موساسور

سرده‌ای از موساسوریان
موساسور
محدودهٔ زمانی: کرتاسه پسین, ۷۰ تا ۶۵٫۵ میلیون سال پیش
Mosasaurus 21copy.jpg
موساسور
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: سوسماریان[۱]
راسته: پولک‌داران[۲]
زیرراسته: سخت‌زبانان[۳]
فروراسته: مارشکلان[۴]
تیره: موساسوریان[۵]
زیرخانوادهها

Halisaurinae
Mosasaurinae
Plioplatecarpinae
Tylosaurinae

موساسور (به انگلیسی: Mosasaurs) گوشتخواری مربوط به دورهٔ کِرِتاسه می‌باشد.

واژهٔ موساسور از ترکیب کلمهٔ لاتین Mosa به معنی رودخانه ماس[۶] در هلند و کلمه یونانی sauros به معنی مارمولک گرفته شده است.

موساسورها خزندگان مارمانند دریایی بودند، و بقایای سنگوارهای نوع آن‌ها در یک معدن سنگ آهک در شهر ماستریخت[۷] بر کنارهٔ رود ماس در سال ۱۷۷۸ بدست آمده است. این جانور دریازی و ددمنش بوده و از نزدیکترین جانوران به نیاکان مارهای امروزی به شمار می‌آید. موساسور بزرگترین موساسوریان تارخ بوده است که حداکثر ۱۸ متر طول داشت و هیولای ترسناکی بود. موساسور یکی از بزرگترین گوشت خواران تاریخ بوده است. تحلیل کلادیستیک[۸] حاکی از نشانه‌هایی در آرواره و کالبدشکافی جمجمه موساسور است که نشان می‌دهد این جانور به معنای واقعی کلمه دایناسور نبوده اما ایپدیدوساروس[۹] یعنی خزندگانی با هم‌پوشانی گام‌ها بوده‌است.

موساسورها از جانورانی طعمه‌خوار[۱۰] از راستهٔ پولک‌داران نیمه‌آبزی [۱۱] معروف به آیگیالوساروس[۱۲] و نزدیک به اجداد مارمولک‌های فرانگر[۱۳] امروزی در اوایل دوره کرتاسه[۱۴] تکامل پیدا کرده‌اند.

در طول ۲۰ میلیون سال آخر دوره کرتاسه (تورونین[۱۵]-ماستریختین[۱۶]) با نایابی ایکتیوساروس[۱۷] و پلیوساروس[۱۸] موساسور چیره دریاها شدند.

پانویسویرایش

  1. Sauropsida
  2. Squamata
  3. Scleroglossa
  4. Anguimorpha
  5. Mosasauridae
  6. Meuse river
  7. Maastricht شهری در هلند
  8. cladistic analysis
  9. lepidosaurs
  10. Predator
  11. semi-aquatic squamates
  12. aigialosaurs
  13. monitor lizards
  14. semi-Cretaceous Period
  15. Turonian آشوب دوره کرتاسه پسین، ۸۹ تا ۹۳/۵ میلیون سال پیش
  16. Maastrichtian آشکوب دوره کرتاسه پسین ، ۶۵ تا ۷۱/۳ میلیون سال پیش
  17. ichthyosaurs
  18. pliosaurs

منابعویرایش

  • "موساسور". ویکی‌پدیای انگلیسی. Retrieved 31 October 2008.