ملکه جهان

یکی از شهبانوهای ایران در دوران قاجاریان

ملکه جهان همسر محمدعلی شاه و ملکه ایران بود. وی فرزند کامران میرزا و نوه ناصرالدین شاه بود که در سال ۱۲۹۲ هجری قمری به دنیا آمد.[۱]

ملکه جهان
ملکه ایران
Malekeh Jahan 1.jpg
زاده۱۲۹۲ هجری قمری
۲۱ ژوئن ۱۸۷۵
تبریز، آذربایجان، ایران
درگذشتهآبان ۱۳۲۶
۵ نوامبر ۱۹۴۷
فرانسه
آرامگاه
همسر
فرزند(ان)احمدشاه
محمدحسن میرزا
سلطان محمود میرزا
سلطان مجید میرزا
خدیجه
آسیه
دودمانقاجار
پدرکامران میرزا
مادرسرورالدوله
دین و مذهبشیعه

او در ۲ شعبان ۱۳۱۰ به عقد محمدعلی میرزا فرزند مظفرالدین میرزا ولیعهد درآمد.[۲] شرطی که برای این ازدواج وجود داشت، طلاق محمدعلی از همسر صیغه‌ایش بود که پذیرفته شد.[۳]

وی در سال ۱۹۴۷ م (۱۳۲۶ ش) هفده سال پس از مرگ پسرش احمدشاه درگذشت.

فرزندان

 
ملکه جهان به همراه سه تن از فرزندانش

حاصل ازدواج وی با محمدعلی میرزا اعتضادالسلطنه (محمدعلی شاه آینده) پنج فرزند بود که به ترتیب عبارت بودند از احمد میرزا، محمدحسن میرزا، محمود میرزا، عبدالمجید میرزا و فاطمه خانم.

احمد میرزا در سن ۳۳ سالگی و محمد حسن میرزا در ۴۲ سالگی درگذشتند.

مخالفت با تغییر سلطنت

مقاومت جدی در برابر تغییر نظام سلطنتی در خانواده قاجار، نه از سوی احمد شاه بلکه از سوی مادرش ملکه جهان صورت گرفت. او به تنهایی تصمیم به مبارزه با رضاخان گرفت. او به این منظور از پاریس به عتبات عالیات سفر کرد تا حکم و فتوی مفسد و خارج از دین بودن نخست‌وزیر را به هر قیمتی از مراجع عراق بگیرد ولی هنگامی به عراق رسید که رضاشاه در مورخه ۲۴ آذر ۱۳۰۴ در مجلس مؤسسان سوگند پادشاهی را ادا کرده بود.

زندگی در تبعید

ملکه جهان پس از مرگ پسرش احمدشاه سال‌ها در فرانسه به همراه خاندانش زندگی کرد. او به جز فرزندان ذکرشده فرزندی ناخوانده به نام خانم، فرزند خواهر شوهرش (خواهر محمدعلی شاه و یکی از دختران مظفرالدین شاه) داشت که پس از قضیه او و پدرش توسط خواهرشوهرش در سفارت روسیه به هنگام فرار محمدعلی شاه به او سپرده شد و چندی بعد بعنوان فرزند خوانده محمدعلی شاه و ملکه جهان همراه با آنان در تبعید زندگی کرد. کتابی تحت عنوان خانوم نوشته مسعود بهنود راجع به سرگذشت خانم به رشته تحریر درآمده است.

مرگ

ملکه جهان خانم در آبان ۱۳۲۶ در سن کلوی فرانسه درگذشت و در کنار فرزند و همسر و دیگر اعضای خاندان قاجار در کربلا دفن شد. کتاب برهان‌الایمان که مجموعه‌ای از ادعیه و اذکار است تألیف اوست.[۴]

جستارهای وابسته

منابع

  • "TRT Persian". TRT Persian. April 13, 2018. Retrieved April 13, 2018.
  1. جورج چرچیل، فرهنگ رجال قاجار. تهران، غلامحسین میرزا صالح، ۱۳۶۹، ص ۵۸
  2. ایرج افشار، روزنامه خاطرات محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، تهران، امیرکبیر، ۱۳۵۵، ص ۸۵۳.
  3. اوژن اوبن، ایران امروز ۱۹۰۷–۱۹۰۶، ترجمه: علی‌اصغر سعیدی، تهران، زوار، ۱۳۶۲، ص ۶۲.
  4. "مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران IICHS". Untitled 1 (به هائیتیایی). Retrieved April 13, 2018.

پیوند به بیرون

<meta property="mw:PageProp/categorydefaultsort" content="جهان، ملکه"/> <link rel="mw:PageProp/Category" href=". /رده:اهالی_تبریز"/> <link rel="mw:PageProp/Category" href=". /رده:دودمان‌های_پادشاهی_ایران"/>