باز کردن منو اصلی

نالوکسان (به انگلیسی: Naloxone) دارویی است که برای بلاک کردن اثرات مخدرها، به خصوص در شرایط بیش‌مصرفی مواد کاربرد دارد.[۲]

نالوکسان
Naloxone.svg
Naloxone-3D-balls.png
نام‌گذاری آیوپاک
(4R,4aS,7aR,12bS)-4a,9-dihydroxy-3-prop-2-enyl-2,4,5,6,7a,13-hexahydro-1H-4,12-methanobenzofuro[3,2-e]isoquinoline-7-one
اطلاعات درمانی
نام تجاریNarcan, Evzio, موارد دیگر
AHFS/دراگزmonograph
اطلاعات مجوزEMA:پیوند
ردهٔ بارداری
  • AU: B1
  • US: C (احتمال خطر رد نشده‌است) [۲]
وضعیت قانونی
روش مصرف داروEndotracheal, intranasal, تزریق وریدی، تزریق ماهیچه‌ای
اطلاعات فارماکوکینتیک
فراهمی زیستی2% (با دهان، ۹۰٪ جذب اما اثر عبور اول بالا) 50% (intranasally)
سوخت و سازکبد
شروع عمل۲ دقیقه (تزریق وریدی)؛ ۵ دقیقه (تزریق ماهیچه‌ای)[۲]
نیمه‌عمر (داروشناسی)۱ تا ۱٫۵ ساعت
فارماکودینامیک۳۰ تا ۶۰ دقیقه[۲]
دفعادرار، صفرا
شناسه‌ها
سی‌ای‌اس۴۶۵-۶۵-۶ ✔Y
ای‌تی‌سیA06AH04
V03AB15 (WHO)‎
پاب‌کمCID: ۵۲۸۴۵۹۶
IUPHAR/BPS۱۶۳۸
دراگ‌بنکDB01183 ✔Y
کم‌اسپایدر۴۴۴۷۶۴۴ ✔Y
UNII36B82AMQ7N ✔Y
KEGGD08249 ✔Y
ChEBICHEBI:۷۴۵۹ N
ChEMBLCHEMBL۸۰ ✔Y
مترادفsEN-1530; N-Allylnoroxymorphone; 17-Allyl-4,5α-epoxy-3,14-dihydroxymorphinan-6-one
اطلاعات شیمیایی
فرمول شیمیاییC19H21NO4
وزن مولکولی۳۲۷٫۳۸ g·mol−1
 N✔Y (این چیست؟)  (بررسی)

این دارو در سال ۱۹۶۱ ثبت و در سال ۱۹۷۱ توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای بیش‌مصرفی مواد مخدر تأیید شد[۳] و در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارد.[۴] این دارو در کیت‌های اضطراری بیش‌مصرفی مواد مخدر در اختیار مصرف‌کنندگان هروئین و سایر مواد مخدر قرار می‌گیرد. این کار موجب کاهش نرخ مرگ ناشی از بیش‌مصرفی مواد شده‌است.[۵] تجویز نالوکسان باید همراه با آموزش‌های استاندارد لازم شامل جلوگیری، شناسایی و عکس‌العمل نسبت به بیش‌مصرفی مواد و نیز تنفس دهان به دهان و تماس با اورژانس پزشکی انجام گیرد.[۶]

در صورت استفاده به صورت تزریق وریدی طی ۲ دقیقه و در صورت تزریق ماهیچه‌ای طی ۵ دقیقه عمل می‌کند.[۷] اثرات این دارو از نیم تا یک ساعت باقی می‌مانند.[۸] بنابراین در صورتی که مدت‌زمان تأثیر ماده مخدر مصرفی بیش از این میزان باشد نیاز به دریافت مجدد دارو خواهد بود.[۸]

استفاده در اشخاص معتاد به مواد مخدر ممکن است عوارضی مشابه عوارض عدم مصرف مواد مخدر نظیر بی‌قراری، حالت تهوع، تعریق و تندتپشی ایجاد کند. برای جلوگیری از ایجاد این عوارض می‌توان دوزهای کم دارو را با فواصل چند دقیقه تا زمان رسیدن به اثر مورد نظر مصرف نمود.

خانم مهناز افشار هنرپیشه و بازیگر سینما، برای کاهش مرگ و میر ناشی از سوء مصرف مواد مخدر به پیشنهاد آقای داریوش اقبالی مدتی در اینستاگرامش تبلیغ برای این دارو را درج نمود که با مخالفت وزارت بهداشت و برخی پزشکان علی رغم موافقت متخصصان مستقل و سازمانهای مردم نهاد (سمن) مبارزه با مواد مخدر روبرو شد.

محتویات

موارد مصرفویرایش

بیش‌مصرفی مواد مخدرویرایش

نالوکسان در شرایط بیش‌مصرفی مواد مخدر و نیز کاهش تنفس در نتیجه مصرف مواد مخدر کاربرد دارد.[۲] اما مؤثر بودن آن در موارد رخداد ایست قلبی ناشی از مواد مخدر مشخص نشده‌است.[۹] این دارو در کیت‌های اضطراری بیش‌مصرفی مواد مخدر در اختیار مصرف‌کنندگان هروئین و سایر مواد مخدر قرار می‌گیرد. این کار موجب کاهش نرخ مرگ ناشی از بیش‌مصرفی مواد شده‌است.[۵] تجویز نالوکسان برای اشخاص با مصرف دوز بالای مواد (معادل بیش از ۱۰۰ میلی‌گرم مورفین در روز) و یا افرادی که از مواد مخدر استفاده‌های غیردرمانی می‌کنند توصیه می‌شود. تجویز نالوکسان باید همراه با آموزش‌های استاندارد لازم شامل جلوگیری، شناسایی و عکس‌العمل نسبت به بیش‌مصرفی مواد و نیز تنفس دهان به دهان و تماس با اورژانس پزشکی انجام گیرد.[۶]

نالوکسان برای تشخیص و درمان مسمومیت‌ها با مواد مخدر یا کومای ناشی از آن مصرف می‌شود. درمان مهار تنفسی بعد از جراحی، خارش ناشی از انسداد صفراوی.

مکانیسم اثرویرایش

آنتاگونیست گیرنده‌های شبه مرفینی.

عوارض جانبیویرایش

تهوع، استفراغ، اختلال تمرکز و حواس، بی اشتهایی، تغییرات فشار خون.

  • در درمان کومای ناشی از مصرف بالای نارکوتیکها باید متوجه بود که نیمه عمر نالوکسان از نیمه عمر اغلب مخدرها کمتر است لذا نیاز به تکرار دوز وجود دارد.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Melissa Davey (29 January 2016). "Selling opioid overdose antidote Naloxone over counter 'will save lives'". The Guardian. Archived from the original on 3 December 2016.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ "Naloxone Hydrochloride". The American Society of Health-System Pharmacists. Archived from the original on 2015-01-02. Retrieved Jan 2, 2015.
  3. Yardley, William (14 December 2013). "Jack Fishman Dies at 83; Saved Many From Overdose". New York Times. Archived from the original on 15 December 2013. Retrieved 2015-07-06.
  4. "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)" (PDF). World Health Organization. April 2015. Archived (PDF) from the original on 13 December 2016. Retrieved 8 December 2016.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Maxwell S, Bigg D, Stanczykiewicz K, Carlberg-Racich S (2006). "Prescribing naloxone to actively injecting heroin users: a program to reduce heroin overdose deaths". J Addict Dis. 25 (3): 89–96. doi:10.1300/J069v25n03_11. PMID 16956873.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Bowman S, Eiserman J, Beletsky L, Stancliff S, Bruce RD (July 2013). "Reducing the health consequences of opioid addiction in primary care". Am. J. Med. 126 (7): 565–71. doi:10.1016/j.amjmed.2012.11.031. PMID 23664112.
  7. Roberts, James R. (2014). Roberts and Hedges' clinical procedures in emergency medicine (6 ed.). London: Elsevier Health Sciences. p. 476. ISBN 978-1-4557-4859-4. Archived from the original on 2017-09-08.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Bosack, Robert (2015). Anesthesia Complications in the Dental Office. John Wiley & Sons. p. 191. ISBN 978-1-118-82862-5. Archived from the original on 2017-09-08.
  9. Lavonas, EJ; Drennan, IR; Gabrielli, A; Heffner, AC; Hoyte, CO; Orkin, AM; Sawyer, KN; Donnino, MW (3 November 2015). "Part 10: Special Circumstances of Resuscitation: 2015 American Heart Association Guidelines Update for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care". Circulation. 132 (18 Suppl 2): S501–18. doi:10.1161/cir.0000000000000264. PMID 26472998.
  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷