وجیه‌الله میرزا

وجیه‌الله میرزا (۱۲۷۱–۱۳۲۲ ه‍.ق) شاهزادهٔ قاجار و از دولتمردان دوران ناصرالدین‌شاه و مظفرالدین‌شاه بود. او در دوران مظفرالدین‌شاه سپهسالار و فرمانده کل ارتش ایران بود.[۲]

وجیه‌الله میرزا

سیف‌الملک امیرخان سردار
Vajihullah Mirza.jpg
پرتره‌ای از وجیه‌الله میرزا، اثر کمال‌الملک
وزیر جنگ
مشغول به کار
جمادی‌الاول ۱۳۱۵ – ۱۲ ذیقعده ۱۳۲۲
در زمانِمظفرالدین‌شاه قاجار
صدراعظمعلی امین‌الدوله
محسن مظاهر (سرپرست)
میرزا علی‌اصغر اتابک
عبدالمجید عین‌الدوله
پس ازعبدالحسین میرزا فرمانفرما
پیش ازکامران میرزا
حاکم خمسه
مشغول به کار
۱۳۱۱ – ؟۱۳۱۳
در زمانِناصرالدین‌شاه قاجار
حاکم لرستان و بروجرد
مشغول به کار
۱۳۰۸ – ؟
در زمانِناصرالدین‌شاه قاجار
حاکم استرآباد
مشغول به کار
رجب ۱۳۰۴ – ؟
در زمانِناصرالدین‌شاه قاجار
اطلاعات شخصی
زاده۱۲۷۱
درگذشت۱۲ ذیقعده ۱۳۲۲
تهران، ممالک محروسه ایران
آرامگاهحرم شاه عبدالعظیم، شهر ری
ملیتایرانی
خویشاونداناحمد عضدالدوله (پدر)
عبدالمحمد سیف‌الدوله (برادر)
عبدالمجید عین‌الدوله (برادر)
جوایز مردمینشان فرانتس یوزف[۱]
خدمات نظامی
وفاداریممالک محروسه ایران
خدمت/شاخهقشون ایران
درجهسپهسالار
فرماندهفوج منصور
نشان‌های نظامینشان شیر و خورشید (درجه ۱)
نشان تمثال همایونی

در سال ۱۲۷۱ ه‍.ق زاده شد. در دوران ناصرالدین‌شاه شجاعت بسیاری در سرکوب ترکمن‌هایی که به غارت کاروان‌های زوار امام رضا می‌پرداختند نشان داد که باعث ترقی‌های آینده او شد. اعتماد السلطنه در کتاب خاطرات خود می نویسد که وجیه الله میرزا در جنگ با تراکمه در استراباد شکست خورد اما رتبه یافت [*]در دوران مظفرالدین‌شاه چندین بار مأمور سرکوب شورش‌ها در شهرهای مختلف ایران شد و چندی نیز به حکومت استرآباد و زنجان برقرار گشت. از ماموریت‌های خارجی او، شرکت در مراسم تشییع الکساندر سوم تزار روسیه و تهنیت به جانشین او نیکلای دوم و مأمور شرکت در مراسم شصتمین سالگرد سلطنت ملکه ویکتوریا بود. در سال ۱۳۱۵ قمری وزیر جنگ شد.[۳] در سال ۱۳۱۷ قمری ملقب به سپهسالار گشت و به فرماندهی کل قشون ایران رسید و اختیار عزل و نصب تمام رؤسای نظام به عهده او گذاشته شد.[۴] او در سال ۱۳۲۲ قمری در پنجاه و یک سالگی درگذشت و در باغ طوطی شاه عبدالعظیم به خاک سپرده شد.[۳] پس از درگذشت او سپهسالار جدیدی تعیین نشد و مظفرالدین‌شاه برای قشون دوازده سردار تعیین کرد که عبارت بودند از: امیربهادر، محمدباقر خان امیرنظام، عزیزالله میرزا ظفرالسلطنه، زین‌العابدین خان امیرافخم، محمدصادق‌خان امیرتوپخانه قجر، محمدعلی سردار افخم، وزیرنظام، ظفرالدوله، احمدخان علاءالدوله، غلامرضاخان اینانلو (آصف‌الدوله)، عبدالله‌خان ناظم‌السلطنه و محمدولی‌خان تنکابنی.[۵]

وجیه‌الله میرزا ثروت هنگفتی از خود برجای گذاشت. بیمارستان هاجر کنونی (۵۰۱ سابق ارتش) واقع در جنوب یوسف‌آباد توسط او احداث و وقف شده است.[۲]

از القاب او سپهسالار، سیف‌الملک، سردار معظم و امیرخان سردار بوده‌است.[۶] وجیه‌الله میرزا با علاءالحاجیه دختر عبدالله خان علاءالملک ازدواج کرد. نصرت‌الله میرزا امیراعظم فرزند او بود.

پانویسویرایش

  1. Buyers, Christopher. "The Qajar Dynasty (Azodi, Azodi Ghajar, Azodi Kadjar) GENEALOGY". The Royal Ark. Retrieved 10 April 2019.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ مرآت‌الوقایع مظفری، ج۲، ص۷۳۱-۷۳۲
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ محمدرضا بهزادی. شاهزاده وجیه‌الله میرزا سپهسالار. مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران بایگانی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine
  4. مرآت‌آلوقایع مظفری، ج۱، ص۴۲۴ و ۴۲۶
  5. مرآت‌الوقایع مظفری، ج۲، ص۷۷۶
  6. القاب رجال دوره قاجاریه، صفحهٔ ۴۰. [۱]

*روزنامه خاطرات ، اعتماد السلطنه ،ص667-8