نهر گرگر (رودخانه دست کند گرگر) در دوره هخامنشی حفر شده است. این رودخانه در شمال شهر شوشتر، در محل بند میزان از شاخه اصلی رودخانه کارون جدا شده و در روستای بندقیر در جنوب شوشتر مجدداً به رود کارون می‌پیوندد. این اثر باستانی در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱] این نهر (رودخانه دست کند) به همراه ۱۵ اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.[۲] برخی از اجزای نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ثبت شده ایران در میراث جهانی یونسکو در مسیر این رودخانه دست کند قرار دارند و عبارتند از:

نهر گرگر
رودخانه دست کند گرگر (بخشی از ساره‌های آبی شوشتر)
رودخانه دست کند گرگر
(بخشی از ساره‌های آبی شوشتر)
اطلاعات اثر
مکانایران ایران، استان خوزستان
نوعفرهنگی
معیار ثبتi, ii, v
شمارهٔ ثبت۱۳۱۵
منطقهآسیا
تاریخچه
تاریخچهٔ ثبت۲۰۰۹ (طی نشست سی‌وسوم)
اطلاعات ثبت ملی
شماره ثبت ملی۱۷۵۹۹
تاریخ ثبت ملی۶ اسفند ۱۳۸۵
دیرینگیدوره هخامنشی
منطقهٔ بر پایهٔ دسته‌بندی یونسکو
رودخانه گرگر، حفر شده در شهر شوشتر در دوره هخامنشی

میرزا عبداللطیف شوشتری سفرنامه‌نویس ایرانی دوره قاجار با اشاره به دست ساز بودن این رودخانه میگوید هنوز آثار کندن با کلنگ را در برخی قسمتها می توان مشاهده کرد.[۳]

جستارهای وابستهویرایش


منابعویرایش

  1. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
  2. «نظام آبی تاریخی شوشتر».
  3. تحفه العالم, میرزا عبداللطیف شوشتری (1801). -.