تفاوت میان نسخه‌های «تیبر»

۱۵۱ بایت اضافه‌شده ،  ۶ سال پیش
جز
جز (ربات: انتقال 70 پیوند میان‌ویکی به d:q13712 در ویکی‌داده)
}}
 
'''رود تیبر''' که در لاتین '''تیبریس''' {{به لاتین|Tiberis}} و در ایتالیایی '''تِوِرِه''' {{به ایتالیایی|Tevere، تلفظ: [ˈteːvere]}} نامیده می‌شود سومین رود طولانی [[ایتالیا|ایتالیاست]]ست که از کوه‌های [[آپنین]] در [[امیلیا-رومانیا]] سرچشمه می‌گیرد و با گذر از مسیری ۴۰۶ کیلومتری در میان [[اومبریا]] و [[لاتزیو]] به [[دریای تیرانی]] می‌ریزد. همچنین [[حوزه آبریز]] این رودخانه در حدود ۱۷ هزار و ۳۷۵ کیلومتر مربع تخمین زده می‌شود.
 
از آنجا که این رود یگانه آبراه شهر [[رم]] بوده و این شهر بر کنارهٔ خاوری آن بنیادگذاشته شده است از شهرتی جاودانه برخوردار می‌باشد.
 
== نام‌گذاری و افسانه‌ها ==
نام تیبر احتمالاً به دوران پیش از لاتین باز می‌گردد و ممکن است خاستگاهی [[اتروسکا|اتروسکایی]]یی و یا [[زبان‌های ایتالیک|ایتالیک]] داشته باشد. در این صورت ممکن است که با واژهٔ [[سلت|سلتی]]ی «دوبرون» به‌معنای آب هم‌ریشه باشد.
 
در برخی از نوشته‌های قدیمی آمده است که این رودخانه به دلیل سفیدفامی آب‌هایش در ابتدا آلبولا نام داشته اما پس از آنکه پادشاه افسانه‌ای تیبرینوس سیلویوس یا تبریس، نهمین پادشاه از سلسله شاهان [[آلبا لونگا]] در آن غرق شد، این رودخانه به افتخار پادشاه غرق‌شده تیبر نام گرفت.
اما رسوبات بسیار رود تیبر که نگهداری بندر اُستیا را با دشواری مواجه ساخته بود سبب شد تا امپراتوران [[کلودیوس]] و [[تراژان]]، بندر جدیدی را در فیومیچینو در نخستین سدهٔ پس از میلاد بنا سازند. جادهٔ جدیدی نیز برای اتصال رم به فیومیچینو ساخته شد اما در نهایت هر دو بندر به دلیل لجن‌گرفتگی به حال خود رها شده و متروکه شدند.
 
برخی از پاپ‌ها در سده‌های ۱۷ و ۱۸ تلاش کردند تا با لایروبی گستردهٔ تیبر، رفت و آمدرفت‌وآمد در آن را بهبود بخشند. این لایروبی‌ها تا سدهٔ نوزدهم نیز ادامه داشت و سبب شد تا برای مدتی تجارت بار دیگر در این مسیر رونق چشمگیری پیدا کند. با این حال تشکیل دوبارهٔ گل و لای تا سدهٔ بیستم میلادی در تیبر سبب شد تا ین رودخانه تنها تا خود رم قابل کشتیرانی باشد.
 
زمانی طغیان‌های تیبر به عمق ۲ متر معروف بود اما امروزه رودخانه در میان دیوارهای سنگی بلندی که کار ساختشان در ۱۸۷۶ آغاز شد مهار شده است. در داخل شهر و در موازات ساحل رودخانه بلوارهایی کشیده شده است که به ''lungoteveri'' به‌معنای خیابان‌های «در امتداد تیبر» معروف است.
 
== پل‌های تیبر ==
علاوه بر پل‌های مدرن بسیاری که بر روی تیبر در رم ساخته شده است برخی از پل‌های باستانی که بیشترشان برای عبور و مرور عابران پیاده کاربرد دارد و یا بخشی از آنها باقی ماندهباقی‌مانده (همچون [[پل میلویان]] و [[پونته سنت آنجلو]]) و یا هنوز کامل هستند (مانند [[پل فابریسیوس]]) نیز دیده می‌شود.
 
== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد-ویکی
|پیوند = http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tiber_River&oldid=408269857
 
[[رده:تیبر]]
[[رده:آبراه‌های ایتالیا]]
[[رده:توپوگرافی روم باستان]]
[[رده:رودهای ایتالیا]]
۳٬۹۴۲٬۳۱۹

ویرایش