باز کردن منو اصلی

منصور یاقوتی (۵ اسفند ۱۳۲۷ در روستای کیوه‌نان شهرستان سنقر در استان کرمانشاه - )، داستان‌نویس، شاعر و منتقد ادبی است. وی در زمینه داستان کوتاه و داستان بلند فارسی متون درخشانی خلق کرده‌است و یکی از چهره‌های شاخص و مطرح در میان نویسندگان نسل دههٔ ۴۰ و ۵۰ ایران می‌باشد.[۱]

منصور یاقوتی
Mansoor Yaghooti.jpg
زادروز۱۳۲۷
روستای کیوه‌نان، شهرستان سنقر، استان کرمانشاه
محل زندگیکرمانشاه
پیشهنویسنده و منتقد ادبی
سبکرئالیسم
لقبگلباخی
آثارزخم، گل‌خاص، کودکی من، چراغی بر فراز مادیان کوه، داستان‌های آهودره، توشای پرنده غریب زاگرس،...
فرزندانگل‌چشمه یاقوتی

محتویات

زندگیویرایش

منصور یاقوتی در ۵ اسفند ۱۳۲۷ در روستای کیوه‌نان شهرستان سنقر در استان کرمانشاه در خانواده‌ای کردزبان به دنیا آمد. پس از مهاجرت خانواده به شهر کرمانشاه در ۷ سالگی، تحصیلات ابتدائی در مدرسه داریوش در کرمانشاه و دوران دبیرستان را در مدرسه کزازی گذراند و موفق به دریافت دیپلم ادبی شد. پس از آن به عنوان سپاهی دانش به روستاهای کردنشین کرمانشاه رفت و به آموزگاری پرداخت. مهرماه ۱۳۵۰ به صورت رسمی به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمد و پس از پنج سال فعالیت به عنوان آموزگار روستا، در شهر کرمانشاه به تدریس در مدرسۀ حسینعلی گویا پرداخت.[۲]

منصور یاقوتی از شهریور ۱۳۵۸ بدون کیفر خواست یا حضور در دادگاهی یا ارائه دلیل از آموزش و پرورش پاکسازی شد و از آن زمان در کنار نویسندگی به مشاغل دیگری به مانند کارگری نگهبان و سرایداری پرداخت.[۳]

دستگیری و زندانویرایش

یاقوتی نخستین بار در دوران تحصیل در دبیرستان کزازی در کرمانشاه در سال ۱۳۴۶ دستگیر شد. دستگیری دوم وی در سال ۱۳۵۶ و در زمان حکومت نظامی ازهاری بود. وی در این زمان از زندان شهربانی کرمانشاه به زندان کمیته مشترک ضدخرابکاری برده شد و تا روی کار آمدن دولت بختیار در زندان ماند. یاقوتی پس از انقلاب هم به فعالیت سیاسی خود ادامه داد و از تیرماه ۱۳۶۰ به دلیل فعالیت‌ها و ارتباطات سیاسی تحت تعقیب حکومت جمهوری اسلامی قرار گرفت و سه سال به صورت مخفیانه زندگی می‌کرد. وی در ۶ فروردین ۱۳۶۳ در تهران دستگیر و به زندان دیزل آباد کرمانشاه منتقل شد و به مدت ۵ سال در زندان ماند.[۴]

ویژگی‌های ادبیویرایش

عباس معروفی در نشریهٔ گردون به دلیل جملات کوتاه، ادبیات قائم به ذات و به دور از تقلید یاقوتی وی را «چخوف ایران» نامید. یاقوتی همچنین به سبب توصیف فضاهای روستایی و زندگی دهقانان و فرودستان و نیز ارائهٔ تصویری واقعگرایانه و انتقادی از جامعهٔ روستایی کردستان ایران جایگاه مهمی در ادبیات روستایی و همچنین ادبیات اقلیمی منطقهٔ جنوب کردستان ایران دارد.[۵] وی همچنین علاوه بر آثار ادبی خود که عمدتاً رئالیستی هستند، در زمینه‌های مختلف مانند گردآوری افسانه‌ها، تحقیق در ادبیات فولکلوریک و شاهنامه کُردی نیز فعالیت کرده‌است.[۵]

آثارویرایش

فهرست بخشی از آثار منتشر شده:

  • زخم / مجموعه داستان / ۱۳۵۰ /چاپ سوم
  • گل خاص / مجموعه داستان / ۱۳۵۰ / چاپ هفتم/ ترجمه به زبان کردی
  • کودکی من / مجموعه داستان / ۱۳۵۱/چاپ یازدهم
  • داستان‌های آهودره/ مجموعه داستان/چاپ دوم
  • با بچه‌های ده خودمان/ مجموعه داستان/ چاپ دهم
  • سال کورپه/ مجموعه داستان/چاپ اول
  • پاجوش/ داستان بلند/چاپ دهم
  • زیرآفتاب / داستان بلند/چاپ اول
  • چراغی بر فراز مادیان کوه/ داستان بلند/ چاپ بیش از ۲۰هزار نسخه/ ترجمه به زبان کردی
  • دهقانان/ رُمان/چاپ سوم
  • افسانه‌هائی از ده نشینان کُرد/ پژوهش، گردآوری فرهنگ توده/ چاپ هفتم
  • یادداشت‌های یک آموزگار/ پژوهش
  • مردان فردا / مجموعه داستان / چاپ اول، برنده بهترین کتاب سال توسط شورای کتاب کودک
  • نگاهی به آثار درویشیان/ نقد ادبی/چاپ اول
  • گامی به پیش/ نقد ادبی/چاپ اول
  • توشای پرنده غریب زاگُرس/ مجموعه داستان/ ۱۳۷۴/ نشر آروین/ چاپ چهارم
  • افسانه سیرنگ/ داستان بلند/ ۱۳۸۲/ نشر ترجمان اندیشه/ چاپ اول
  • تنهاتر از ماه/ داستان کوتاه/ چاپ اول / ۱۳۹۰
  • بن‌بست/ رمان / چاپ اول /۱۳۸۵
  • داستان‌های آهودره (هفت کتاب در یک کتاب)/مجموعه آثار دهه ۵۰/ نشر شباهنگ/۱۳۹۱
  • پری چل گیس/کودک و نوجوان/ نشر قطره/ ۱۳۹۱
  • برزونامه/ شاهنامه کردی (ترجمه) / نشر ققنوس/۱۳۹۱
  • هستی‌شناسی فهم/نقدمشترک همراه با آرش سنجابی/ نشر کتاب آمه/ ۱۳۹۱
  • مادیان چهل کره/افسانه‌هایی از ده نشینان کرد/ نشر کتاب آمه/۱۳۹۱
  • چشم هیچکاک / داستان کوتاه / نشر هیلا / ۱۳۹۲

جوایزویرایش

منابعویرایش