وزارت امور خارجه (ایران)

یکی از ۱۸ وزارتخانهٔ دولت ایران

وزارت امور خارجه یکی از ۱۹ وزارتخانه دولت ایران است و در کنار شورای عالی امنیت ملی وظیفه رسیدگی به امور بین‌المللی کشور را به عهده دارد. اولین وزیر امور خارجه ایران میرزا عبدالوهاب خان بود که از سال ۱۸۲۱ تا ۱۸۲۳ میلادی خدمت می‌کرد. وزیر کنونی امور خارجه حسین امیرعبداللهیان است که در ۳ شهریور ۱۴۰۰ از مجلس شورای اسلامی رأی اعتماد گرفت.

وزارت امور خارجه
Flag of the Iran Ministry of Foreign Affairs.svg
نشان رسمی وزارت امور خارجه
Ministry of Foreign Affairs building in Tehran.jpg
ساختمان شماره ۳ وزارت امور خارجه
سازمان دید کلی
بنیان‌گذاری۱۸۲۱
سازمان پیشین
  • وزیرمختار ایران
حوزهٔ قدرتایران
ستادمیدان مشق، تهران
بودجه سالانه۴ هزار میلیارد تومان (۱۴۰۰)[۱]
سازمان اجرایی
وبگاه

وزیران امور خارجه ایرانویرایش

مسئولانویرایش

 
خیابان ملل متحد و میدان مشق
 
خیابان ملل متحد و میدان مشق

سخنگویان وزارت امور خارجهویرایش

سخنگویان وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به ترتیب به شرح زیر می‌باشد:[۲]

سفرای ایران در مجامع بین‌المللیویرایش

  • سفیر ایران در سازمان ملل متحد نیویورک (سعید ایروانی )
  • سفیر ایران در یونسکو پاریس (احمد پاکتچی)
  • سفیر ایران فائو رم (رسول زارع)
  • سفیر ایران در مقر سازمان ملل متحد در ژنو ( علی بحرینی )
  • سفیر ایران در سازمان همکاری اسلامی جده (قطع روابط سازمان با ایران)
  • سفیر در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وین ( محسن نذیری اصل )
  • سفیر ایران در اتحادیه اروپا بروکسل (حسین دهقانی)
  • سفیر ایران در سازمان منع سلاح شیمیایی لاهه (علیرضا کاظمی)
  • سفیر ایران در سازمان ملل در کنیا نایروبی (جعفر برمکی)
  • سفیر ایران در سازمان جهانی گردشگری مادرید (حسن قشقاوی)
  • سفیر ایران در سازمان بین‌المللی دریانوردی لندن (سید مهدی حسینی متین)
  • سفیر ایران در سازمان ملل در اسکاپ بانکوک (رضا نوبختی)
  • سفیر ایران در سازمان بین‌المللی هوانوردی (فرهاد پرورش)

سفیرانویرایش

نمایندگی‌های داخل کشورویرایش

 
تصویری از ساختمان وزارت امور خارجه در میدان مشق
 
نمایی از ساختمان وزارت امور خارجه
 
تالار آیینه وزارت امور خارجه
 
ساختمان شماره ۳ وزارت امور خارجه
 
خیابان ملل متحد با نمایی از سر در باغ ملی
 
نمایی از ساختمان وزارت امور خارجه
 
نمایی از ساختمان وزارت امور خارجه
 
نمایی از ساختمان وزارت امور خارجه

وزارت امور خارجه برای تسهیل امور ایرانیان و تجار و ترددهای مرزی در چند استان مرزی کشور نمایندگی وزارت امور خارجه دایر نموده‌است که عبارتند از: اردبیل، مشهد، بیرجند، کرمانشاه، قزوین، کیش، قم (امور طلاب و طلبه‌های خارجی)، اصفهان، بوشهر، یزد، ساری، تبریز، کرمان و شیراز

کارمندانویرایش

کارمندان وزارت خارجه بر اساس اساسنامه مصوب ۱۳۴۷ بر دو گروه تقسیم می‌شوند:

  1. اداری (خدمات و پشتیبانی)
  2. سیاسی

رسته سیاسیویرایش

بر اساس ماده سه مقررات استخدامی وزارت خارجه، کلیه کارمندان وزارت خارجه به دو رسته سیاسی و اداری تقسیم می‌شوند. ورود به رسته اداری شرایط خاصی ندارد ولی بر اساس ماده پنج اساسنامه، شرط ورود به رسته سیاسی؛ داشتن لیسانس یا بالاتر در یکی از رشته‌های علوم سیاسی و بین‌المللی، حقوق بین‌الملل و اقتصاد بین‌الملل، نداشتن تابعیت غیراکتسابی ایران، نداشتن همسر خارجی یا همسری که دارای تابعیت اکتسابی باشد، و علاوه بر اینها شرکت در امتحان کتبی و کسب معدل و انجام مصاحبه جهت آزمون فن بیان و وضع ظاهر و شخصیت.

مدیریتویرایش

بر اساس مفاد ماده ۲۲ اساسنامه وزارت خارجه، مدیران کل و روسای ادارات از بین کارمندان رسته سیاسی که به مقام سفارت رسیده باشند؛ انتخاب می‌شوند و سرپرستان ادارات باید حداقل مقام رایزن دوم باشند. میزان سوابق مورد نیاز برای تغییر مقام‌های سیاسی در وزارت خارجه: وابستگی به دبیر سومی دو سال؛ دبیر سومی به دبیر دومی سه سال؛ دبیر دومی به دبیر اولی سه سال؛ دبیر اولی به رایزن سومی سه سال؛ رایزن سومی به رایزن دومی سه سال؛ رایزن دومی به رایزن یکمی سه سال؛ برای عبور از رایزن یکمی به درجه سفیر سه سال و با تصویب شورای معاونین و موافقت وزیر. برای ورود به هر یک از مدارج فوق نیاز به آزمون و بررسی سوابق و صلاحیت‌ها است.[۹]

اساسنامهویرایش

اساسنامه وزارت خارجه از دوره قاجار تا اواخر دوره محمدرضاشاه پهلوی، سه بار تجدید و اصلاح شده اما از آن زمان تاکنون هیچگونه تغیری نکرده‌است و اساسنامه و عملکرد فعلی بر پایه همان اساسنامه دوره پهلوی است.[۱۰]

نشان و پرچم وزارت امور خارجهویرایش

در مهر ۱۳۹۹ و در آستانهٔ دویستمین سال تأسیس وزارت امور خارجهٔ ایران، از نشان و پرچمی که برای این وزارتخانه طراحی شده‌است رونمایی شد. نشان وزارت امور خارجه برگرفته از نشان شمسه و آرم جمهوری اسلامی است.[۱۱]


جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «ردیف بودجه عجیب چند هزار میلیاردی در وزارت امور خارجه». خبرگزاری دانشجو. ۱۵ آذر ۱۳۹۹.
  2. ویگاه خبری تابناک تاریخ بازدید ۲۸ مهر ۱۳۹۲
  3. «۷ تن از مقامات پیشین دستگیر شدند». روزنامه اطلاعات. تهران: مؤسسه اطلاعات: ص ۲. ۲۹ اسفند ۱۳۵۷. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۳۹۷.
  4. «خبر آسوشیتد پرس تکذیب شد». روزنامه اطلاعات. تهران: مؤسسه اطلاعات: ص ۱۱. ۱۹ خرداد ۱۳۵۹. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۳۹۷.
  5. روزنامهٔ «دِ استاندارد دیلی» ۲۵ فوریهٔ ۱۹۸۰[پیوند مرده]
  6. «بنی صدر و رجوی چگونه از ایران فرار کردند؟!». روزنامه اطلاعات. تهران: مؤسسه اطلاعات: ص ۴. ۷ مرداد ۱۳۶۰. دریافت‌شده در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷.
  7. «ایران با تشکیل کنفرانس غیرمتعهدها در بغداد مخالفت کرد». روزنامه جمهوری اسلامی. تهران: مؤسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی: ص ۳. ۱۴ بهمن ۱۳۶۰. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۳۹۷.
  8. «وزارت خارجه سیاست تجاوزکارانه انگلیس در فالکلند را محکوم کرد». روزنامه اطلاعات. تهران: مؤسسه اطلاعات: ص ۱. ۲۶ اردیبهشت ۱۳۶۱. دریافت‌شده در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷.
  9. مقررات تشکیلاتی، استخدامی، مالی و انضباطی وزارت امور خارجه
  10. «وزارت امورخارجه ایران و نخستین وزیر امورخارجه». پژوهشهای ایرانی. دریای پارس. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
  11. «در آستانهٔ دویستمین سالگرد تأسیس، نشان و پرچم وزارت خارجه رونمایی شد». روزنامهٔ آلیک. دریافت‌شده در ۹ مهر ۱۳۹۹.

پیوند به بیرونویرایش