هواگرد عمود پرواز/باند کوتاه

هواگرد عمود پرواز و/یا نشست و برخاست از باند کوتاه، (به انگلیسی: (Vertical and/or short take-off and landing، (مخفف: V/STOL)، هواگردی قادر به نشست و برخاست به صورت عمودی یا در باندهای کوتاه است.هواپیماهای برخاست و فرود عمودی (VTOL) زیرمجموعه‌ای از هواگردهای V/STOL هستند که به هیچ‌وجه به باند فرودگاه احتیاج ندارند. بالگردها در طبقه‌بندی V/STOL در نظر گرفته نمی‌شوند و این طبقه‌بندی فقط برای هواپیماها استفاده می‌شود.

یک فروند ام‌وی-۲۲ آسپری سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده در حال آماده‌شدن برای فرود روی یک کشتی

بیشتر انواع هواپیماهای V/STOL از دهه ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰، به‌صورت آزمایشی یا تلاش‌هایی منجر به شکست کامل بودند. انواع هواپیماهای V/STOL که به تعداد زیاد تولید شده‌اند عبارت‌اند از لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲، جت هوایی هریر، یاکوولف یاک-۳۸ و بل بوئینگ وی-۲۲ آسپری.

برخاست هواپیماها از کشتی‌ها، گاهی اوقات با کمک یک سطح شیب‌دار (پرش اسکی)، میزان نیروی رانش مورد نیاز برای بلند کردن هواپیما از زمین (در مقایسه با برخاست عمودی) را کاهش می‌دهد و در نتیجه، بار و بردی را که می‌توان برای یک رانش مشخص به‌دست آورد، افزایش می‌دهد. به‌عنوان مثال، هریر قادر به برخاست عمودی با ظرفیت کامل سلاح و سوخت نیست. از این رو هواپیماهای V/STOL معمولاً از باند فرود (در صورت وجود) استفاده می‌کنند؛ بنابراین، عملیات نشست و برخاست متعارف (CTOL) معمولاً به عملیات نشست و برخاست عمودی (VTOL) و عملیات برخاست کوتاه و نشست عمودی (STOVL) ترجیح داده می‌شود.

مزیت اصلی هواپیمای V/STOL نزدیک شدن سریع‌تر به دشمن است که باعث کاهش زمان واکنش این هواپیماها می‌شود.

فهرست هواپیماهای V/STOLویرایش

طراحی‌های زیادی از هواپیماهای V/STOL انجام شده‌است و فهرست زیر کامل نیست.

رانش و لیفت مجزاویرایش

فراصوتویرایش

اگرچه انواع زیادی از هواگردهای V/STOL فراصوت، پیشنهاد و ساخته شده‌اند و چند مدل دیگر نیز در حال آزمایش هستند، اف-۳۵بی نخستین و تنها هواپیمای فراصوت V/STOL است که عملیاتی شده و در سال ۲۰۱۶ وارد خدمت شده‌است.[۱]

منابعویرایش

  1. "Report: F-35 Work Falls Behind Two More Years." بایگانی‌شده در ۲۰۰۹-۰۷-۲۷ توسط Wayback Machine CQ Politics, 23 July 2009.