ولاسیرپتر

سرده‌ای از دونده‌خزندگان
ولاسیرپتر
محدودهٔ زمانی: کرتاسه پسین، ۷۵ تا ۷۱ میلیون سال پیش
Velociraptor fruita 2.jpg
اسکلت ولاسیرپتور مغولی در موزه دایناسور جورنی، فروتا، کلرادو
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: خزندگان
بالاراسته: دایناسورها
راسته: خزنده‌کفلان
زیرراسته: ددپایان
تیره: دونده‌خزندگان
زیرخانواده: زودربائیان
سرده: ولاسیرپتور
آزبورن، ۱۹۲۴
گونه‌ها
  • ولاسیرپتر مغولی
    (آزبورن، ۱۹۲۴)
  • ولاسیرپتر اوسمولسکی
    (گادفرویت، ۲۰۰۸)

ولاسیرپتر (نام علمی: Velociraptor) (به معنی دزد چابک) که در میان عامه مردم با نام رپتر شناخته می‌شود، یک سرده از دایناسورهای گوشت‌خوار کوچک و پرنده‌مانند متعلق به کلاد ددپایان است که بین ۷۵ تا ۷۱ میلیون سال پیش زندگی می‌کرد. سرده ولاسیرپتر شامل دو گونه شناخته شده است که سنگواره‌های آن‌ها در مغولستان و مغولستان داخلی شناسایی شده‌اند. با وجود اندازه کوچک بدن مغز ولاسیرپتر به نسبت دیگر دایناسورهای هم‌جثه با آن، بزرگ‌تر بوده و این دایناسور احتمالاً همانند پرندگان امروزی جانوری خون‌گرم و بسیار فعال بوده‌است.

ویژگی‌های کالبدشناسی ولاسیرپتر مشابه با سایر گونه‌های درومیسورسانان همچون دینونیکوس بود و از جمله مهم‌ترین این ویژگی‌ها داشتن پنجه‌های داسی‌شکل در پاها به منظور پاره کردن بدن طعمه و وجود دمی بلند و ترکه‌ای به منظور حفظ تعادل بود.

توصیفویرایش

 
مقایسه اندازه ولاسیرپتر مغولی با انسان خردمند
 
یک تصویرسازی هنری از پیکر ولاسیرپتر مغولی

ولاسیرپتر یک دایناسور گوشت‌خوار کوچک و سریع با بدنی پوشیده از پر بود که بزرگ‌ترین نمونه‌های کشف‌شده از آن حدود ۰٫۵ متر ارتفاع تا کپل، ۲٫۰۷ متر طول و ۱۵ کیلوگرم وزن داشته‌اند. مانند سایر ددپایان ولاسیرپتر نیز بر روی دوپا خود حرکت می‌کرد و دارای سه پنجه تیز در دستان و نیز پنجه‌ای داسی‌شکل به طول ۱۳ سانتی‌متر در هر دو پای خود بود. سر ولاسیرپتر همانند سر سوسمار دراز و باریک بوده و آرواره آن دارای بیش از ۲۶ دندان تیز و چاقومانند بود. دم این دایناسور سخت و چغر بود و در حفظ تعادل به آن کمک می‌کرد. ولاسیرپتر تنها قادر بود دم خود را به چپ و راست تکان دهد و نمی‌توانست آن را بالا پایین کند. این قابلیت به دایناسور کمک می‌کرد سریع حرکت کرده و جهت حرکت خود را باشتاب عوض کند. دو پای دزد چابک نیرومند بود و از آن‌ها برای پریدن نیز استفاده می‌شد.[۱][۲][۳]

درخت فرگشتیویرایش

Eudromaeosauria
خزنده‌پرنده‌دزدیان

سارورنیتولستس



Atrociraptor



بامبی‌ربا



unnamed

پنجه‌وحشتناک


unnamed
زودربائیان
unnamed

Velociraptor



ایتمیروس



unnamed

آداسور



Tsaagan




Dromaeosaurinae

Dromaeosaurus



Utahraptor



آکیلوباتور






پانویسویرایش

  1. VELOCIRAPTOR enchantedlearning.com
  2. Wikibooks contributors, 'Wikijunior:Dinosaurs/Velociraptor', Wikibooks, The Free Textbook Project, 18 January 2014, 14:22 UTC, <http://en.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikijunior:Dinosaurs/Velociraptor&oldid=2601485> [accessed 19 May 2014]
  3. Velociraptor Facts for Kids sciencekids.co.nz

پیوند به بیرونویرایش