وهسودان بن محمد

وهسودان بن محمد فرزند محمد بن مسافر و بنیانگذار شاخهٔ دیلم از حکومت سالاریان بود. وی و برادرش مرزبان علیه پدر توطئه کرده و پس دستگیری پدر، وهسودان در دیلم بر تخت نشست و برادرش راهی آذربایجان شد و شاخهٔ آران و آذربایجان و ارمنستان را بنیان‌گذاری کرد. وهسودان بن محمد در تارم با آنکه حریف قدرتمندی مانند رکن‌الدوله بویه در برابر خود داشت، با قدرت حکمرانی می‌کرد و به زنجان، ابهر، سهرورد و همچنین به بخشی از قزوین نیز دست یافت و اقدام به ساخت چندین قلعه جدید نمود. پس از مرگ مرزبان در سال ۳۴۶ ه.ق، میانه وهسودان با پسران مرزبان به دشمنی و تیرگی کشید تا این که در ۳۴۹ ه.ق جستان و ناصر دو پسر مرزبان را به فریبکاری به تارم آورد و بعد از دستگیری به قتل رساند. وهسودان سپس فرزند خود اسماعیل را با سپاهی انبوه به آذربایجان فرستاد و ابراهیم، پسر دیگر مرزبان، را از آنجا بیرون کرد در این جریانات حسن کوچک ترین پسر مرزبان نیز به همدان گریخت، وی پس از بیرون راندن ابراهیم حکمرانی آذربایجان را بدست گرفت و پس از مدتی درگذشت.

منابعویرایش

  • شاهمرادی، آل مسافر و تشیع در دیلم و آذربایجان در قرن چهارم هجری.
  • Madelung, W. (1975). "The Minor Dynasties of Northern Iran". In Frye, R.N. (ed.). The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 198–249. ISBN 978-0-521-20093-6.
  • Bosworth, C. E. (1975). "Iran under the Buyids". In Frye, R. N. (ed.). The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 250–305. ISBN 0-521-20093-8.