باز کردن منو اصلی

الفبای سیریلیک

یک خط الفبایی پرکاربرد در قاره اروپا
(تغییرمسیر از نیه)

خط سیریلیک یا آزبوکا یک خط الفبایی است که در امپراتوری یکم بلغارستان طی قرن ۱۰م میلادی در مدرسه ادبیات پرسلاو به خاطر بوریس یکم بلغارستان که می‌خواست بلغارها سیستم نوشتاری خودشان را داشته باشند، ایجاد شد. این خط اساس الفباهای مورد استفاده در زبان‌های مختلف، به ویژه آن‌هایی که از منشأ اسلاوی هستند، و زبان‌های غیراسلاوی تأثیر گرفته از روسی، چه در گذشته و چه امروزه، است.

سیریلیک
Romanian Cyrillic - Lord's Prayer text.svg
نوعالفبا
زبان‌هاالفبای رسمی در: ("زبان‌های استفاده‌کننده از سیریلیک" را ببینید)
دورهٔ زمانینوع اولیه از ۹۴۰
سامانهٔ مادر
سامانهٔ خواهر
ISO 15924Cyrl, 220
 
Cyrs (کلیسای قدیمی گوناگون اسلاونی)
جهتLeft-to-right
مخفف یونیکدCyrillic
دامنه یونیکد
نقشه پراکندگی الفبای سیریلیک در جهان. کشورهای سبز تیره خط سیریلیک در آنها تنها خط رسمی است و در سبزهای روشن یکی از خط‌های رسمی است.

خط سیریلیک از خط یونانی باستان با حروف بزرگ گرفته شده‌است.

زبان فارسی تاجیکی نیز در تاجیکستان با خط سیریلیک که کمی تغییر یافته‌است و خط تاجیکی نام دارد، نوشته می‌شود.

تاریخچهویرایش

در سده نهم میلادی و پس از پاگرفتن اسلاوها در سرزمین موراویا، راستیسلاو فرمانروای این سرزمین برای پاکسازی این سرزمین از کلیسای رم، از کنستانتین امپراتور بیزانس درخواست کرد که آموزگارانی را برای وی بفرستد تا مردم را به زبان خود با مسیحیت آشنا کنند. پس از آن دو برادر روحانی به نام‌های سیریل (درگذشته به سال ۸۶۹ میلادی) و متودیوس (درگذشته به سال ۸۸۵ میلادی) به یک گروه اسلاو سپرده شدند و آنان نیز در برابر ایستادگی سرسختانه کلیسای رم که برگردان کتاب مقدس را تنها به زبان‌های عبری، یونانی و لاتین پذیرفته می‌دانست، انجیل را به زبان اسلاوی برگرداندند. بدین‌سان الفبای سیریلیک که دارای برخی نویسه‌های یونانی است، به نام پدیدآورنده‌اش سیریل شناخته و سیریلیک رفته‌رفته خط اسلاوها شد. آنگاه روسها، اوکراینیها، بلغارها و صربها این خط را به همراه آیین ارتدکس یونانی پذیرفتند و سیریلیک الفبای زبان روسی گشت.

الفبای سیریلیک در زبان روسیویرایش

بزرگ کوچک نام آوانویسی مثال کاربرد
А а اَ /a/ ادب
Б б بِه /b/ ناب
В в وِه /v/ وزن
Г г گِه /g/ گ‍ـام
Д д دِه /d/ دبیر
Е е یِه /je/ یِ‍ـگانه
Ё ё یُ /jo/ ریو
Ж ж ژِه / ʒ / ژاله
З з زِه /z/ زنگ
И и ایـ /i/ شادی
Й й ایگریگ یا y ایـ کوتاه /j/ چای یا Yes
К к کا /k/ پاک
Л л اِل /l/ زال
М м اِم /m/ گام
Н н اِن /n/ ن‍یکی
О о آ یا اُ /o/ الو به معنی سلام
П п پِه /p/ پـ‍اریس
Р р اِر /r/ رادیو
С с اِس /s/ س‍ـرای
Т т تِه /t/ تـ‍بر
У у او /u/ دوش
Ф ф اِف /f/ ف‍ـاز
Х х خا /x/ شاخ
Ц ц تْسه /ts/ ع‍طس‍ه
Ч ч چِه /t∫/ چـ‍اه
Ш ш شا /∫/ آش
Щ щ شْچا /∫t∫/ خروشْچ‍ف
Ъ ъ نشان سختی & مسـ‍ـ‍ؤول، وضـ‍ـ‍ع
Ы ы اَیی /ɨ/ Почтительный
پاچتیتیل‌نی به معنی محترم
Ь ь نشان نرمی معادل ندارد
Э э اِ / ə / اِکباتان
Ю ю یو /ju/ یونان
Я я یَه /ja/ یَ‍ـواش

منابعویرایش

  1. Oldest alphabet found in Egypt. BBC. 1999-11-15. Retrieved 2015-01-14.

پیوند به بیرونویرایش