ولایت فراه

ولایتی در غرب افغانستان

ولایت فَراه ولایتی در باختر افغانستان که از غرب با ایران، شمال با ولایت هرات، از جنوب با ولایت نیمروز، از جنوب شرق با ولایت هلمند و از شرق با ولایت غور همسایه است. مرکز این ولایت، شهر فراه است. جمعیت فراه براساس برآورد سال ۲۰۱۵ حدود ۵۷۶ هزار نفر بوده است که تنها نیمی از آن‌ها شهرنشین هستند.

فراه
فراوه، اسکندریه پروفَتازیا
پل تاج
اسکندریه فراه
گلستان جوهر
طوفان شن
ولایت فراه با رنگ سرخ در افغانستان
ولایت فراه با رنگ سرخ در افغانستان
مختصات (مرکز): ۳۲°۳۰′شمالی ۶۳°۳۰′شرقی / ۳۲٫۵°شمالی ۶۳٫۵°شرقی / 32.5; 63.5
کشورافغانستان
مرکزفراه
مساحت
 • کل۴۸۴۷۰٫۹ کیلومتر مربع (۱۸۷۱۴٫۷ مایل مربع)
جمعیت
 (۲۰۱۵)[۱]
 • کل۹۲۵٬۰۱۶
منطقه زمانییوتی‌سی +۴:۳۰ (وقت افغانستان)
کد ایزو ۳۱۶۶AF-FRA
زبان‌های اصلیفارسی
پشتو

ولایت فراه از جمله مناطق خشک و نیمه بیابانی افغانستان است که هوای آن، در فصل تابستان بسیار گرم می‌شود. هوای آن‌جا در فصل زمستان، معتدل و گاهی مواقع سرد است. یکی از بزرگ‌ترین محصولات این ولایت، عناب (یا عَناپ به لهجهٔ محلی) می‌باشد.

ولایت فراه از حاصلخیزترین ولایات افغانستان به حساب می‌آید و از میوه‌های مشهور آن می‌توان به هندوانه (تربوز)، انار، انگور و عناب نام برد.

پشتون‌ها و تاجیک‌ها اکثریت جمعیت این ولایت را تشکیل می‌دهند و زبان‌های فارسی دری و پشتو در آن رایج است. فراه‌رود و خاش‌رود دو رود مهم جاری در این ولایت هستند.

نام ویرایش

پیشینه ویرایش

از جمله اقدامات مهم و اساسی اسکندر در کشورهای تحت استیلا و تسلط خود می‌توان به موضوع دِژسازی اشاره کرد. مقدونی‌ها در قوسی بزرگ از هرات در غرب تا قندهار در جنوب و تا آمودریا (یونانی: Oxus) در شمال برپا کرد. یکی از آن اسکندریه‌ها، اسکندریه فراه می‌باشد که به‌نام پروفتازیا (Alexandria in Prophtasia) یاد می‌شد و پایتخت سرزمین باستانی زرنگ یا همان سیستان امروزی بود. اسکندر مقدونی پروفتازیا را در اکتبر، ۳۳۰ ق.م. بنا کرد.

جمعیت‌شناسی ویرایش

 
نقشه درصد جمعیتی مناطق ولایت فراه.

براساس برآوردهای صورت‌گرفته از تنوع جمعیتی این ولایت توسط دانشگاه عالی نیروی دریایی آمریکا در سال ۲۰۰۹ میلادی، ۵۰ درصد از جمعیت فراه را اقوام تاجیک، ۴۵ درصد را پشتون و بقیه را نیز دیگر اقوام از جمله بلوچ‌ها تشکیل می‌دهند.[۲] زبان مادری بیشتر مردم ولایت فراه فارسی‌دری با لهجهٔ فراهی است.

ولایت فراه ۱۱ ولسوالی دارد. ولسوالی‌های اناردره، لاش‌وجوین، پرچمن و پشت‌رود اکثراً تاجیک‌نشین هستند. ولسوالی‌های بکواه، بالابلوک، خاک سفید و گلستان اکثراً پشتون‌نشین هستند. ولسوالی‌های قلعهٔ کاه و شیب‌کوه مسکن پشتون‌ها و تاجیک‌هاست. ولسوالی فراه شامل تاجیک‌ها و پشتون‌ها می‌شود. ترکیب قومیتی ولایت فراه در فصل‌های مختلف به جهت مهاجرت کوچی‌ها-عشایر پشتون متغیر می‌باشد.

پشتون‌های ولایت از پشتون‌های درانی: چهار قبیلهٔ مهم آن‌ها علیزی، بارکزی، نورزی، و سدوزی مشهور به (تیموری-نسل تیمورشاه پسر احمدشاه بابا ابدالی سدوزی) و یک شاخه از پشتون‌های غلجایی و سوری‌اند. ۹۲ درصد مردم سنی و ۸ درصد مذهب شیعه دارند. خشخاش، گندم، برنج، ذرت و جو کشت‌های رایج در این ولایت هستند. کمتر از ۱۰ درصد مردم به آب لوله‌کشی دسترسی دارند و برق ولایت هم عمدتاً از ایران وارد می‌شود. بیمارستان مرکزی در ولایت فراه موجود است اما از امکانات کمی برخوردار است و همچنان ۱۲ کلینیک درمانی در آن فعال می‌باشد. ۱۴۹ مدرسهٔ ابتدایی و ۴۹ مدرسهٔ ثانوی در این ولایت دایر است.[۳]

جغرافیا ویرایش

 
حوضه هیرمند، جنوب شرقی افغانستان

ولسوالی‌ها ویرایش

 
ولسوالی‌های فَراه
تقسیمات ولایت فراه
ولسوالی مرکز جمعیت مساحت[۴] اقوام[۵]
انار دره ۲۴٬۷۸۲ ۵٬۰۰۰ کیلومترمربع تاجیک‌ها
بکواه ۳۹٬۸۷۱ ۲٬۴۲۴ کیلومترمربع پشتون‌ها
بالا بلوک ۷۲٬۴۶۵ پشتون‌ها
فراه فراه ۱۰۹٬۴۰۹ ۳٬۵۰۰ کیلومترمربع تاجیک‌ها، پشتون‌ها، بلوچ‌ها
گلستان ۴۹٬۷۷۴ ۷٬۱۰۲ کیلومترمربع پشتون‌ها
خاک سفید ۳۴٬۶۰۰ ۱٬۲۰۰ کیلومترمربع پشتون‌ها
لاش و جوین ۲۰٬۴۹۹ ۵٬۴۹۱ کیلومترمربع تاجیک‌ها
پرچمن ۱۱۵٬۶۲۶ ۶٬۶۹۴ کیلومترمربع تاجیک‌ها
پشت رود ۳۶٬۳۱۵ ۱٬۲۰۰ کیلومترمربع تاجیک‌ها و پشتون‌ها
قلعهٔ کاه ۳۰٬۶۵۳ ۳٬۵۹۸ کیلومترمربع تاجیک‌ها و پشتون‌ها
شیب کوه ۲۳٬۰۱۳ ۲٬۷۳۸ کیلومترمربع تاجیک‌ها
 

ولایت فراه

مرکز فراه
ولسوالی‌ها

اناردره | بالابلوک | بَکواه | پرچمن | پُشت‌رود | خاک سفید | شیب‌کوه | فراه | قلعهٔ کاه | گلستان | لاش و جُوَین

شهرها

فراه

نقاط دیدنی

شهر کهنه فراه | شهر اسفندیار | کافرقلعه | بارندک | قلعه پنج جفت گاو | قلعه چارماس | قلعه هفت سوراخ برنگک | قلعه مساو | مزار سید محمد | مزار شاه مبارک | مزار ابونصر فراهی | مزار شهدای کنسک | مزار سلطان امیر


اقتصاد ویرایش

بر اساس آمار ریاست احصائیهٔ وزارت زراعت، ساحهٔ تحت کشت نخلستان‌های خرما در ولایت فراه ۸۰۰ جریب زمین می‌باشد که از سوی مؤسسهٔ خیریهٔ الغرافه ساخته شده است. سالانه حدود دو هزار کیلو خرما از این نخلستان‌ها به دست می‌آید.[۶]

جستارهای وابسته ویرایش

ولایت‌های افغانستان

منابع ویرایش

  1. Afghanistan at GeoHive
  2. «گزارش ویژه تسنیم: طالبان، ولایت «فراه» و نزدیک‌ترین پایگاه نظامی آمریکا به خاک ایران - تسنیم». خبرگزاری تسنیم. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۰۹.
  3. Afghanistan's Provinces– Farah at NPS
  4. Afghanistan Geographic & Thematic Layers
  5. "Loading". Aims.org.af. 2005-04-12. Archived from the original on 15 June 2011. Retrieved 2011-06-10.
  6. صدیقی، تمیم (١٥ نوامبر ٢۰٢۰). «خرما وطن؛ خوشطعم و خوشمزه تا پرورش». وزارت زراعت افغانستان. دریافت‌شده در ٢٥ آوریل ٢۰٢١.