مسعود منفرد نیاکی

مسعود منفرد نیاکی (زادهٔ ۱۸ بهمن ۱۳۰۸ آمل – کشتهٔ ۶ مرداد ۱۳۶۴ کرج) سرهنگ نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران و فرمانده لشکر ۹۲ زرهی اهواز از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۳ بود. او در جنگ ایران و عراق و در عملیات‌های طریق‌القدس، فتح‌المبین، بیت‌المقدس، والفجر و رمضان، حضوری فعال داشت.[۱] وی در مردادماه ۱۳۶۴ در خلال اجرای رزمایش آموزشی، بر اثر اصابت ترکش خمپاره خودی کشته شد.[۲] او پس از مرگ به درجه سرلشکری ارتقا یافت.[۳][۴]


مسعود منفرد نیاکی
نام تولدسیّد مسعود آقا منفرد نیاکی
زاده۱۸ بهمن ۱۳۰۸
آمل
درگذشته۶ مرداد ۱۳۶۴ (۵۵ سال)
کرج
مدفن
شاخه نظامیارتش شاهنشاهی ایران
ارتش جمهوری اسلامی ایران
درجهسرهنگ - پس از کشته شدن درجه سرلشکر
یگاننیروی زمینی ارتش
ستاد مشترک ارتش
فرماندهیجانشین فرمانده نیروی زمینی ارتش
فرمانده لشکر ۹۲ زرهی اهواز
فرمانده لشکر ۸۸ زرهی زاهدان
فرمانده قرارگاه فتح
جنگ‌ها و عملیات‌هاجنگ ایران و عراق
عملیات طریق‌القدس
عملیات فتح‌المبین
عملیات بیت‌المقدس
عملیات والفجر
عملیات رمضان
نشان‌هافهرست کامل

نشان فتح (درجه ۱)

زندگی

ویرایش

سیّد مسعود منفرد نیاکی در تاریخِ ۱۸ بهمنِ ۱۳۰۸ در شهر آمل زاده شد. در سال ۱۳۳۱، پس از اخذ مدرک دیپلم متوسطه در رشته علوم طبیعی، وارد دانشکدهٔ افسری ارتش شد و در سال ۱۳۳۴ با درجه ستوان دومی، فعالیت رسمی در ارتش شاهنشاهی ایران را در رسته زرهی آغاز کرد. وی در سمت‌های مختلف فرماندهی در یگان‌های رزمی ارتش به انجام وظیفه پرداخت و مدارج تحصیلی را از دوره مقدماتی و عالی زرهی، تا دوره فرماندهی و ستاد و دانشکده پدافند ملّی، با موفقیت پشت سر گذاشت و در سال ۱۳۵۵ درجه سرهنگی دریافت نمود.[۵]

پس از وقوع انقلاب، در سال ۱۳۵۹ به سمت فرمانده لشکر ۸۸ زرهی زاهدان و در سال ۱۳۶۰ به سمت فرمانده لشکر ۹۲ زرهی اهواز منصوب گردید. وی در مسئولیت‌های فرماندهی در عملیات‌های طریق‌القدس، فتح‌المبین، بیت‌المقدس، والفجر و رمضان حضور داشت و در سمت فرماندهی لشکر ۹۲ زرهی خوزستان و فرمانده قرارگاه فتح در جنگ ایران و عراق ایفای نقش نمود. در آن دوره منفرد نیاکی از سوی علی صیاد شیرازی به جانشینی فرماندهی نیروی زمینی ارتش در جنوب کشور منصوب گردید و در طراحی عملیات‌های رزمی در جنگ ایران و عراق، نقش مؤثری ایفا نمود. منفرد از جمله فرماندهان ارتش بود، که در عملیات‌های مربوط به نبرد خرمشهر، حضوری فعال داشت. در دوم دی ماه ۱۳۶۳ با حکم سید علی خامنه‌ای (رئیس‌جمهور وقت) به ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران منتقل و به عنوان جانشین اداره سوم ارتش مشغول به فعالیت شد. در جریان عملیات بیت‌المقدس منفرد نیاکی با اینکه به هنگام شروع عملیات در تاریخ نهم اردیبهشت ۱۳۶۱، خبر فوت دخترش را به او می‌دهند، این فرمانده شجاع و متعهد حاضر به ترک جبهه‌های جنگ نمی‌شود و با استفاده از طرح‌های ابتکاری و نبوغ نظامی خود نیروهای مسلح را در آزادسازی خرمشهر یار می‌کند.[۶]

سوابق نظامی

ویرایش

مسعود منفرد نیاکی در سال ۱۳۳۱ وارد دانشکده افسری ارتش شد و از ۱۳۳۴ با درجه ستوان دومی، فعالیت رسمی در ارتش شاهنشاهی ایران را آغاز کرد و در سال ۱۳۵۵ به درجه سرهنگی رسید. او در طول جنگ ایران و عراق، از ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰ فرمانده لشکر ۸۸ زرهی زاهدان و از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۳ نیز فرمانده لشکر ۹۲ زرهی اهواز بود. منفرد نیاکی در دوره‌ای نیز فرماندهی قرارگاه فتح و جانشینی فرمانده نیروی زمینی ارتش در جنوب را برعهده داشت.[۷]

 
مسعود منفرد نیاکی در کنار صیاد شیرازی

وی در دی‌ماه ۱۳۶۳ جانشین اداره سوم ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران شد و در تاریخ ۶ مرداد ۱۳۶۴ هنگام اجرای رزمایش توسط لشکر ۵۸ تکاور ذوالفقار، بر اثر اصابت ترکش خمپاره نیروهای خودی، کشته شد.[۸]

تحصیلات

ویرایش

مسئولیت‌ها

ویرایش

کشته شدن

ویرایش

مسعود منفرد نیاکی در تاریخ ۶ مرداد ۱۳۶۴ به عنوان نماینده ستاد مشترک ارتش و ناظر بر عملیات لشکر، در رزمایش آموزشی لشکر ۵۸ تکاور ذوالفقار، که در شرایط و مهمات جنگی در حوالی سد کرج اجرا گردید، شرکت نمود و در این رزمایش بر اثر اصابت ترکش خمپاره خودی کشته شد.[۱۰] منفرد نیاکی همیشه کارتی در جیب خود به همراه داشت که روی آن نوشته شده بود، اگر زمانی در حین خدمت، جانم را از دست دادم و قرار شد ارتش مرا به خاک بسپارد، هر جا که برای ارتش راحت‌تر و ارزان‌تر است، مرا خاک کند.[۱۱]

یادبودها

ویرایش
 
تندیس منفرد نیاکی در شهر آمل
  • در شهر آمل؛ محل زادگاه مسعود منفرد نیاکی، بلواری به نام او نام‌گذاری و تندیسی از وی نیز در آن محل نصب شده است.
  • در تهران بوستانی در خیابان شریعتی، به یادبود منفرد نیاکی نام‌گذاری شده است.[۱۲]
  • در تهران و در محله سعادت‌آباد، در سال ۱۴۰۱ خیابان کوهستان به نام منفرد نیاکی تغییر نام داده شد. خیابان کوهستان خیابانی است که در آن مجتمع مسکونی کوهستان متعلق به ارتش جمهوری اسلامی ایران به تعداد ۱۳۵۷ واحد ساخته شده است.
  • در کرج خیابانی در محله دهقان‌ویلا به نام او نام‌گذاری شده است.
  • در اهواز بیمارستانی با عنوان بیمارستان ۵۷۸ مسعود منفرد نیاکی، در کنار پادگان لشکر ۹۲ زرهی، به یاد وی، نام‌گذاری شده است.
  • کتاب زندگی‌نامه مسعود منفرد نیاکی، تحت عنوان ردپای پیر، به قلم علیرضا پوربرزگ وافی، توسط انتشارات خادم‌الرضا و به سفارش هیئت معارف جنگ، به چاپ رسیده است.[۱۳]
  • فیلم مستند؛ آخرین فصل عشق، به سفارش نیروی زمینی ارتش و با محوریت؛ شرح چگونگی تدوین کتاب پدر بزرگ شامل زندگی‌نامه مسعود منفرد نیاکی، ساخته شده است، که این مستند از شبکه سوم سیما پخش گردید.[۱۴]
  • مستند رد پای مرد.
  • مستند نیمه پنهان ماه.

جایزه‌ها و نشان‌های افتخار

ویرایش

این بخش شامل نشان‌ها و جایزه‌های رسمی امیر مسعود منفرد نیاکی است که بر روی لباس همسان او نصب می‌شود ولی جایزه‌های غیرنظامی و غیررسمی را دربر نخواهد گرفت.[۱۵]

آرم‌ها

ویرایش

نوار نشان‌ها

ویرایش
   
   
     

نام نشان‌ها

ویرایش
نشان فتح درجه دو نشان لیاقت
دوره دافوس نشان ایثار نشان فداکاری ارتش
دوره دوم دانشگاه افسری دوره مقدماتی دوره عالی

جستارهای وابسته

ویرایش

منابع

ویرایش
  1. «زندگی‌نامه مسعود منفرد نیاکی». هیئت معارف جنگ. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۹.
  2. «سالروز شهادت امیر سرلشکر مسعود منفرد نیاکی». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۷-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۵.
  3. https://www.isna.ir/news/1401050604580/امیر-سرلشکر-مسعود-منفرد-نیاکی-که-بود
  4. https://defapress.ir/fa/news/620030/امیر-سرلشکر-شهید-سید-مسعود-منفرد-نیاکی
  5. «مروری بر زندگی تیمسار سرتیپ سید مسعود منفرد نیاکی». navideshahed.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۵.
  6. «گرامیداشت سرلشکر شهید منفرد نیاکی و تجلیل از 5 همرزم شهیدش برگزار شد». defapress.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۵.
  7. «مروری بر زندگی سرتیپ سید مسعود منفرد نیاکی». نوید شاهد.
  8. 2183 (۲۰۱۹-۰۹-۲۶). «"ردپای پیر"؛ روایت شیفتگی و شهادت یک فرمانده». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۵.
  9. «تندیس سرلشکر شهید منفردنیاکی رونمایی شد». ایسنا.
  10. «پرونده‌های رازآلود 'آتش خودی' در ایران». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۶.
  11. Behnegarsoft.com (۲۰۰۹-۱۱-۲۶). «خاطراتی از سرلشکر شهید». خبرگزاری کتاب ایران (IBNA). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۵.
  12. «بوستان منفرد نیاکی (هلال احمر)». شهرداری تهران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ آوریل ۲۰۱۷.
  13. انتشار زندگی‌نامه سرلشکر منفرد نیاکی (مؤسسه تبیان)
  14. «شرح نگارش زندگی‌نامه شهید "منفرد نیاکی" در یک فیلم مستند». navideshahed.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۵.
  15. [۱]