نژاد (انسان)

نژاد[۱] به بزرگ‌ترین گروه های انسان گفته می‌شود. نژادهای انسان به عنوان گروه‌های جمعیتی بزرگی تعریف می‌شوند که گنجینه ژنی، آن‌ها از یکدیگر متفاوت است.

در سده نوزدهم، نژادهای جهان را بر اساس ویژگی‌های ظاهری به پنج دسته بزرگ سفیدپوست، سیاه‌پوست، مدل ایسترن(middle eastern).

امروزه دیگر ویژگی‌های ظاهری مانند رنگ پوست، ریخت اندام، رنگ چشم و مو و جنس مو سند معتبری برای بازشناسی نژادهای گوناگون نیست، به این دلیل که هیچ‌گاه مرزهای قاطعی گروه‌های نژادی پیش گفته را از یکدیگر جدا نمی‌کند. افزون بر آن، به رغم برخی تفاوت‌ها، همانندی‌های بسیاری میان افراد بشر وجود دارد، و افراد هر یک از گروه‌های نژادی طبقه‌بندی شده در سده نوزدهم نیز ممکن است با یکدیگر تفاوت‌های زیادی داشته باشند.

اما هر یک از گروه‌های نژادی ذکر شده دارای ویژگی‌هایی هستند که این ویژگی‌ها معمولاً تابع شرایط زیست‌محیطی‌اند. برای نمونه، رنگ تیره اقوام آفریقایی بر اثر تراکم ملانین‌ها در پوست آنان ایجاد شده تا پوست در برابر تابش شدید آفتاب مقاومت داشته باشد.پوست تیره در برابر نور شدید آفتاب محافظت بیشتری به عمل آورده و موجب افزایش شانس بقا میشود، بدین ترتیب در چنین محیطی با گذشت زمان و در طی نسل ها فراوانی نسبی افراد با پوست تیره تر در جمعیت افزایش پیدا کرده و در نهایت کل جمعیت را فرا میگیرد و بدین ترتیب افراد یک گروه نژادی این صفات را به‌صورت ژنتیکی در میان خود انتشار می‌دهند.

سه تقسیم نژادی عمده در جهان یافت می‌شود شامل نژاد سفید (سفیدپوستان)یا سبزه ها و یا غیر سفید ها (پوست روشن ).[۲]

تقسیم‌بندی نژادها در سده نوزدهمویرایش

 
نقشه نژادی جهان توسط لوتروپ استودارد

باورهای نادرستویرایش

باورهای نادرست و کلیشه‌های رایج در رابطه با موضوع نژاد فراوان است اما این به معنای درست بودن آن‌ها نیست. این باورها اغلب حتی توسط افرادی که آشکارا نژادپرست هستند هم بیان‌ نمی‌شوند. تجربه و تاریخ فرهنگی، بسیاری از مردم را به شکلی بی‌غرضانه به سوی دیدگاه‌هایی سوق می‌دهد که توسط ژنتیک انسانی تایید نمی‌شوند. مثلا این که دانش‌آموزان اهل آسیای شرقی به شکل ذاتی در ریاضیات بهتر هستند، افراد سیاه‌پوست به طور طبیعی ریتم دارند یا یهودی‌ها خوب بلدند پول دربیاورند؛ که همگی براساس شواهد علمی رد شده‌اند. برخی از باورهای نادرست دربارهٔ نژاد در زیر آمده‌است:[۳]

دی‌ان‌ای سفیدپوستان و سیاه‌پوستانویرایش

برخلاف تصور، دی‌ان‌ای سفیدپوستان و سیاه‌پوستان تفاوت زیادی با هم ندارند بلکه براساس یافته‌های علمی، تقریبا همه انسان‌ها دی‌ان‌ای (DNA) مشابهی دارند. اما تفاوت رنگ پوست این افراد به‌خاطر آن است رنگدانهٔ اولیه در پوست انسان به نام ملانین، که از بدن انسان در برابر آفتاب محافظت می‌کند، اشعه‌های فرابنفش را جذب می‌کند و نمی‌گذارد یکی از ویتامین‌های کلیدی بدن به نام اسید فولیک را از بین بروند. ژن‌های بسیاری در سازو کارهای بیوشیمیایی که به تولید ملانین در بدن منجر می‌شود دخالت دارند. تنوع طبیعی این ژن‌ها باعث شکل‌گیری طیفی از رنگ پوست‌ها در میان انسان‌ها شده است.[۴]

انسان‌ها معمولا به دسته‌های سفید، سیاه یا قهوه‌ای طبقه‌بندی می‌شوند اما این تنوع بصری بازتاب دقیق و درستی از تفاوت - یا شباهت- ژنتیکی میان آن‌ها نیست.[۴]

خلوص نژادیویرایش

تصور برخی بر آن است که در برخی مناطق، سرزمین‌ها یا اقوام - چه از نظر فیزیکی و چه به لحاظ فرهنگی - از بقیه جدا هستند و مرزهایی غیر قابل عبور دارند. اما این باور نیز غلط است. براساس یافته‌های تاریخی و علم ژنتیک، در واقع هیچ ملتی ساکن و بی‌حرکت نبوده‌است بلکه در طول تاریخ مردم از نقطه‌ای به نقطه دیگر جهان مهاجرت می‌کردند و هر کجا و هر زمان که توانسته‌اند رابطه جنسی برقرار کرده‌اند. این جابجایی‌های بزرگ گاهی اوقات در زمان‌هایی کوتاه صورت می‌گرفتند و گاهی نیز انسان‌ها طی چند نسل به شکل قابل توجهی ساکن باقی می‌مانند و این می‌تواند به عنوان یک مبنای فرهنگی و جغرافیایی در نظر گرفته شود.[۴]

دکتر آدام راترفورد، متخصص ژنتیک و گزارشگر بی‌بی‌سی می‌گوید:

«تا جایی که من به یاد می‌آورم، نژاد پرستی امروزه بیش از هر زمان دیگری به شکل علنی ابراز می‌شود و وظیفه ما این است که با استفاده از واقعیت‌ها با آن مبارزه کنیم ... در هر صورت همه نازی‌ها اجدادی یهودی دارند. اصالت همه سفیدپوستان برتر پندار به خاورمیانه برمی‌گردد و اجداد همه نژادپرستان به آفریقا، هند یا شرق آسیا تعلق دارند؛ درست مثل همه انسان‌های دیگر دنیا. خلوص نژادی یک خواب و خیال محض است. برای انسان‌ها خون خالص وجود ندارد و آن‌ها فقط مخلوطی از چند نژاد هستند و خون گروهی از مردم در آن‌ها جریان دارد.»[۴]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «نژاد» [جامعه‌شناسی، زیست‌شناسی] هم‌ارزِ «race»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. دفتر دوازدهم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۱۴۳-۶۶-۸ (ذیل سرواژهٔ نژاد)
  2. تامپسون - مک‌اینز - ویلارد، ژنتیک در پزشکی، ترجمه علی فرازمند، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، ص224.
  3. «چطور با یک نژاد پرست بحث کنیم؟». بی‌بی‌سی فارسی. ۷ اردیبهشت ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۷ اردیبهشت ۱۳۹۹.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام چطور با یک نژاد پرست بحث کنیم؟ وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  • ژنتیک در پزشکی - ترجمه علی فرازمند - ص۲۲۴
  • مقالات انگلیسی سایت ویکی‌پدیا
  • مقاله نژاد و ضریب‌هوشی در ویکی‌پدیای انگلیسی en:Race and intelligence