باز کردن منو اصلی

{{جعبه اطلاعات پادشاهی | نام = معاویه دوم | تصویر = Umayyad_Caliphate._temp._Mu'awiya_II_ibn_Yazid._AH_64_AD_683-684.jpg | اندازه تصویر = 200px | زیرنویس تصویر = سکه‌ای مربوط به سال ۶۴ هجری که به سبک سکه‌های ساسانی و با تصویر خسرو پرویز ضرب شده است. | دوران = ۶۴ ه‍.ق (۶۸۳–۶۸۴ میلادی) | تاجگذاری = | تفویض = | تعمید = | لقب = ابولیلی، ابویزید | زادروز = ۴۴ ه‍.ق (۶۶۴ میلادی) | زادگاه = | تاریخ درگذشت = ۶۴ ه‍.ق (۶۸۴ میلادی) | محل درگذشت = دمشق | آرامگاه = دمشق | پیش از = مروان بن حکم | پس از = یزید یکم | شهبانو = | همسر = | همسر ۱ = | همسر ۲ = | همسر ۳ = | کاخ = | دودمان = امویان | آواز سلطنتی = | پدر = یزید بن معاویه | فرزندان = | دین = اسلام | امضاء = معاویه دوم (به عربی: معاوية الثاني بن يزيد بن معاوية الأول بن أبي سفيان بن حرب بن أمية بن عبد شمس بن عبد مناف الأموي القرشي) سومین خلیفه اموی و آخرین خلیفه سفیانی بود. مدت زمان حکومت او و زمان مرگش مشخص نیست، اما مشخص است که مدت کوتاهی در سال ۶۴ هجری حکومت کرده و در همان سال درگذشته است.[۱]

محتویات

خانوادهویرایش

معاویه پسر یزید و مادری ناشناس از قبیله کلب بود. معمولا به اشتباه نام مادر او را ام هاشم فاخته بنت ابی هاشم ذکر می‌کنند، درحالی که این زن مادر برادر ناتنی معاویه، یعنی خالد بن یزید بود.[۱]

خلافتویرایش

یزید بن معاویه پیش از مرگ خود برای پسرش بیعت گرفت. پس از مرگ یزید، معاویه در سال شصت و چهار هجری در دمشق به عنوان خلیفه جانشین پدرش شد. او در این زمان سنی مابین ۱۷ تا ۲۳ سال داشته و از حمایت قبیله کلب برخوردار بوده است؛ اما پیداست که او تنها در دمشق و جنوب سوریه به عنوان خلیفه به رسمیت شناخته شده و عبدالله بن زبیر در حجاز و مناطق دیگر از طرفداران بیشتری برخوردار بوده است.[۱]

مدت زمان خلافت معاویه دوم معلوم نیست، اما حدود ۲۰ روز تا چهار ماه طول کشیده است؛ تاریخ‌نگاران معاصر در مجموع بر روی «کمتر از دو ماه» به عنوان مدت خلافت او اجماع نظر دارند. با توجه به مدت کوتاه خلافتش، اتفاقات کمی در دوران او روی داده است و حتی ممکن است همان جزییاتی هم که درباره حکومت او در دست است، بعدها به دلیل گرایش‌های سیاسی مختلف جعل شده باشد.[۱]

بسیار بعید است که او از خلافت کناره‌گیری کرده باشد، این باور احتمالا به این دلیل ایجاد شده که کنیه او ابولیلی بوده است.[۲] این کنیه معمولا به افراد دارای اراده ضعیف داده می‌شد و چنین پنداشته شده که او فرزندی نداشته است. همچنین این پندار می‌تواند حاصل آن باشد که اغلب نوشته‌های مربوط به خلافت او، تحت‌تاثیر پروپاگاندای مروانیان نوشته شده است.[۳]

ادامه سیاست‌های یزیدویرایش

معاویه در همان مدت کوتاه خلافت خود، سیاست‌های پدرش را ادامه داد و مانند یزید، یک سوم مالیات‌ها را به مردم می‌بخشید.[۴] مانند دوران یزید و معاویه یکم، ضحاک بن قيس در دمشق از قدرت بالایی برخوردار بود.

معاویه از نظر جسمی بسیار ضعیف و اغلب بیمار بود. به همین دلیل اجبارا بیشتر وقت او در کاخش سپری می‌شد.[۵]

مرگ و میراثویرایش

مشخص نیست که معاویه چگونه مرد. بعضا یرقان و طاعون را در میان دلایل مرگش ذکر کرده‌اند. درباره جانشینی او اختلاف است، مشخص نیست که فرزندی نداشته، یا از قدرت کافی برای انتخاب فرزندش به عنوان جانشین خود برخوردار نبوده است.[۲] معاویه دوم برای سرکوب عبدالله ابن زبیر تلاشی نکرد و به همین دلیل قدرت امویان تا زمان خلافت مروان بن حکم عملا به سوریه محدود شده بود.[۱]

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ Bosworth, C.E. (1960). "Muʿāwiya II". In Bearman, P. (ed.). Encyclopaedia of Islam (2nd ed.). Brill. ISBN 9789004161214.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Al-Tabari. Henri Lammens (ed.). Annales quos scripsit Abu Djafar Mohammed ibn Djarir at-Tabari. II.
  3. Al-Tabari. Henri Lammens (ed.). Annales quos scripsit Abu Djafar Mohammed ibn Djarir at-Tabari. II.
  4. Lammens, Henri (1920). "Moʿâwia II ou le dernier des Sofiânides". Études sur le siècle des Omayyades,. Beirut. pp. 177–179.
  5. Bosworth, C.E. (1960). "Muʿāwiya II". In Bearman, P. (ed.). Encyclopaedia of Islam (2nd ed.). Brill. ISBN 9789004161214.