باز کردن منو اصلی

نصرت‌الله امینی

سیاست‌مدار ایرانی

نصرت‌الله امینی (زاده ۱۲۹۴، اراک (خمین) - درگذشته ۳۱ فروردین ۱۳۸۸)، فعال سیاسی ملی‌گرای ایرانی بود.[۱]

نصرت‌الله امینی
استاندار فارس
شروع به کار
شهردار تهران در زمان نخست‌وزیری دکتر محمد مصدق
نخست‌وزیردولت موقت مهدی بازرگان
رئیس بازرسی دفتر نخست‌وزیر
نخست‌وزیرمحمد مصدق
شهردار تهران
مشغول به کار
۱۳۳۱ – ۱۳۳۲
(۱۲ ماه)
در زمانِمحمدرضا پهلوی
پس ازمحمد مهران
پیش ازسید محسن نصر
اطلاعات شخصی
زاده۱۲۹۴ خورشیدی
اراک، ایران
درگذشت۳۱ فروردین ۱۳۸۸ (۹۴ سال)
بیمارستانی در حومه واشینگتن، ایالات متحده
ملیتایرانی
حزب سیاسیجبهه ملی ایران
فرزندانمسعود امینی محمد امینی فریبا امینی
شغلسیاستمدار
مذهباسلام

وی فعالیت سیاسی را همزمان با نهضت ملی شدن صنعت نفت آغاز کرد و در دوران نخست‌وزیری محمد مصدق رئیس بازرسی دفتر وی و همچنین مدتی نیز شهردار تهران بود. وی پس از کودتای ۲۸ مرداد نیز به عنوان وکیل مصدق در کنار وی بود.[۲]

امینی به عنوان نخستین رئیس سازمان تأمین اجتماعی که در زمان دولت ملی مصدق تأسیس شده بود نیز فعالیت کرد.[۳]

او پس از انقلاب در دولت موقت مهدی بازرگان به سمت استانداری استان فارس منصوب گردید و از مهمترین اقدامات او در این سمت مقاومت او به کمک مردم مرودشت در برابر اقدام خلخالی در تخریب پارسه بود.[۴] وی پس از چندی در اعتراض به عملکرد همراهان آیت‌الله خمینی از این سمت استعفا داد.

درگذشتویرایش

نصرت‌الله امینی بامداد روز دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۳۸۸، در ۹۴سالگی، به‌علت ابتلای به ذات‌الریه در بیمارستانی در حومهٔ واشینگتن چشم از جهان فروبست. او از شمار آخرین یاران بازماندهٔ دکتر محمد مصدق بود.

حفظ تخت جمشیدویرایش

امینی در اوج انقلاب برای جلوگیری از ویرانی تخت جمشید به نیروی انتظامی فارس آماده‌باش داد و مقابل خلخالی ایستاد و گفت:

برای چنین اقدام خائنانه‌ای، باید از روی جنازهٔ من عبور کنند.

تخریب تخت جمشید در سال اول انقلاب ترس و واهمه نبود، بلکه واقعیت داشت. زمانی که خلخالی سعی بر این داشت که تخت جمشید را با بولدزر خراب کند، نصرت‌الله امینی استاندار فارس بود و در رادیوی سراسری استان اعلام کرد خلخالی و پاسدارانش مگر از روی جسد او رد شوند که بخواهند گزندی به «تخت جمشید» برسانند. او به همراه مردم و نیروهای انتظامی تحت فرمانش دستور داد جلوی خلخالی ایستادند و او را مجبور کردند به تهران برگردد.

امینی در فروردین ۱۳۵۸ به دلیل آن که با تعدد مراکز تصمیم‌گیری هیچ‌گونه موافقتی نداشت، از تمام سمت‌های دولتی کناره گرفت، و از آن پس تا پایان عمر چه در داخل کشور و چه در خارج از ایران، لحظه‌ای از تلاش برای اعتلای مصالح کشور فارغ نشد.


دروغ حفظ تخت جمشید توسط هواداران او:ویرایش

هواداران وی با ایجاد داستانی خیالی مبنی بر نجات تخت جمشید از وی یک ناجی برای مردم ایران و تخت جمشید ساخته اند که تنها با یک گزارش از سایتی غیر رسمی مستند شده است. نبود مستندات کافی و تنها یکی دو گزارش اینترنتی از سایت های دسته چندم اینترنتی نسبت به نقش امینی در حفظ تخت جمشید در برابر خلخالی به دروغ بودن این روایت دامن میزند. روایت موسوی نژاد درباره حضور خلخالی در تخت جمشید کاملا متفاوت بوده ضمن آنکه در دوران انقلاب خلخالی اعتقادی به خواست مردم یا حتی شخص آقای خمینی نداشته چنانچه در سال 59 با فرمان آقای خمینی سمت خود برکنار شد[۵]، بنابر این نه تنها شخص نصرت الله امینی بلکه هیچ مسئول دیگری جلودار ایشان نمیتوانست باشد. روایت موسوی نژاد میگوید که خلخالی دستور به انتقال دویست عدد از صندلی های آنجا که گرانبها بودند را داده است[۶]. در جایی دیگر موسوی نژاد تعداد صندلی ها را 500 عدد عنوان کرده است [۷].


روایتی دیگر اشاره دارد که خلخالی برای فعالیت های انتخاباتی به مسجد علی ابن ابیطالب در مرودشت میرود و در آنجا به دلیل پیشنهاد ایشان به رای دادن یا ندادن به دیگران درگیری میان چند جوان مرودشتی و ایشان رخ میدهد و پس از کتک خوردن ایشان فرار میکند[۸].


یک روایت دیگر میگوید که مردم مرودشت به خلخالی پیام دادند مگر از روی جنازه ما رد بشوی تا بتوانی تخت جمشید را تخریب کنی[۹].

پانویسویرایش

  1. «نصرت‌الله امینی درگذشت». عصر نو. ۳۱ فروردین ۱۳۸۸.
  2. http://22bahman.ir/show.php?page=post&id=11208
  3. http://www.parsine.com/fa/news/45777/زندگی-سیاسی-نصرت-الله-امینی-رئیس-دفتر-دکتر-مصدق
  4. «نصرت‌الله امینی؛ پاسدار بزرگ‌ترین اثر ملی ایران، تخت جمشید». ۲۰۱۶-۰۶-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۴-۱۷.
  5. نگار، خاطره (۲۰۱۹-۰۷-۳۱). «ماجرای برکناری صادق خلخالی توسط امام خمینی». خاطره نگاری. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۱.
  6. «شاگرد امام: نگذاشتیم تخت جمشید را به نام انقلاب تخریب کنند». ایران آنلاین. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۱.
  7. معصومه طاهري. «امام گفتند هركاري در حفاظت از تخت‌جمشيد به نظرت مي‌رسد انجام بده». www.javanonline.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۱.
  8. دروغگویی و افسانه بافی مصدقی های کثیف در باره جلوگیری از تخریب تخت جمشید, retrieved 2019-10-11
  9. «جنایت های خلخالی در شیراز و طرح تخریب تخت جمشید». www.asre-nou.net. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۱.