باز کردن منو اصلی

مسئولیت مدنی عبارت است از مسئولیت در مقام خسارتی که شخص یا فردی که تحت مراقبت یا اداره وی است یا اشیاء تحت حراست وی به دیگری وارد می‌نماید. به عبارتی مسؤولیت مدنی، تعهد و الزامی است که شخص برای جبران خسارات وارده به دیگری دارد؛ اعم از این که زیان مذکور در اثر عمل شخص مسئول یا عمل فعل وابسته به او یا ناشی از اشیاء و اموال تحت مالکیت یا تصرف او باشد. در حقوق مدنی، شرط تحقق مسئولیت، ایراد خسارت و اثبات رابطه سببیت است و علی‌القاعده به قصد و نیت فاعل ضرر توجهی نمی‌شود.[۱]

محتویات

انواع مسئولیت مدنیویرایش

مسئولیت مدنی به دو قسمت قهری و قراردادی تقسیم می‌شود. مسئولیت قهری به نقض تعهدات قانونی یا عرفی شخص در صحنه اجتماع اختصاص دارد، اما مسئولیت قراردادی به جبران خسارات ناشی از نقض تعهدات قراردادی مربوط می‌شود. مفهوم و نقش تقصیر در این نوع مسؤولیت‌ها از جمله مسائلی است که همواره مورد اختلاف حقوقدانان بوده است. در واقع مسئولیت قراردادی عبارت است از «تعهدی که در نتیجه تخلف از مفاد قرارداد خصوصی برای شخص ایجاد می‌شود». اما در مقابل «مسئولیت خارج از قرارداد یا قهری هنگامی ایجاد می‌شود که بر اثر نقض وظیفه قانونی، زیانی به شخص وارد آید». در واقع ریشه این نوع مسئولیت، پیمان و قرارداد بین فاعل و زیان‌دیده نیست، بلکه تخلف از تکالیف قانونی است که برای همه وجود دارد؛ مثل طبیبی که بدون انعقاد قرارداد با بیمار یا اقربای او مبادرت به عمل جراحی نماید و این عمل منتهی به نقص عضو یا آسیب و خسارت به بیمار گردد، در این قبیل موارد، مسئولیت خارج از قرارداد خواهد بود. در فقه اسلامی و قانون مدنی به مسئولیت خارج از قرارداد ضمان قهری می‌گویند[۲]

مسئولیت مدنی طبیبویرایش

مسئولیت طبیب یکی از مسائل اساسی حقوق پزشکی است که در رابطه طبیب و مریض مدنظر قرار می‌گیرد. در واقع، در اکثر موارد رابطه طبیب و مریض به منزله عقدی است که میان آن دو انعقاد یافته و به موجب این رابطه حقوقی، طبیب در برابر خدمات علمی و اجرایی خود همان‌طور که نفعی عاید وی می‌شود، مکلف به انجام تکالیفی است که در زبان حقوقی از آن به مسئولیت به معنی اعم کلمه تعبیر می‌شود.

فرایند درمانویرایش

فرایند درمان به کلیه اقداماتی گفته می‌شود که بعد یا قبل از بیماری جسمی یا روانی و به منظور بازگرداندن سلامت یا کاهش دردهای بیمار یا اطافیان او یا حتی جامعه و در برخی موارد برای ثابت نگه‌داشتن شرایط فعلی بیمار یا خانواده او یا جامعه انجام می‌شود. این که در تعریف آمده است «قبل از بیماری»، بدین جهت است که در برخی موارد بیماری به معنای مصطلح آن وجود ندارد. مثلاً شخصی ـ اعم از حقیقی یا حقوقی مانند انواع شرکت‌های موجود به موجب قوانین ـ با طبیب یا مؤسسه‌ای قراردادی منعقد می‌کند که مثلاً ماهی یک بار از افراد خانواده یا کارمندان او آزمایش‌ها و چکاپ‌های لازم صورت پذیرد تا وضعیت سلامت آن‌ها مشخص و عندالاقتضاء اقدامات پیش‌گیرانه به موقع انجام شود.[۳]

پانویسویرایش

  1. کاتوزیان، ناصر (1383) وقایع حقوقی، چاپ هفتم، تهران، نشر شرکت سهامی انتشار.
  2. صالحی، حمیدرضا .(1391). مسئولیت مدنی ناشی از فرایند درمان، چاپ اول، زمستان91، انتشارات حقوقی، صص۴۶–۴۷.
  3. صالحی، ص۳۲

منابعویرایش

۱. حمید رضا صالحی، مسئولیت مدنی ناشی از فرایند درمان، چاپ اول، انتشارات حقوقی، ۱۳۹۱.
۲. حمید رضا صالحی، مفهوم تقصیر و تأثیر آن در مسئولیت مدنی ناشی از فرایند درمان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، تهران، ۱۳۹۰.
3. http://www.academia.edu/2530681/Civil_Liability_in_Treatment_Procedure
۴. کاتوزیان، ناصر (۱۳۸۳) وقایع حقوقی، چاپ هفتم، تهران، نشر شرکت سهامی انتشار.