مردم کرمانشاه

مردم کرمانشاه به مردمی گفته می‌شود که دارای اصالت کرمانشاهی هستند یا متولدین استان کرمانشاه که اصلیت غیر کرمانشاهی دارند.

کرمانشاهی‌هاویرایش

ساکنین اصلی کرمانشاه از مردمان کرد هستند[۱][۲] و به کردی کرمانشاهی و یا دیگر گویش‌های مختلف کردی جنوبی سخن می‌گویند.[۳] از جمله سرشناس‌ترین کرمانشاهی‌ها می‌توان اشاره کرد به:

 
کامیار و آرش علایی از کرمانشاهی‌های تحصیل کرده در دانشگاه هاوارد
 
شهرام ناظری به شوالیه آواز ایران معروف است

مهاجرانویرایش

به علت موقعیت خاص کرمانشاه بر سر راه بازرگانی و زوار عتبات عالیات، عدهٔ زیادی از مهاجران در کرمانشاه سکنی گزیده‌اند. شروع مهاجرت به کرمانشاه را می‌توان از دوره حاکمیت الله قلی خان زنگنه دانست که خاندان آل آقا را به قصد ساخت حوزه علمیه از اصفهان به کرمانشاه آورد.[۶] در دوره قاجار خاندان‌های بیشتری وارد شهر کرمانشاه شدند. اوج این مهاجرت‌ها در اواخر دوران قاجاریه و حکومت پهلوی رخ داد که بیشتر مهاجران از عوامل حکومتی،‌ نظامیان، بازاریان یا مبلغان مذهبی بودند که به کرمانشاه مهاجرت کرده‌اند. تأثیر این مهاجرت‌ها را می‌توان در ایجاد لهجۀ فارسی کرمانشاهی مشاهده کرد.[۷][۸] بیشتر این افراد از همدان، تویسرکان، ملایر، نهاوند، استان مرکزی و همچنین از اصفهان و یزد و … به کرمانشاه مهاجرت کردند.[۹] از جمله این افراد می‌توان اشاره کرد به:

اقلیت‌های ارمنی، آشوری و یهودیویرایش

غیرایرانی‌های کرمانشاهویرایش

در اواخر دورۀ قاجار و اوایل دورۀ پهلوی تعداد زیادی از اتباع غیر ایرانی در کرمانشاه زندگی می‌کردند. از جمله افراد غیر ایرانی که در کرمانشاه به دنیا آمده‌اند می‌توان به اشخاص زیر اشاره کرد:

 
خانم دوریس لسینگ برنده جایزه نوبل ادبیات
  • دوریس لسینگ: برنده جایزه نوبل ادبیات در سال ۲۰۰۷ (انگلیسی)[۱۳]
  • پیتر وار: بازرگان، راننده مسابقه و مدیر چندین تیم فرمول یک، مانند والتر وولف ریسینگ، فیتیپالدی اوتوموتیو و لوتوس (انگلیسی)[۱۴]
  • مارگانیتا خفری: پیانیست، خواننده و موسیقیدان کلاسیک (آشوری عراق)[۱۵]
  • آندره مولیتور: کارمند ارشد پیشین دولت بلژیک و مباشر خصوصی پادشاه بودوان یکم و استاد مدیریت نهادهای دولتی در دانشگاه کاتولیک کلوون (بلژیکی)[۱۶]
  • الکسیس کوروس: نویسنده، مستندساز، کارگردان و تهیه‌کننده و برنده جایزه فنلاندیا (فنلاندی)

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ آوریل ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۶.
  2. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ فوریه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۹.
  3. http://www.yjc.ir/fa/news/4694277/زبان-و-گویش-مردم-استان-کرمانشاه-در-یک-نگاه
  4. پایگاه اینترنتی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه، بیوگرافی پرتو کرمانشاهی. بایگانی‌شده در ۲۳ آوریل ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine بازدید در ۴ اکتبر ۲۰۱۳.
  5. پایگاه اینترنتی حوزه هنری استان کرمانشاه، بیوگرافی پرتو کرمانشاهی. بایگانی‌شده در ۲۰ آوریل ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine بازدید در ۴ اکتبر ۲۰۱۳.
  6. پایگاه اینترنتی ژیارکرد: گفتگوی کوتاهی با استاد اردشیر کشاورز در باب گفته‌های کزازی در فصلنامه گفتگو؛ شادی نظریان؛ بایگانی‌شده در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine بازدید در ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۵.
  7. «زبان و گویش مردم استان کرمانشاه در یک نگاه. اداره میراث فرهنگی استان کرمانشاه». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ آوریل ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۶.
  8. http://kermanshah.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=30831
  9. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ فوریه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۸ اکتبر ۲۰۱۹.
  10. اعیان الشیعه، سید محسن امین، ج۶، ص٢٣
  11. "داستان صوتی/ رکن الدین مختاری". باغ موزه قصر. Archived from the original on 14 September 2015. Retrieved 25 July 2017.
  12. http://www.irancinema.ir/farsi/biography/?ac=to&co=1653&se=s[پیوند مرده]
  13. "Doris Lessing - Facts". Official website of Noble Prize.
  14. پایگاه اینترنتی اولدریسینگ، پروفایل پیتر وار، بازدید در ۱۳ آوریل ۲۰۱۴ میلادی.
  15. پایگاه اینترنتی اِوی: بیوگرافی مارگانیتا فوگت-خفری؛ بازدید در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۵.
  16. "André Molitor (1911-2005) - Author - Resources from the BnF".