مهدی خواجه پیری

مهدی خواجه پیری (मेहदी ख्वाजा पीरी) مؤسس مرکز میکروفیلم نور در دهلی نو و مبتکر روش‌های نوین در صنعت مرمت و آفت‌زدایی و چاپ همانند نسخه‌های خطی که حرکتی بدیع در احیای متون کهن داشته‌است[۱][۲][۳]

مهدی خواجه پیری
Mr.Piri.jpg
مهدی خواجه پیری در حیدرآباد (هندوستان)
زادهٔ۹ اردیبهشت ۱۳۳۴
محله امام زاده یحیی، تهران
محل زندگیدهلی نو
ملیتایرانی
پیشهپژوهشگر، نسخ خطی
دیناسلام، شیعه
وبگاه

در سال ۱۳۳۴ شمسی در یک خانوادهٔ مذهبی در محلهٔ امام‌زاده یحیی در تهران متولد شد وی قریب به ۳۵ سال از عمر خود را وقف احیای کتب در هند نموده است که در این راه با فرهنگ[۴] متعدد این شبه قاره آشنا و به زبان‌های هندی، انگلیسی و عربی تسلط یافت. .

تحصیلویرایش

دروس حوزوی را تا پایان سطح در مدرسهٔ احمد مجتهدی تهرانی به پایان برد و از محضر اساتیدی چون شیخ جعفر خندق آبادی، میرزا علی آقا سعیدیان و آقای جوادی استفاده برد سپس برای ادامه تحصیل به قم رفت. ایشان از همان زمان به جمع‌آوری نسخ خطی علاقه فراوانی داشت. در مهر ماه ۱۳۵۷ برای بازدید از کتابخانه‌های اسلامی به هند سفر کرد و در آنجا اقامت کرد و ضمن بهرمنده مندی از محضر اساتیدی چون علامه سعادت حسین خان، سید علی رضوی (رئیس جامعه سلطانیه) و علامه وصی محمد (رئیس مدرسه الواعظین) به تدریس در مدرسه سلطانیه پرداخت و از دانشگاه لکهنو در رشته تاریخ تمدن و فرهنگ عرب دکترا گرفت و در همان سال‌ها به درجه افضلیت از مدرسه اجمل العلوم اهل سنت مفتخر گردید.[نیازمند منبع]

فعالیت‌هاویرایش

وی در سال ۱۳۶۲ همراه با سید احمد حسینی مرکز تحقیقات فارسی در خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران را پایه‌گذاری کرد و پس از او مدیریت این مرکز را بعهده گرفت که حاصل آن سال‌ها چاپ فهرست نسخه‌های خطی عربی و فارسی کتابخانه ندوت العلماء لکهنو در دو جلد، فهرست نسخه‌های بهوپال و اشاعت کشمیر، پاسداران زبان و ادبیات فارسی در هند و فهرست کتابخانه راجا محمودآباد گردید.

در سال ۱۳۷۴ به دستور سید علی خامنه‌ای اقدام به تأسیس مرکز میکروفیلم نور کرد.[۵]

وی در مدت حدود سی سال ارتباط با کتابخانه‌ها و مراکز علمی و فرهنگی هند توانست بیش ۶۰ هزار نسخه خطی و ۲۰ هزار نسخه چاپ سنگی و سربی موجود در کتابخانه‌های هند، میکرو فیلم و عکس تهیه نماید. علاوه بر تهیه میکرو فیلم بخش‌های مختلف فهرست نگاری، مرمت و آفت زدایی، انساب، هنر و چاپ همانند را مرکز میکرو فیلم نور به روش مخصوص پایه‌گذاری نمود. نظارت بر ۶۲ فهرست نسخ خطی کتابخانه‌های هند به‌زبان‌های فارسی، عربی، اردو و انگلیسی. ۲۷ فهرست تفضیلی نسخه‌های خطی کتابخانه‌هایی چون دانشگاه اسلامی علیگر، درگاه پیر محمد شاه، درگاه عالیه چشتیه، درگاه عالیه مهدویه، کتابخانه آصفیه، کتابخانه اداره ادبیات اردو حیدرآباد به زبان فارسی و تهیه تمامی این فهرست‌ها به زبان انگلیسی و ۸ جلد فهرست نسخه‌های عربی کتابخانه‌های آصفیه حیدرآباد و کتابخانه جامعه ملیه اسلامیه دهلی و جامعه همدرد از جمله تلاش‌های او می‌باشد.


مرمت، آفت‌زدایی و چاپ همانندویرایش

ایشان با خلق روشهای نوین در مرمت و آفت زدایی و چاپ همانند نسخه‌های خطی حرکتی نو در احیای متون کهن داشته‌است. هم‌اکنون بیش از ۲۰۰ مورد عنوان چاپ همانند انجام پذیرفته که از که از مهم‌ترین آثار آن می‌توان به همانندسازی و مرمت قدیمی‌ترین نسخ خطی نهج البلاغه‌های جهان،[۶] مرمت نسخه خطی ۷۰۰ ساله کلیات سعدی[۷] نام برد

کتب و مقالاتویرایش

از کتب و مقالات ایشان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کتب
  1. علامه میر حامد حسین
  2. تاریخ تشیع در هند
  3. سنگ نوشته‌های اسلامی بر احجار حیدرآباد و گولکونده
مقاله
  1. اخبارنویسی فارسی در هند و بریتانیا
  2. کتابخانه رضا رامپور

مزار قاضی نورالله شوشتریویرایش

از دیگر فعالیت‌های خواجه پیری احیای مزار قاضی نورالله شوشتری در شهر آگره می‌باشد.[نیازمند منبع]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «مواد گیاهی جادویی برای نگهداری اوراق خطّی». کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. ۷ تیر ۱۳۹۱ ساعت ۰۹:۰۷. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  2. «چاپ همانند نسخه‌های خطی؛ حرکتی بدیع در احیای متون کهن». مرکز پژوهشی میراث مکتوب. ۴ اردیبهشت ۱۳۹۲.[پیوند مرده]
  3. «مرّمت نسخ خطی در مرکز میکروفیلم نور در دهلی». رخداد.[پیوند مرده]
  4. «گفتاری پیرامون عزاداری محرم در هند». جامعه المصطفی العالمیه. فروردین ۱۳۸۷، شماره ۲۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ نوامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۴ آوریل ۲۰۱۳. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. «مرّمت نسخ خطی در مرکز میکروفیلم نور در دهلی». تاریخ و ادبیات (رخداد). بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۴ آوریل ۲۰۱۳.
  6. «همانندسازی و مرمت قدیمی‌ترین نسخ خطی نهج البلاغه‌های جهان در هند». روزنامه اطلاعات. ۲۷ فروردین ۱۳۹۲.
  7. «مرّمت نسخ خطی در مرکز میکروفیلم نور در دهلی». نسخه خطی ۷۰۰ ساله کلیات سعدی در هند مرمت شد. ۳۱ فروردین ۱۳۹۲.

پیوند به بیرونویرایش