نقش پارسی بر احجار هند یکی از کتابهای ارزشمند دکتر علی‌اصغر حکمت شیرازی است که در سالهای ۱۳۳۵ و ۱۳۳۷ منتشر شده است.

محتویات

مطالب کتابویرایش

چاپ اول این کتاب شامل متن فارسی بیشتر از ۸۰ سنگ نوشته فاخر در بناهای تاریخی هندی بوده است که امروزه بسیاری از آنها جزو میراث ملی یا ثبت میراث جهانی یونسکو شده‌اند. چاپ جدید حدود دویست سنگ نوشته را بررسی کرده است. کتاب نقش پارسی بر بناهای فاخر هند بخش اندکی از نمونه‌های فاخر آثار پارسی در هند را جمع‌آوری کرده است. این کتاب با تصاویر زیبا مصور شده این مجموعه تنها بخشی از بیشتر از ۱۵ هزار سنگ نوشته فارسی و قرانی در هند است که شناسایی شده است که بسیاری از آنها در زمره میراث فرهنگی هند و میراث جهانی ثبت شده است.

در این کتاب بیشتر از دویست تصویر سنگ نوشته‌های دوره گورکانی / بابری/ به زبان فارسی نمایش و شرح داده شده است و یک فصل آن به نوشته‌های فارسی و نقاشی‌های سبک ایرانی تالار اصلی کاخ ریاست جمهوری هند اختصاص دارد. در این کتاب همچنین نسخه‌های بی نظیر فارسی از قبیل فرمان‌ها و وصیت نامه‌ها مورد توجه قرار گرفته است؛ و یک فصل به آن اختصاص یافته است.

 
Persian inscriptions on Indian monuments
 
Persian inscriptions on Indian monuments
 
Persian inscriptions on Indian monuments
 
تاج محل - قلعه اگرا
 
سنگ نوشته سبک فارسی

این کتاب در سال جاری پس از گذشت بیشتر از نیم قرن فراموشی مجدداً منتشر شده است چاپ جدید شامل تصویر بسیاری از این سنگ نوشته هااست و همچنین یک فصل جدید (هفتم) شامل پنج گفتار

  • گفتار نخست: تعدادی از سنگ نوشته‌های فاخر حیدر آباد
  • گفتار دوم:فارسی بر احجار بنگاله.
  • گفتار سوم: معماری گورکانی- معماری مغولی هند یا معماری ایرانی؟
  • گفتار چهارم: اهمیت زبان فارسی و تأثیر گذاری آن بر سایر زبانها- زبان هندی و اردو.
  • گفتار پنجم: نمونه‌هایی از فرمان‌ها - دستورهای حکومتی نسخ‌های فاخر مصور فارسی در موزه‌های حیدر آباد و دهلی.
 
سنگ قبرارجمندبانوتاجِ محل

به کوشش دکتر محمد عجم به چاپ رسیده است. نسخه جدید با نام نقش پارسی بر میراث جهانی در هند منتشر شده تا عنوان درست‌تر و کامل تری باشد. زیرا بسیاری از آن سنگ نوشته‌ها امروزه فقط احجار نیستندبلکه ثبت میراث جهانی و معنوی بشرشده‌اند.[۱] چاپ جدید دارای حدود۱۲۰ تصویر است. در مقدمه ناشر آمده است: کتاب حاضر، حاصل تلاشی است از سر احساس مسئولیت برای شناساندن و پاسداشت ارزش‌های فرهنگی زبان فارسی در هندوستان که امروزه پویایی آن از میان رفته و به موزه و تاریخ سپرده شده است. هدف از چاپ سوم این است که این اثر فاخر را از پستوی کتابخانه به داخل جامعه بیاید. با وقت و امکانات کم، تصویر برداری‌ها با دوربین ساده و موبایل صورت گرفته ومصور سازی همه سنگ نوشته‌های کتاب بصورت تخصصی از عهده یک پژوهشگر بر نمی‌آید بودجه و امکانات دولتی یا بخش خصوصی می‌خواهد اما متأسفانه بخش خصوصی و ثروتمندان را برای پول خرج کردن در همه جا می‌شود دید مگر در رونمایی کتاب و سرمایه‌گذاری روی کتابهای فاخر فرهنگی و علمی. این چاپ تلنگری است به مسئولان فرهنگی و افراد خیر که شایددر آینده برای چاپ بهتر و عکس‌های حرفه‌ای تر اقدام کنند.[۲]

نبودچنین اثری در جامعهٔ دانشگاهی به ویژه دانشجویان رشته‌های زبان و ادبیات فارسی و زبانشناسی کاملاً احساس می‌شد و از طرفی نیاز بود که کتاب مصورو مستند تر وبازنویسی شود و واژه‌های عربی که دکتر حکمت بکار برده و غیرقابل فهم برای فارسی زبانان امروز است تغییر یابد و مطالبی که ضروری می‌نمود اضافه شود. این فقط گام نخست بود آرزوی دکتر حکمت برداشتن گامهای بیشتر توسط آیندگان بوده است.

 
تختگاه سنگ سیاه عزاداری شاه جهان برای ارجمند بانو بیگم (تاج الدوله)
 
اشعار فارسی
 
اشعار فارسی
 
writing the will and testament of the Mughal king court in persian , 1590–1595

چاپ جدید دارای نسخه آپلود شده در اینترنت است که بصورت رایگان قابل استفاده است. اما از نظر صفحه بندی با چاپ کاغذی آن متفاوت است. از جمله کتیبه‌های بررسی شده می‌توان به نمونه‌های زیر اشاره کرد:

تعدادی از آثار فاخر هند که سنگ نوشته پارسی دارندویرایش

منابعویرایش

  1. http://www.iketab.com/books.php?Module=SMMPBBooks&SMMOp=BookDB&SMM_CMD=&BookId=78478.
  2. http://parssea.org/?p=3848.
  3. همشهری [۱] مسجد جامع دهلی و سنگ نوشته‌های زیبای فارسی آن
  • گزارش نسخه‌های خطی هندوستان. ویژه نامه نسخ خطی هند۱۳۸۷- فصلنامه قند پارسی شماره زمستان ۱۳۸۹ ویژه نامه تاگور [۲]
  • نقش پارسی بر احجار هندعلی اصغر حکمت [۳]
  • اهمیت زبان فارسی در عصر دهکده جهانی، دکتر محمد عجم - همشهری، ۲۲ آبان ۱۳۸۵ [۴]
  • زبان «اردو» برآمده از مشترکات فارسی و هندی است. مصاحبه دکتر عجم [۵]
  • سنگ نوشته فارسی فرمان شاهجهان ن http://parssea.org/?p=6675
  • تأثیر زبان فارسی بر زبان و ادبیات شبه قاره هند [۶]

جستارهای وابستهویرایش