوجوانان موفق به دریافت جایزه شورای کتاب کودک نیز شده‌است.
  • مجموعه داستان‌های کوتاه با عنوان «خاطره‌ای فراموش شده از فردا»، نشر نیماژ، ۱۳۹۵[۳]
  • « «آخرالزمان»، «مرگ موریانه» و «اتاق تاریک» نیز از جمله کتاب‌های منتشر شده به قلم مدیا کاشیگر است.[۹]

شعرویرایش

وی در زمینهٔ سرودن شعر نیز فعال بود. شعر زیر از مجموعهٔ «سونات برفی در رِ مینور» اوست:

گفتی

زن زاده شدن گناه است در این سرزمین

گناه بودنت را دوست داشتم

گفتی

معشوق من

آن صدای خش کشیده شدن پاهاست.

روی دلم

از سر بی‌غرضی

معشوق بودنم را دوست داشتم[۱۴]

مقالاتویرایش

از مدیا کاشیگر که در جهت تقویت ارتباط فرهنگی میان ایران و فرانسه تلاش بسیار کرده بود، مقالات، نظریه‌پردازی‌ها و سخنرانی‌های زیادی به جا مانده‌است. برخی از مقالات و سخنرانی‌های کاشیگر سال ۱۳۹۴ در مجموعه‌ای با عنوان «مرگ موریانه» جمع‌آوری شده‌است.[۳]

بازنشر آثارویرایش

آثار مدیا کاشیگر توسط این سازمان‌ها و مراکز در ایران بازنشر شده‌است:

دیدگاه‌هاویرایش

  • بهترین نقد یک ترجمه هم ترجمه مجدد آن است و نه چیز دیگر. بحث من این است کسی که دست به ترجمه می‌زند دربارهٔ آن اندیشه باید حرفی برای گفتن داشته باشد.[۱۶]
  • مترجم کتاب را برای کسانی ترجمه می‌کند که زبان مبدأ را نمی‌دانند. اگر کسی بلد باشد متنی را به زبان اصلی بخواند نیازی به ترجمه‌اش ندارد. پس شما وقتی ترجمه می‌کنید فرض اول‌تان این است که این اثر را برای کسی ترجمه می‌کنید که زبان نمی‌داند و خودش نمی‌تواند این دنیا و این اندیشه را کشف کند.[۱۶]
  • قرار نیست داستان علمی – تخیلی علم را ترویج کند و یک داستان صرفاً علمی هم نیست؛ بلکه داستان است. قرار بر این نیست که در ژانر علمی – تخیلی توسط ایرانی‌ها شاهکار پدید بیاید بلکه بحث این است که تولید ادامه یابد. قطعاً اگر ادبیات بر مبنای شاهکارها پیش برود، این ادبیات می‌میرد چون وابسته به اثر شاهکار است.[۱۷]
  • خوانندگان در مواجهه با کتاب و خواندن ادبیات داستانی و رمان می‌دانند که قصه جعلی می‌خوانند، اما این قصه دروغی می‌تواند پایه‌ریز علاقه آنان به واقعیت باشد.[۱۸]

بیماری و درگذشتویرایش

مدیا کاشیگر از بیماری تنفسی مشکوک به سرطان رنج می‌برد و در اوایل سال ۱۳۹۶، در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان فیروزگر بستری شد.[۹] مجدداً در هفتهٔ اول مرداد ۱۳۹۶ به‌دلیل مشکلات تنفسی در بیمارستان امام خمینی تهران بستری شد تا اینکه در ساعت ۱۲:۳۰ روز شنبه ۷ مرداد در بخش ICU همین بیمارستان درگذشت.[۱۴]

تخریب سنگ قبرویرایش

در دی ماه ۱۳۹۶ سنگ بالاسری قبر مدیا کاشیگر که چهرهٔ او بر آن نقش بسته بود، توسط فرد یا افرادی ناشناس شکسته شد. روزنامهٔ ایران دراین‌باره نوشت: «سنگ قبر مدیا کاشیگر را شکستند.» پیشتر هم این گزاره در تخریب سنگ قبر احمد شاملو، فریدون فروغی و محمدعلی سپانلو به کار رفته بود، بدون این‌که معلوم شود فاعل فعل «شکستند» چه کس یا کسانی هستند؟[۱۹]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. سایت ایسنا، ۱۳۹۶
  2. سایت رادیو فردا، ۱۳۹۶
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ سایت بی‌بی‌سی، ۱۳۹۶
  4. سایت رادیو زمانه، ۱۳۸۶
  5. گفتگو با مدیا کاشیگر در سایت رادیو زمانه، ۱۳۸۵
  6. «بی‌بی‌سی فارسی».
  7. سایت رادیو زمانه، ۱۳۹۳
  8. سایت بی‌بی‌سی، ۱۳۸۷
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ «مدیا کاشیگر، مترجم و منتقد ادبی درگذشت».
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ماهنامه تجربه، سال ششم، شهریور 95
  11. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/622840
  12. تجزیه و تحلیل حکایاتی از کوش نامه براساس نظریه ولادیمیر پراپ، فاطمه کوپا، عاطفه سادات موسوی، مطالعات داستانی» تابستان ۱۳۸۹، سال اول - شماره ۱ (از صفحه ۱۰۳ تا ۱۲۲)
  13. http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1097416
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ http://www.bbc.com/persian/arts-40764096
  15. سایت مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان، ۱۳۸۷
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ ۱۶٫۲ سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۲
  17. ایسنا، ۱۳۸۳
  18. سایت روزنامه جام جم، ۱۳۸۶
  19. «شکستن سنگ قبر نویسنده سرشناس/ با تخریب نمی‌توان اعتبار نویسنده را نزد مردم مخدوش کرد». خبرآنلاین. دریافت‌شده در ۷ ژوئن ۲۰۱۹.

پیوند به بیرونویرایش