میرزا کاظم آشتیانی

میرزا کاظم آشتیانی فرزند میرزا محسن آشتیانی، مستوفی درجه اول دربار قاجار.

میرزا کاظم در زمان سلطنت کریم خان زند مقام استیفای کل یافت و پس از تاج‌گذاری آقا محمد خان در مقام خود باقی ماند. او در سال ۱۲۱۱ هجری قمری زمانی که در التزام رکاب آقا محمد خان برای فتح قلعهٔ شوشی(شوشا)به قراباغ رفته‌بود، درگذشت و جنب حصار شهر به خاک سپرده شد [۱].

فرزندانویرایش

  1. میرزا محمدعلی، متخلص به مایل آشتیانی. از اعیان و معاریف زمان خود و پیشکار محمد شاه قاجار در حکومت آذربایجان بود. او در شاعری مقامی والا داشت. رضاقلی‌خان هدایت در مجمع الفصحا و فاضل خان گروسی در تذکرهٔ انجمن خاقان از او یاد کرده‌اند.
  2. میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی، جد اعلای خاندان مستوفی‌الممالک‌ها. او در دورهٔ فتحعلی شاه و محمد شاه قاجار و سال‌های اول سلطنت ناصرالدین شاه قاجار منصب استیفای کل و ریاست مستوفیان را داشت. با دختر حاجی محمدصادق کلانتر باغمیشه ازدواج کرد و باجناق عباس میرزا شد. او پدر میرزا یوسف آشتیانی و پدربزرگ حسن مستوفی بود. دخترش نیز با فیروز میرزا پسر عباس میرزا ازدواج کرد.
  3. میرزا بابا، او نیز مدتی مقام استیفای کل را داشت.
  4. میرزا فضل‌الله، از مستوفیان درجه اول و ملقب به مقرب‌السلطان بود.
  5. میرزا عبدالله آشتیانی، از اعیان و ادبا و خطاط و شاعر بود و خلف تخلص می‌کرد. در میانهٔ عمر بر اثر سکته به لقوهٔ دست مبتلا گردید و ناچار دست از خطاطی کشید. او جداعلای خاندان میکده‌ است و سلیمان میکده و غلامعلی میکده از نوادگان او هستند.[۲]
  6. میرزا حسین، آخرین فرزند میرزا کاظم و مدتی وزیر و پیشکار علی‌نقی میرزا پسر فتحعلی‌شاه بود. او مردی خوش خط و ادیب بود و در جوانی با تفنگ خودکشی کرد. پسر او میرزا هدایت‌الله وزیر دفتر از رجال برجسته دوره ناصرالدین‌شاه بود و چندین فرزند داشت. معروفتین فرزند میرزا هدایت‌الله، محمد مصدق است.

یکی از همسران میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی دختر میرزا کاظم آشتیانی بود.[۳]

تبارنامهویرایش

تبارنامهٔ خاندان آشتیانی، شاخهٔ میرزا کاظم آشتیانی
میرزا محسن آشتیانی
میرزا کاظم آشتیانیمیرزا هاشممیرزا آقاسی‏‌بیگ
میرزا حسنمیرزا محمدعلی مایلمیرزا حسینفیروز میرزا
پسر عباس میرزا
میرزا یوسف
آشتیانی
دخترمیرزا هدایت‌الله
وزیر دفتر
نجم‏‌السلطنهعبدالحسین
میرزا فرمانفرما
حسن مستوفی‌الممالکمیرزا محمدحسین
وزیر دفتر
میرزا علی
موفق‏‌السلطنه
محمد مصدقآمنه
دفترالملوک
فیروز نصرت‌الدوله
میرزا محمود
عین‏‌الممالک
مظفر فیروزمریم فیروز
احمد متین‌دفتریعبدالعزیز
فرمانفرمائیان
منوچهر
فرمانفرمائیان
ستاره
فرمانفرمائیان
محمدحسین
فیروز
اسکندر فیروز


منبعویرایش

  1. يوسف حضرتى ، رجال و مشاهير آشتيان ، جاب اول ، ( تهران ، نشر سخن ، 1382 )
  2. مجله یادگار، سال سوم، شماره ۱، ص۶۰
  3. فلسفی، بهرام.قائم مقام در آئینه زمان. ۲۲۹.
  • عاقلی، باقر. خاندان‌های حکومت‌گر در ایران. نشرعلمی، تهران: ۱۳۸۱.