باز کردن منو اصلی

نیکوس پولانزاس (به یونانی: Νίκος Πουλαντζάς؛ زاده ۲۱ سپتامبر ۱۹۳۶-درگذشته ۳ اکتبر ۱۹۷۹) نویسنده و جامعه‌شناس یونانی-فرانسوی مارکسیسم بود.

نیکوس پولانزاس
Nicos Poulantzas
Poulantzas.jpg
زاده۲۱ سپتامبر ۱۹۳۶
آتن، یونان
درگذشته۳ اکتبر ۱۹۷۹ (۴۳ سال)
پاریس، فرانسه
دورهفلسفه قرن بیستم ‏(en)
منطقهفلسفه غرب
مکتبفلسفه قاره‌ای، مارکسیسم غربی  ‏(en)
مهمترین علایقمارکسیسم ساختارگرا
ایده‌های اصلیخودمختاری نسبی دولت از طبقه سرمایه
سازماندانشگاه پاریس 8  ‏(en)
دانشگاهدانشکده حقوق، دانشگاه آتن (کارشناسی، ۱۹۵۷)
دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ[۱]
دانشگاه هایدلبرگ[۱]
دانشگاه پاریس (دکترا، ۱۹۶۴)

پولانزاس، که ابتدا به لنینیسم گرایش داشت، بعدها به اروکمونیسم  ‏(en) گروید و به همراه آلتوسر از چهره‌های اصلی مارکسیسم ساختارگرا گشت. مشاجرات او با رالف میلیبند بر سر ماهیت دولت سرمایه‌داری به صورت یکی از مباحث کلاسیک نظریه‌پردازی در این زمینه درآمده است.

لوئی آلتوسر، دوگانه «ساده» زیربنا – روبنا را به چالش می‌کشد. به عقیده وی روبناهای جامعه تنها اساس اقتصادی را بازتاب نمی‌کنند، بلکه از «استقلال نسبی» نیز برخوردارند و حتی در زمانی می‌توانند عامل مسلط گردند. به‌طور کلی پولانزاس کوشید، اندیشه‌های ساختگرایانه آلتوسر را در تحلیل طبقات اجتماعی و رابطه آن‌ها با دولت به کار بگیرد. اما چرخش‌های نظری محسوسی از نظریات آلتوسر در آثار او وجود دارد، به‌ویژه آثار متأخر مانند «دولت، سوسیالیسم و قدرت» که به «عمل و روابط نیروهای اجتماعی» توجه بیشتری دارد. درحالی که آلتوسر از همه بیشتر به خاطر نقد متون مارکسیستی شهرت دارد، پولانزاس بیشتر بر تحلیل جهان واقعی و قضایایی چون طبقه اجتماعی، دولت سرمایه‌داری و دیکتاتوری تأکید می‌ورزد.

شهرت او بیش‌تر به خاطر آثار او در مورد تئوری دولت است. اما، او همچنین آثاری در مورد تحلیل فاشیسم، تقسیم طبقات اجتماعی در دنیای معاصر و فروپاشی دیکتاتوری‌های اروپای جنوبی در دههٔ ۷۰ (حکومت فرانکو در اسپانیا، سالازار در پرتغال و پاپادوپولوس در یونان)، دارد.

کتابشناسیویرایش

  • قدرت سیاسی و طبقات اجتماعی (۱۹۶۸)
  • فاشیسم و دیکتاتوری: انترناسیونال سوم و مشکل فاشیسم (۱۹۷۰)
  • طبقه در سرمایه‌داری معاصر[۲] (۱۹۷۳)
  • بحران دیکتاتوری‌ها:پرتغال، یونان، اسپانیا (۱۹۷۶)
  • دولت، قدرت، سوسیالیسم (۱۹۷۸)

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Biography as Press Publica
  2. پولانزاس، نیکوس (۱۳۹۱). طبقه در سرمایه داری معاصر. ترجمهٔ حسن فشارکی و فرهاد مجلسی پور. رخ داد نو. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۵۶۲۵-۵۲-۳. از پارامتر ناشناخته |ماه= صرف‌نظر شد (کمک)