باز کردن منو اصلی

میرزا حسین فقیه سبزواری

میرزا حسین فقیه سبزواری (۱۳۴۵ – ۱۲۷۱ شمسی)، فقیه و مرجع تقلید[۱][۲] نیمه اول قرن چهاردهم هجری شمسی ساکن مشهد، صاحب رساله عملیّه، حافظ و مفسّر قرآن، خطیب، محدّث، از مؤسسان و احیاگران حوزه علمیه خراسان؛ که نزدیک به چهل سال، کلیددار ضریح علی بن موسی الرضا نیز بود.[۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱]

میرزا حسین فقیه سبزواری
آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری
شناسنامه
نام کاملمیرزا حسین
لقبفقیه سبزواری
نسبسادات حسینی منتهی به امامزاده حسین اصغر فرزند علی بن الحسین امام چهارم شیعیان
خویشاوندان
سرشناس
میرزا موسی فقیه سبزواری، میرزا حسن سیادتی، سید عبدالاعلی سبزواری، احمد سیادتی (پدر طب معاصر اطفال)، میرزا مهدی فقاهتی، سید جواد فقیه سبزواری، سید عبدالله برهان المحققین
تاریخ تولدسوم ماه رمضان ۱۳۰۹ برابر با ۱۳ فروردین ۱۲۷۱
زادگاهسامرا عراق
محل تحصیلسامراء، نجف، سبزوار و مشهد
محل زندگیمشهد
تاریخ مرگ۱۵ بهمن ۱۳۴۵ برابر با ۲۴ شوال ۱۳۸۶
شهر مرگمشهد
مدفنمشهد، حرم علی بن موسی الرضا، صحن رضوان
اطلاعات آموزشی
تالیفاتتقریرات نایینی، تقریرات سید ابوالحسن اصفهانی، هدایة الانام و مناسک حج
وبگاه رسمیhttp://ayatollahfaghihesabzevari.ir/

تبار و نسب و پدرویرایش

میرزا حسین فقیه سبزواری ( 1345 - 1271 خورشیدی - سامرا ) ، پسر میرزا موسی فقیه سبزواری ( 1336 - 1265 قمری - سبزوار ) و از سادات حسینی است . نسب میرزا حسین با ۳۹ واسطه به حسین اصغر فرزند علی بن الحسین امام چهارم شیعیان ختم می شود . میرزا موسی فقیه سبزواری، از فقیهان و مجتهدان اواخر دوره سلسله قاجار در سبزوار است . [۱۲]

تولدویرایش

میرزا حسین، ۱۳ فروردین ۱۲۷۱ برابر با سوم رمضان 1309 در سامرّا به دنیا آمد.[۱۳]

تحصیلات و استادانویرایش

میرزا حسین فقیه سبزواری بخشی از دروس مقدماتی و ابتدایی را در سامرا و بخشی دیگر را در طول چهار سال در نجف آموخت. تا ۱۷ سالگی تحصیلات ابتدایی و مقدماتی را در سبزوار به پایان رساند و برای تحصیل علوم سطح حوزه، سال ۱۲۸۷ عازم مشهد شد. در محضر عبدالجواد ادیب نیشابوری، حسن برسی و سید محمدباقر مدرس، علوم ادبی و فقه و اصول دوره سطح حوزه را طی چهار سال آموخت و فروردین ۱۲۹۱ به سبزوار بازگشت.[۱۴]

تیر ۱۲۹۲ ازدواج کرد و ضمن تدریس در حوزه علمیه سبزوار فلسفه آموخت و دوره عالی فقه و اصول را نزد میرزا حسین علوی سبزواری از شاگردان ملا هادی سبزواری و میرزای شیرازی، شاگردی کرد.[۱۵] وی برای تکمیل تحصیلات عازم نجف شد. در طول ده سال اقامت در نجف، در حلقه‌های درس خارج فقه و اصول سید ابوالحسن اصفهانی، میرزا محمدحسین نایینی، آقا ضیاءالدین عراقی، سید محمد فیروزآبادی و اساتید دیگر حضور یافت و از سوی علمای برجسته نجف به «فقیه سبزواری» اشتهار یافت و توانست از همه استادان خود اجازه اجتهاد دریافت کند.[۱۶][۱۷][۱۸]

هم بحث‌ها و تدریس ضمن تحصیلویرایش

میرزا حسین فقیه سبزواری، دوره اصول نائینی را با محمدعلی کاظمینی،[۱۹] صاحب تقریرات نائینی، و فقه را با سید محمود شاهرودی (۱۲۶۲–۱۳۵۳) و دروس دیگر را با موسی خوانساری، علی محمد بروجردی (۱۲۷۶–۱۳۵۳) و سید محمد میبدی کرمانشاهی مباحثه نمود و خود تقریرات یک دوره کامل اصول نائینی را نوشت. در نجف، کتاب کفایة الاصول آخوند خراسانی را در مسجد هندی به زبان عربی؛ و از حفظ[۲۰] تدریس می‌نمود.

بازگشت به ایرانویرایش

با تکمیل تحصیلات و نیل به اجتهاد پس از ده سال در نجف سال ۱۳۰۷ به سبزوار بازگشت؛ و در مشهد به تدریس خارج فقه و اصول و فلسفه و اقامه جماعت در مسجد گوهرشاد پرداخت.

مبارزه با تبعیض نژادی و یهودی‌ستیزی در مشهدویرایش

روزهای ۲۶ و ۲۷ فروردین ۱۳۲۵، در اثر سوء تفاهم ساده ای، مسلمانان و یهودیان مشهد در محله یهودیان درگیر شدند که با میانجی گری علی اکبر نهاوندی و صدور اعلامیه برای آتش‌بس از سوی میرزا حسین فقیه سبزواری، حادثه کوچکی که می‌رفت به غائله بزرگی در جهت یهودی‌ستیزی تبدیل شود، پایان گرفت و هر دو سوی نزاع، به احترام این دو؛ و نصیحت و توصیه آنان به لزوم زندگی مسالمت آمیز دست از جدال و منازعه کشیدند. این ماجرا، معروف به واقعه الله داد می‌باشد.[۲۱]

تألیفات و آثار علمیویرایش

آثارعلمی فقیه سبزواری تقریرات درس اصول میرزای نایینی و رساله « قضاء فوائت » ، تقریرات درس خارج فقه سید ابوالحسن اصفهانی است. [۲۲] [۲۳] «هدایة الانام»رساله عملیه بنا بر فتواهای فقیه سبزواری و مناسک حج، هردو منتشر شده‌است.[۲۴][۲۵]

اساتیدویرایش

شاگردانویرایش

ابعاد شخصیت علمی و معنوی فقیه سبزواری از نگاه شاگردان و پژوهشگرانویرایش

بسیاری از شاگردان و مریدانش، در وصفش سخن‌ها گفته‌اند که در اینجا (ویکی گفتاورد) نقل شده‌است.

درگذشتویرایش

میرزا حسین فقیه سبزواری ۱۵ بهمن ۱۳۴۵ درگذشت. روزنامه خراسان[۲۶] و روزنامه آفتاب شرق گزارشی از این رویداد منتشر کردند.[۲۷][۲۸] پیکر او در صحن رضوان از بیوتات حرم رضوی به خاک سپرده شد. محمدتقی آملی، فقیه و فیلسوف شیعه، بنا به وصیت خودش در مقبره میرزا حسین فقیه سبزواری به خاک سپرده شده‌است.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. آیة الله زارعی استاد حوزه علمیه قم
  2. خبرگزاری تسنیم
  3. صفحه 69، کتاب پنجاه چهره فاخر خراسان بزرگ، جمال مدیر شانه چی، کتابدار توس، چاپ اول، مشهد، 1398
  4. آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن - طبقات أعلام الشیعة - جلد ۱۴ 17 جلدی، صفحه 657، ناشر: دار احیاء التراث العربی محل نشر: بیروت
  5. کتاب گنجینه دانشمندان، جلد:۵ و 7، نویسنده:شریف رازی، محمد، ناشر:کتابفروشی اسلامیه، محل نشر:تهران – ایران، سال نشر:۱۳۵۲
  6. کتاب اثر آفرینان، زندگی‌نامه نام آوران فرهنگی ایران، از آغاز تا 1300، زیر نظر عبدالحسین نوایی، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1379، جلد چهارم، صفحه 294
  7. علیرضا نوروزی، مشاهیر حوزه علمیه خراسان، جلد سوم ، انتشارات نسیم رضوان، مشهد
  8. صفحه 156، سیمای سبزوار، سرزمین سر بداران، محمد ابراهیم احمدی ، انتشارات نبوغ، قم، چاپ اول، پاییز 1375
  9. محمود بیهقی، سبزوار، شهر دیرینه‌های پایدار، بهمن 1370، کتابستان مشهد، صفحات 124، 168 و 173
  10. صفحه 150، کتاب سبزوار، شهر دانشوران بیدار، زندگی‌نامه مشاهیر و مفاخر سبزوار، نویسنده: محمود بیهقی ، انتشارات دامینه، مشهد، 1379، 381 صفحه، چاپ سوم
  11. پنجاهمین سال درگذشت آیت‌الله العظمی فقیه سبزواری
  12. کتاب میراث اسلامی ایران، دفتر هفتم، ص 71، رساله سوم، احوال آیت‌الله میرزا حسین سبزواری به قلم خودش، روایت معلم حبیب آبادی، به کوشش رسول جعفریان، قم، کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی، 1377
  13. محمد جرفادقانی گلپایگانی، علمای بزرگ شیعه؛ از کلینی تا خمینی ، انتشارات: معارف اسلامی، 1364
  14. «روایت یک شاهد عینی از ماجرای به توپ بستن حرم امام رضا (ع) - رضوی». خبرگزاری رضوی. ۲۰۱۸-۰۳-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۲.
  15. حسین نوقانی خراسانی و محمد ناصری، عمری پرافتخار، خاطرات زندگانی آیت‌الله العظمی فقیه سبزواری، مؤسسه مطبوعاتی بورس کتاب، مشهد، فلکه شمالی، 1346، صفحه 12
  16. غلامرضا جلالی، منادی رضوان، شمه ای از حیات معنوی آیت‌الله میرزا حسین فقیه سبزواری، صفحه ۱۵، مجله نگاه حوزه، ویژه حوزه خراسان، ضمیمه مجله حوزه، شماره ۱۸–۱۷، سال دوم، مرداد و شهریور ۱۳۷۵ http://ensani.ir/file/download/article/20130120101437-9316-250.pdf
  17. صفحه 69، کتاب پنجاه چهره فاخر خراسان بزرگ، جمال مدیر شانه چی، کتابدار توس، چاپ اول، مشهد، 1398
  18. آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن - طبقات أعلام الشیعة - جلد ۱۴ 17 جلدی، صفحه 657، ناشر: دار احیاء التراث العربی محل نشر: بیروت
  19. «روایت تسنیم از عالم جلیل‌القدری که کارگشای مشکلات مردم بود». خبرگزاری تسنیم. ۱۳۹۸-۰۴-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۲.
  20. غلامرضا جلالی، منادی رضوان، شمه ای از حیات معنوی آیت‌الله میرزا حسین فقیه سبزواری، صفحه ۱۵، مجله نگاه حوزه، ویژه حوزه خراسان، ضمیمه مجله حوزه، شماره ۱۸–۱۷، سال دوم، مرداد و شهریور ۱۳۷۵ http://ensani.ir/file/download/article/20130120101437-9316-250.pdf
  21. «یهودی‌ها برای توسعه به مشهد آورده‌شدند». shahraraonline.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۲.
  22. کتاب میراث اسلامی ایران، دفتر هفتم، ص 71، رساله سوم، احوال آیت‌الله میرزا حسین سبزواری به قلم خودش، روایت معلم حبیب آبادی، به کوشش رسول جعفریان، قم، کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی، 1377
  23. محمد علی کاظمینی خراسانی صاحب تقریرات نایینی
  24. علامه آقا بزرگ تهرانی، الذریعه الی تصانیف الشیعه، جلد 25، صفحه 173
  25. فهرست کتاب‌های چاپی فارسی، جلد ۵، نویسنده:مشار، خان بابا، ناشر: مؤلف، محل نشر: تهران – ایران، صفحه 5458
  26. روزنامه خراسان، شماره 5091، یکشنبه 16 بهمن 1345
  27. روزنامه آفتاب شرق، سال چهلم، شماره 9039، 15 بهمن 1345
  28. غلامرضا جلالی ، منادی رضوان ، شمه ای از حیات معنوی آیت‌الله میرزا حسین فقیه سبزواری ، صفحه ۱۵ ، مجله نگاه حوزه ، ویژه حوزه خراسان ، ضمیمه مجله حوزه ، شماره ۱۸ - ۱۷ ، سال دوم ، مرداد و شهریور

پیوند به بیرونویرایش