ناچِشایی یا اَچِشایی یا اَمَزی یا اَگِوزیا (به انگلیسی: Ageusia، خوانش: ə-GEW-zee-ə) از دست دادن کارکردهای مزه‌شناسی زبان است؛ به‌ویژه ناتوانی در شناسایی شیرینی، ترشی، تلخی، شوری و اومامی (به‌معنی مزه دل‌پذیر و خوشایند و ادویه‌ای خوراک). گاهی با نابویایی یا آنُسِمی اشتباه می‌شود. از آن‌جا که زبان تنها می‌تواند بافت را نشان دهد و میان مزه‌ها گونه‌گونی قایل شود، بیشتر آنچه که به‌عنوان حس چشایی دریافت می‌شود در واقع از بو گرفته می‌شود. اَچشایی (آگزی) راستین دارای ارتباط کمی در مقایسه با هایپوگِوزیا (فروچشایی) - از دست دادن پاره‌ای مزه - و دیسگِوزیا (دُشچشایی) - تحریف یا تغییر مزه - است.[۱][۲]

پژوهش‌های تازه نشان داده که برخی بیماران کووید-۱۹ دچار نابویایی و ناچشایی کوتاه‌مدت شده‌اند.[۳]

واژه Ageusia (اَمَزه‌ای) از پیشوند منفی‌ساز -a در انگلیسی (در پارسی اَ- یا آ-) و واژه geûsis در یونانی و در پارسی مَزه یا چِشه (از مَزیدن و چِشیدن) و پسوند اسم‌ساز ia- (در پارسی -ای) ساخته شده است.[۴]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. «"Taste Disorders"».
  2. Hummel, Thomas; Landis, Basile N.; Hüttenbrink, Karl-Bernd (2012-04-26). "Smell and taste disorders". GMS Current Topics in Otorhinolaryngology, Head and Neck Surgery. 10. doi:10.3205/cto000077. ISSN 1865-1011. PMC 3341581. PMID 22558054.
  3. رابرتس، میشل (۲۰۲۰-۰۴-۰۱). «تحلیل حس بویایی و چشایی می‌تواند از نشانه‌های ابتلا به کرونا باشد». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۴.
  4. Etymology. From a- (negative prefix) + Ancient Greek γεῦσις (geûsis, “taste”) + -ia.