مشکان (نی‌ریز)


مشکان شهری که مرکز بخش مشکان (پشتکوه سابق) شهرستان نی‌ریز در استان فارس است.[۲]

مشکان
مشکو
[[پرونده:
لاله واژگون مشکان
|250px]]
کشور ایران
استانفارس
شهرستاننی‌ریز
بخشمشکان
سال شهرشدن۱۳۸۱
مردم
جمعیت۴٬۶۱۷ تن[۱]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۲۲۰۰
میانگین دمای سالانه۲۲
اطلاعات شهری
شهردارمحمد علی شمسی
تأسیس شهرداری۱۳۸۱
ره‌آوردزعفران و گردو
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۷۱

جمعیتویرایش

مشکان در سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ جمعیتی برابر با ۴٬۶۱۷ تن داشت.[۱]

پیشینهویرایش

در منابع جغرافیایى و تاریخى سده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هاى سوم تا هشتم هجرى قمرى از روستایى با نامهاى «ماسکانات»، «ماشکانات»، «مسکانات»، «مشکانات»، «میسکانان» و «میشکانات» یاد شده است. اطلاعات داده شده مربوط به یک مکان است و تقریبا با مشکان کنونى مطابقت دارد. نخستین منبع المسالک و الممالک است که تحت عنوان «میسکانان»، از آن یاد کرده و آن را در هشت فرسنگى صاهک [ احتمالاً چاهک ] گفته است . اصطخرى آن را مشکان با مسجد منبردار و از شهرهاى جَوْبَرَقان خوانده است .[۳] در صوره الارض، حدود العالم و احسن التقاسیم به نام هاى «ماشکانات»، «مشکانات» و «مسکانات» آمده و از شهرهاى دارابگرد دانسته شده است . ابن بلخى تحت عنوان «میشکانات» گفته است: «ناحیتى است از نیریز و سبیل آن سبیل نیریز است در همه احوال و به روایتى چنان است کى خیره و نیریز هم از کوه دارابجرد است. » لسترنج با توجه به عبارت آخر ابن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بلخى، پنداشته که ابن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بلخى میشکانات را همان خیر دانسته است . در معجم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌البلدان از مکانى با عنوانِ «ماسکنات» در فارس یاد شده  که به احتمال منظور مشکان است. مطالبى را که زرکوب شیرازى در شیرازنامه و حمدالله مستوفى در نزهه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌القلوب درباره آن آورده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند، نشان از اهمیت و آبادانى آن در سده هشتم هجرى قمرى دارد. به گفته زرکوب شیرازى: «میشکانات هم از کوره دارابجرد است، ولایت و صوبى معمور به غایت آبادان و نعمت در او ارزان و فراوان امراء و اشراف، احشام در آن نواحى اختیار مقام داشتندى و هر سال مدتى بدان صوب میل کردندى.» حمداللّه مستوفى نیز آن را «ناحیتى معمور» و از توابع نیریز خوانده که در «آب و هوا و حاصل مانند آن» نیست .[۴]

محدوده جغرافیاییویرایش

محدوده جغرافیایی آن بدین شرح می‌باشد: در جاده شرق فارس به یزد و شمال آن به شهرستان خاتم استان یزد - از شرق به شهرستان شهر بابک در استان کرمان - از غرب به شهرستان بختگان در استان فارس و از جنوب به شهرستان نی ریز. این شهر در فاصله ۳۰۳ کیلومتری یزد، ۳۰۷ کیلومتری کرمان و ۳۰۵ کیلومتری شیراز قرار دارد. شهر مشکان در ۶۳ کیلومتری نی‌ریز قرار دارد. ارتفاع متوسط شهر مشکان از سطح دریا ۲۲۰۰ متر با آب و هوای سرد و کوهستانی است.

جاذبه‌های گردشگریویرایش

مشکان دارای تفرجگاه‌های زیادی همچون دریاچه سد گنوی مشکان در ۱۵ کیلومتری جاده مشکان به نی ریز پایین دست چشمه سفیدار واقع شده است نوع سد خاکی ارتفاع آن ۶۷ متر و طول دهانه آن ۲۰۰ متر و وسعتی حدود ۱۶۰ هکتار دارا می باشد . آب پشت آن کاملا شیرین و از چشمه گنو تامین میگردد و تعدادی گونه های ماهی آب شیرین در این دریاچه زیست می کنند.

  • همچنین دشت لاله‌های واژگون مشکان که در منطقه جاشترگ در ۱۰ کیلومتری غرب مشکان قرار دارد . رویش این نوع گل زیبا که اثر طبیعی ملی شناخته می شود در فارس در این منطقه گزارش شده‌است.

دیگر مناطق گردشگری شامل سرسبز- لاهور - کوربولو - جاماسب حکیم - کهتویه - معدن - کشوری - جنگل‌های قرجه و… است.

محصولاتویرایش

از محصولات عمده کشاورزی مشکان می‌توان به: زعفران- آنغوزه- گردو - بادام - انگور - زرد آلو - به - آلوبخارا - انجیر و… نام برد.

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». مرکز آمار ایران.
  2. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳
  3. «صدا و سیمای مرکز فارس». farsirib.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۷.[پیوند مرده]
  4. نی ریزِ ما؛ دانشنامه شهرستان نیریز

مشکان