مفصل زینی[۱] (انگلیسی: Saddle joint‎) از گونه‌های مفصل در بدن است. مفصل زینی نوعی مفصل زلاله‌ای (سینوویال) است شبیه به زین که امکان حرکت در جهات مختلف را امکان‌پذیر می‌سازد، مانند مفصل پایهٔ شست.[۲]

مفصل زینی
Gelenke Zeichnung01.jpg
Gray335.png
Ligaments of مچ. Posterior view.
جزئیات
شناسه‌ها
لاتینarticulatio sellaris
TA98A03.0.00.048
TA21560
FMA75298

دو استخوان مجاور در این مفاصل مانند زین اسب در هم فرورفته‌اند و و به صورت محدب و مقعر بر روی یکدیگر قرار می‌گیرند، مانند اولین استخوان کف دست با استخوان ذوزنقه‌ای در مچ.

در این نوع مفصل که در حقیقت یک نوع مفصل لقمه‌ای است انتهای زینی‌شکل یک استخوان در حفره استخوان دیگر که انحنای آن عکس انحنای زینی‌شکل است قرار می‌گیرد. دامنه حرکت این نوع مفصل هم نظیر مفصل لقمه‌ای نسبتاً زیاد است.

این نوع مفصل از نوع مفاصل دومحوره می‌باشد: حول محور فرونتال حرکات: تا شدن / باز شدن و حول محور ساجیتال حرکات: دورشدن / نزدیک شدن را انجام می‌دهد.

همهٔ مفاصل موجود بین استخوان‌های کف دست و استخوان‌های مچ دست از نوع زینی هستند، منتها مفصل موجود بین اولین استخوان کف دستی با استخوان ذوزنقه دقیقاً شبیه زین است.[۳]


منابعویرایش

  1. «مفصل زینی» [ارتاپزشکی] هم‌ارزِ «saddle joint»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. دفتر یازدهم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۱۴۳-۴۵-۳ (ذیل سرواژهٔ مفصل زینی)
  2. واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دوازدهم فرهنگ واژه‌های مصوّب
  3. حرکت‌شناسی، تألیف و ترجمه: فریون تندنویس، انتشارات دانشگاه تربیت معلم، چاپ ۱۳۸۱٫ حرکت‌شناسی (فیزیولوژی مفاصل).

پیوند به بیرونویرایش