هیسپاوسین (همچنین املای Aspasine، ج ۲۰۹ سال قبل از میلاد - ۱۲۴ سال قبل از میلاد ژوئن ۱۱) یک ساتراپ ایرانی [۱] [۲] نصب شده توسط آنتیوخوس چهارم و بعد از آن اولین پادشاه (قبل از ۱۲۷–۱۲۴ قبل از میلاد) پادشاهی خاراسِن بود.Mesene / Meshen) Hyspaosines) به‌طور عمده از روی سکه‌های بجای مانده از او شناخته شده‌است،[۳] همچنین اطلاعاتی از او در متون رسم خط میخی (در خاطرات نجوم بابل) وجود دارد.

هیسپاوسین
Hyspaosines.jpg
Coin of Hyspaosines as King, minted at خاراکس اسپاسینو in 129/8 BC
King of خاراسِن
سلطنتح. 141-124 BC
پسینآپوداکوس
زادهح. 209 BC
درگذشته124 BC
همسر(ان)تالیسیا
پدرساگدودوناگوس
هیسپاوسین ساتراپ سلوکی و سپس پادشاه خاراکس بود.

Hyspaosines یک نام یونانی‌شده با منشأ فارسی[۱] یا بلخی است.[۴]

نام پدر هیسپاوسین ساگدودوگانوس بوده که یونانی شده نامی باکتریایی است احتمالاً خود هیسپاوسین نیز از اهالی باکتریا بوده. [۵]

پایتخت خاراکس، الکساندریا بود، شهر در ابتدا توسط اسکندر مقدونی، با هدف استفاده از این شهر به عنوان یک بندر تجاری پیشرو برای پایتخت شرقی بابل تأسیس شد. [۱] اما این شهر هرگز مطابق انتظارات عمل نکرد و در اواسط قرن ۳ قبل از میلاد در اثر سیل ویران شد. [۱] در زمان سلطنت آنتیوچوس چهارم اپیفان بود که این شهر دوباره ساخته شد و به آنتیوشیا تغییر نام داد. [۱] آنتیوخوس چهارم هیسپاوسین را به عنوان فرماندار شهر آنتیوشیا ومناطق اطراف آن منصوب کرد. [۱] در این زمان ، آنتیوشیا به سرعت شکوفا شد، تا زمان مرگ ناگهانی آنتیوخوس چهارم در سال ۱۶۳ قبل از میلاد، که باعث تضعیف اقتدار سلوکی در سراسر امپراتوری شد. [۱]

همزمان با تهاجم اشکانیان به سال ۱۴۱ پیش از میلاد، هیسپاوسین استقلال خود را از امپراطوری سلوکی اعلام کرد دو سال پس از تهاجم اشکانیان، در یک لوح بابلی از هیسپاوسین با عنوان پادشاه نام برده شده‌است.[۶]

هیسپاوسین بخش‌هایی از جنوب میان رودان و ایران را فتح کرد. در ۲۴ ژوئن ۱۲۷ قبل از میلاد او برای اولین بار خود را «پادشاه» نامید. کتیبه ای که در تایلوس (بحرین امروزی) پیدا شده نشان می‌دهد که وی بر این جزیره نیز حکمرانی کرده‌است. در این کتیبه از همسر وی، ملکه تالاسیا یاد شده‌است.[۷]

طبق «خاطرات نجوم»، در سال ۱۲۴ قبل از میلاد، هیسپاوسین بیمار شد و در ۱۱ ژوئن درگذشت.[۸] پس از مرگ هیسپاوسین ملکه تالاسیا سعی کرد پسرش را به جای هیسپاوسین بنشاند احتمالاً این پسر همان آپوداکوس بوده.

یادکردویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ Hansman 1991.
  2. Eilers 1983.
  3. Monika Schuol: Die Charakene. Ein mesopotamisches Königreich in hellenistisch-parthischer Zeit, Stuttgart 2000, p. 220-221, 300-303
  4. Curtis 2007.
  5. Shayegan 2011.
  6. Pinches T G. Babylonian and Oriental Record vol. IV (1890) pp131-135
  7. Hyspaosines and Thalassia - attalus.org
  8. Monika Schuol: Die Charakene. Ein mesopotamisches Königreich in hellenistisch-parthischer Zeit, Stuttgart 2000, p. 291

منابعویرایش

  • مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی

https://en.wikipedia.org/wiki/Hyspaosines ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۹