باز کردن منو اصلی

هواپیماهای ایکس یک سری از هواپیما، راکت و بالگرد هستند که برای آزمایش و ارزیابی فناوری‌های جدید و مفاهیم آیرودینامیکی ایالات متحده آمریکا ساخته می‌شود. اطلاعات برخی از این پروژه‌ها در اختیار همگان قرار می‌گیرد و برخی مانند ایکس-۱۶ سری هستند.[۱]

اولین نمونه از سری هواپیماهای ایکس بل ایکس-۱ بود که در سال ۱۹۴۷ معرفی شد.[۲] ساخت هواپیماهای ایکس نتایج مهمی در زمینه‌های آئرودینامیک و فنی به همراه داشته‌است. هواپیماهای ۷ تا ۱۲ در واقع موشک بوده‌اند.[۳] بیشتر این هواپیما برای آزمایش بوده‌اند نه تولید ولی برخی به توسعه یافته شدند و به تولید رسیدند ایکس-۳۵ و ایکس-۳۲ نمونه‌هایی بوداند که پس از توسعه منجر به اف ۳۵ شده‌است.[۴] تولید بسیاری از هواپیماهای ایکس توسط نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا (USAF)، ناسا (NASA)و کمیته مشورتی ملی هوانوردی (NACA) اداره می‌شوند. بیشتر نام هواپیما با نام‌های تولید کنندگان شناخته شده‌اند.[۵]

فهرست هواپیماهای ایکسویرایش

نام سازنده نگاره اولین پرواز هدف و یادداشت
ایکس-۱ بل ایرکرفت
نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا, کمیته رایزنی ملی هوانوردی آمریکا
  ۱۹ ژانویه ۱۹۴۶ آزمایش سرعت و ارتفاع زیاد.
اولین هواپیمایی که دیوار صوتی را شکست.
[۶]
ایکس-۲
استارباستر
بل ایرکرفت
نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا
  ۲۷ ژوئن ۱۹۵۲ آزمایش سرعت وارتفاع زیاد.
اولین هواپیمایی که با سرعت بیش از ۳ ماخ پرواز کرد.[۷]
ایکس-۳
استیلتو
داگلاس ایرکرفت
نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا, NACA
  ۲۷ اکتبر ۱۹۵۲ بدنه آلیاژ تیتانیم، بال‌های کوتاه
طراحی شده برای آزمایش پرواز طولانی‌مدت با سرعت بالا[۸]
ایکس-۴
بنتم
نورثروپ
نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا, NACA
  ۱۵ دسامبر ۱۹۴۸ ارزیابی کنترل هواپیمای بدون دم در سرعت صوت.[۹]
ایکس-۵ بل ایرکرفت
نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا, NACA
  ۲۰ ژوئن ۱۹۵۱ اولین هواپیمایی که با بال‌های متحرک پرواز کرد.[۱۰]
ایکس-۶ کانویر
نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا, کمسیون انرژی اتمی ایالات متحده آمریکا
  پرواز نکرد بی-۳۶ کانویر ارتقاء داده شده برای تحقیق روی پیشرانه هسته‌ای در هواپیماها، قبل از اتمام لغو شد.[۱۱]
ایکس-۷
«لوله‌بخاری پرنده»
لاکهید
وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا
  آوریل ۱۹۵۱ بستر آزمایشی پرسرعت برای موتورهای رم‌جت[۱۲]
ایکس-۸
آیروبی
آیروجت
NACA, نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا, نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا
  تحقیقات هواکره فوقانی.[۱۳]
ایکس-۹
شرایک
بل ایرکرفت
نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا
  آوریل ۱۹۴۹ بستر تحقیقاتی هدایت و پیشرانه موشک.
کمک به کسترش موشک جی‌ای‌ام-۶۳.[۱۴]
نورث آمریکن ایکس-۱۰ نورث امریکن اوییشن
USAF
  ۱۳ اکتبر ۱۹۵۳ بستر تحقیقاتی برای موشک اس‌ام-۶۴ ناواجو.[۱۵]
کانویر ایکس-۱۱ کانویر
نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا
  ۱۱ ژوئن ۱۹۵۷ بستر تحقیقاتی برای موشک اس‌ام-۶۵ اتلس[۱۶]
کانویر ایکس-۱۲ کانویر
نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا
  ژوئیه ۱۹۵۸ بستر تحقیقاتی پیشرفته برای موشک اس‌ام-۶۵ اتلس[۱۷]
رایان ایکس-۱۳ ورتیجت رایان آیروناتیکال
نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا، USN
  ۱۰ دسامبر ۱۹۵۵ بستر تحقیقاتی برای هواپیماهای عمودپرواز.
ارزیابی وضعیت دم نشین برای هواپیماهای عمودپرواز[۱۸]
بل ایکس-۱۴ بل ایرکرفت
نیروی هوایی ایالات متحده،ناسا
  ۱۹ فوریه ۱۹۵۷ بستر تحقیقاتی برای هواپیماهای عمودپرواز.
ارزیابی وضعیت نیروی هدایت شده برای هواپیماهای عمودپرواز[۱۹]
هواپیمای ایکس ۱۵ North American Aviation
USAF, NASA
  June 8, 1959 Hypersonic (Mach 6), high-altitude (۳۵۰٬۰۰۰ فوت (۱۱۰٬۰۰۰ متر)) testing.
First manned hypersonic aircraft; capable of suborbital spaceflight.[۲۰]
X-16 Bell Aircraft
USAF
Never flew High-altitude reconnaissance aircraft project.[۲۱]
"X-16" designation used as cover story.[۲۲]
X-17 Lockheed
USAF, USN
  April 1956 Tested the effects of high Mach number reentry.[۲۳]
X-18 Hiller Aircraft
USAF, USN
  November 24, 1959 VTOL/برخاست کوتاه و نشست عمودی (STOVL) testbed.
Evaluated the tiltwing concept for VTOL flight.[۲۴]
X-19 Curtiss-Wright
Tri-service
  November 1963 Tandem tiltrotor VTOL transport testbed.[۲۵]
XC-143 designation proposed.[۲۶]
X-20
Dyna-Soar
بوئینگ
USAF
  Never built Reusable spaceplane for military missions.[۲۷]
X-21 Northrop
USAF
  April 18, 1963 Boundary layer control testbed.[۲۸]
X-22 Bell Aircraft
Tri-service
  March 17, 1966 Quad ducted fan tiltrotor STOVL testbed.[۲۹]
X-23
PRIME
مارتین مریتا
USAF
  December 21, 1966 Manuvering ورود به جو effects testbed.[۳۰]
Note: Designation never officially assigned.[۳۱]
X-24 Martin Marietta
USAF, NASA
 
 
August 1, 1973 Low-speed lifting body handling testbed.
Lifting body aerodynamic shape trials.[۳۲]
X-25 Benson
USAF
  December 6, 1955 Light هواچرخ for emergency use by downed pilots.[۳۳]
X-26
Frigate
Schweizer
دارپا, نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا, USN
 
 
1967
Training glider for yaw-roll coupling
Quiet هواپیمای شناسایی testbed.[۳۴]
X-27 Lockheed   Never flew High performance fighter prototype.[۳۵]
X-28
Sea Skimmer
Osprey Aircraft
USN
  August 12, 1970 Inexpensive aerial policing seaplane testbed.[۳۶]
گرومن گرومن
DARPA, USAF, NASA
  1984 Forward-swept wing testbed.[۳۷]
راکول ایکس-۳۰ راکول اینترنشنال
NASA, DARPA, USAF
  Never built Single stage to orbit spaceplane prototype.[۳۸]
راکول-ام‌بی‌بی ایکس-۳۱ Rockwell
DARPA, USAF, BdV
  1990 Thrust vectoring supermaneuverability testbed.
ESTOL testbed.[۳۹]
بوئینگ ایکس-۳۲ Boeing
USAF, USN, نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا
  September 2000 Joint Strike Fighter prototype.[۴۰]
لاکهید مارتین ایکس-۳۳ لاکهید مارتین
NASA
  Prototype never completed Half-scale reusable launch vehicle prototype.[۴۱]
اوربیتال ساینس ایکس-۳۴ اوربیتال ساینسز کورپوریشن
NASA
  Never flew Reusable unmanned spaceplane testbed.[۴۲]
لاکهید مارتین ایکس-۳۵ Lockheed Martin
USAF, USN, RAF
  2000 Joint Strike Fighter prototype.[۴۳]
مکدانل دوگلاس ایکس-۳۶ مک‌دانل داگلاس/بوئینگ
NASA
  May 17, 1997 28% scale tailless fighter testbed.[۴۴]
بوئینگ ایکس-۳۷ Boeing
USAF, NASA
  April 7, 2006 (drop test)
April 22, 2010 (orbital flight)
Reusable orbital spaceplane.[۴۵]
ناسا ایکس-۳۸ سکیلد کامپوزیتس
NASA
  1999 Lifting body Crew Return Vehicle demonstrator.[۴۶]
X-39 Unknown
USAF
Classified Unknown Future Aircraft Technology Enhancements (FATE) program.[۴۷]
Note: Designation never officially assigned.[۳۱]
بوئینگ ایکس-۴۰ Boeing
USAF, NASA
  August 11, 1998 80% scale Space Maneuver Vehicle testbed.
X-37 prototype.[۴۸]
ایکس-۴۱ کامن آیرو ویکل Unknown
USAF
Classified Unknown Maneuvering re-entry vehicle.[۴۹]
ایکس-۴۲پاپ-آپر استیج Unknown
USAF
Classified Unknown Expendable موشک با سوخت مایع upper stage rocket.[۵۰]
ناسا ایکس-۴۳ Microcraft
NASA
  June 2, 2001 اسکرم‌جت hypersonic testbed.[۵۱]
لاکهید مارتین ایکس-۴۴ مانتا Lockheed Martin
USAF, NASA
Cancelled اف-۲۲ رپتور-based Multi-Axis No-Tail Aircraft thrust vectoring testbed.[۵۲]
بویینگ ایکس-۴۵ Boeing
DARPA, USAF
 
 
May 22, 2002 Unmanned combat air vehicle (UCAV) demonstrator.[۵۳]
بوئینگ ایکس-۴۶ Boeing
DARPA, USN
  Cancelled Naval UCAV demonstrator.[۵۴]
ایکس ۴۷-آ پگاسوس
نورثروپ-گرومن ایکس ۴۷-ب
نورثروپ گرومن
DARPA, USN
  February 23, 2003 Naval UCAV demonstrator.[۵۵]
بوئینگ ایکس-۴۸ Boeing
NASA
  July 20, 2007 Blended Wing Body (BWB) testbed.[۵۶]
پیازکی ایکس-۴۹ Piasecki Aircraft
US Army
  July 29, 2007 Compound helicopter
Vectored Thrust Ducted Propeller (VTDP) testbed.[۵۷]
بوئینگ ایکس-۵۰ دراگون‌فلای Boeing
DARPA
24 November 2003 Canard Rotor/Wing testbed.[۵۸]
بوئینگ ایکس-۵۱ Boeing
USAF
  26 May 2010[۵۹] Hypersonic scramjet demonstrator.[۶۰]
X-52 Number skipped to avoid confusion with بی-۵۲ استراتوفورترس.[۳۱]
بوئینگ ایکس-۵۳ Boeing Phantom Works
NASA, USAF
  November 2002 بوئینگ ایکس-۵۳ testbed.[۶۱]
گلف‌استریم ایکس-۵۴ گلف‌استریم اروسپیس
NASA
Future Supersonic transport testbed.[۵۷]
لاکهید مارتین ایکس-۵۵ Lockheed Martin Skunk Works
USAF
  June 2, 2009 Advanced Composite Cargo Aircraft (ACCA).
Molded composite fuselage and empennage testbed.[۶۲]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

یادداشت
نقل قول
  1. Miller 2001, p. 209
  2. "First Generation X-1". NASA Dryden Fact Sheets. NASA. Accessed May 8 2010.
  3. Miller 2001
  4. A history of the Joint Strike Fighter Program بایگانی‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine, Martin-Baker. Retrieved January 2010
  5. "D-558-I" NASA Dryden Fact Sheets. NASA. Accessed May 8 2010.
  6. Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 5–7.
  7. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 8.
  8. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 9.
  9. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 10.
  10. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 11.
  11. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 12.
  12. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 13.
  13. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 14.
  14. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 15.
  15. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 16.
  16. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 17.
  17. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 18.
  18. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 19.
  19. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 20.
  20. Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 21–22.
  21. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 23.
  22. "X-16". globalsecurity.org, accessed 11 May 2010.
  23. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 24.
  24. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 25.
  25. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 26.
  26. Baugher 2007
  27. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 27.
  28. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 28.
  29. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 29.
  30. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 30.
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ ۳۱٫۲ Parsch 2009, "Missing Designations"
  32. Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 31–32.
  33. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 33.
  34. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 34.
  35. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 35.
  36. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 36.
  37. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 37.
  38. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 38.
  39. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 39.
  40. Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 40–41.
  41. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 42.
  42. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 43.
  43. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 44–45.
  44. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 46.
  45. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 47.
  46. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 48.
  47. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 49.
  48. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 50.
  49. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 51.
  50. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 52.
  51. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 53.
  52. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 54.
  53. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 55.
  54. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 56.
  55. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 57.
  56. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 58.
  57. ۵۷٫۰ ۵۷٫۱ Parsch 2009, "DOD 4120.15-L"
  58. Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 60.
  59. "X-51 Waverider makes historic hypersonic flight". US AIr Force Public Affairs. 26 May 2010. Archived from the original on 17 July 2012. Retrieved 27 May 2010.
  60. "X-51 Scramjet Engine Demonstrator - WaveRider" globalsecurity.org. Accessed 2010-05-11.
  61. Jordan 2006
  62. Kaufman 2009
کتاب شناسی

پیوند به بیرونویرایش