باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
ربات ردهٔ همسنگ (۲۴) +مرتب+تمیز (۵.۰۱): + رده:دنباله‌دارها
[[پرونده:Comet-Hale-Bopp-29-03-1997 hires adj.jpg|215px|بندانگشتی|نمایی از [[دنباله‌دار هیل-باپ]] در [[پازین]]، [[کرواسی]] در سال ۱۹۹۷]]
{{فهرست اجرام منظومه شمسی}}
'''دنباله‌دار''' یک گلولهٔ برفی [[کیهان|کیهانی]]ی است که از [[گاز|گازهای]]های [[یخ|منجمد]]، [[سنگ]] و [[گرد و غبار]] ساخته‌شده و تقریباً به اندازهٔ یک شهر کوچک است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Comets |عنوان= Comets: Overview| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 1 September 2013|کد زبان=en}}</ref> ساختار دنباله‌دار شامل سه بخش هسته، گیسو و دم است. هسته بخش مرکزی آن است و از گرد و غبار و گاز و یخ ساخته شده‌است. وقتی که دنباله‌دار نزدیک خورشید می‌شود، یخ‌های موجود در هستهٔ آن [[تبخیر]] می‌شود و تبدیل به ابر بزرگی پیرامون دنباله‌دار می‌شود که گیسو نام‌دارد. نیروی [[مغناطیس|مغناطیسی]]ی بسیار قوی است و طناب‌ها، گره‌ها و نوارهایی تولید می‌کند که دم یونی را از دم گرد و غباری جدا می‌کند.
 
سرچشمه و منشأ دنباله‌دارها، [[ابر اورت]] یا [[کمربند کویپر]] است. دنباله‌دارها، غیر دوره‌ای و دوره‌ای هستند که غیر دوره‌ای‌ها [[گرانش]] محدود به [[خورشید]] ندارند و مدار آن‌ها به شکل [[سهمی]] است. دنباله‌دارهای دوره‌ای نیز شامل دنباله‌دارهای بلند مدت (بسیار بیشتر از ۲۰۰ سال) و کوتاه مدت (۲۰ تا ۲۰۰ سال) است. در نام‌گذاری دنباله‌دارها، از نام کاشفان آن‌ها –یک شخص یا [[فضاپیما]]– استفاده می‌شود. [[اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی|اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی]] رهنمودی برای نام‌گذاری دنباله‌دارها مشخص کرده‌است.
 
دنباله‌دارها تفاوت‌هایی با دیگر اجرام [[منظومه شمسی|منظومهٔ خورشیدی]] از جمله [[سیارک]]‌ها، [[شهاب‌وار|شهاب‌وارها]]ها،، [[شهاب]]‌ها و [[شهاب‌سنگ]]‌ها دارند که مهم‌ترین آن‌ها چیزی است که آن‌ها از آن ساخته شده‌اند. برای نمونه، دنباله‌دارها از [[فلز|فلزات]]ات و [[سنگ|مواد سنگی]] و سیارک‌ها از [[یخ]]، گرد و غبار و مواد سنگی ساخته شده‌اند. دنباله‌دارها انواع قابل‌توجهی مانند [[دنباله‌دار بزرگ]] و [[دنباله‌دار مسیر خورشیدی|مسیر خورشیدی]] دارند. دنباله‌دارهای بزرگ آن‌قدر بزرگ نیستند که با چشم غیرمسلح دیده‌شوند؛ با این حال وقتی به [[خورشید]] نزدیک می‌شوند، سطوح یخی آن‌ها تبخیر می‌شود و مقدار زیادی از گاز و گرد و غبار آن‌ها فرار می‌کند و [[جو (هواشناسی)|جو]] و دم‌های بسیار بزرگی شکل می‌گیرد که دیدنی و قابل‌توجه است. این دنباله‌دارها، دنباله‌دارهای بزرگ نامیده می‌شوند. دنباله‌دار مسیر خورشیدی نیز طبقهٔ ویژه‌ای از دنباله‌دارهاست که به هنگام [[اوج و حضیض|حضیض]] خود، فاصلهٔ بسیار از (حدود ۸۵۰٬۰۰۰ مایل) از خورشید دارند.
 
در [[تاریخ باستان|دوران باستان]]، دنباله‌دارها به عنوان پیامبران خدا در نظر گرفته می‌شدند. در فرهنگ‌های مختلف، آن‌ها عناوینی هم‌چون «''پیشروی حکم مجازات''» و «''تهدید گیتی''» به خود گرفته‌اند. برخی مانند [[کالین هامفریس]]، [[ستاره بیت‌اللحم|ستارهٔ بیت‌اللحم]] را یک دنباله‌دار می‌دانند که در [[انجیل متی]] ذکرشده و راهنمای [[سه مغ]] به زادگاه [[عیسی|عیسی مسیح]] است.
== پیشینهٔ مطالعه ==
[[پرونده:Medieval text.JPG|250px|بندانگشتی|متنی به [[زبان آلمانی]] دربارهٔ اثرات یک دنباله‌دار در سدهٔ هفدهم میلادی]]
در زمان‌های گذشته، دنباله‌دارها به عنوان پیشگویان فاجعه‌ها و پیامبران خدا در نظر گرفته می‌شدند.<ref name="umd">{{یادکرد وب |نویسنده =Noah Goldman |نشانی= http://deepimpact.umd.edu/science/comets-cultures.html|عنوان= Comets in Ancient Cultures| ناشر = [[دانشگاه مریلند در کالج پارک|University of Maryland, College Park]]|تاریخ بازبینی= 2 September 2013|کد زبان=en}}</ref> در سال ۱۰۸۰–۱۰۷۰ میلادی، [[دنباله‌دار هالی]] در [[فرشینه بایو]] (که تاریخچهٔ [[نبرد هیستینگز]] را به تصویر می‌کشد) به تصویر کشیده‌شد. در سال ۱۴۵۰–۱۴۴۹، ستاره‌شناسان نخستین تلاش‌ها برای ثبت مسیر دنباله‌دارها در آسمان شب را انجام‌دادند. در سال ۱۷۰۵، [[ادموند هالی]] تشخیص‌داد که دنباله‌دارهایی که در سال ۱۵۳۱، ۱۶۰۷ و ۱۶۸۲ دیده شده‌است، در واقع یک دنباله‌دار است و پیش‌بینی کرد که دوباره در سال ۱۷۵۸ دیده خواهد شد. از آن پس این دنباله‌دار، دنباله‌دار هالی نام‌گرفت. در سال ۱۹۹۴، در نخستین مشاهدهٔ برخورد [[سیاره]] و دنباله‌دار، دانشمندان از تماشای برخورد دنبالهٔ دار شومیکر-لوی ۹ با [[جو مشتری]] شگفت‌زده شدند. در سال ۲۰۰۴، [[فضاپیمای استارداست]] نمونه‌های گرد و غبار از [[دنباله‌دار ویلد ۲]] جمع‌آوری کرد. در سال ۲۰۰۵، [[برخورد ژرف (مأموریت فضایی)|فضاپیمای برخورد ژرف]] با [[دنباله‌دار تمپل ۱]] برخورد کرد تا درون هستهٔ آن را آشکار کند.<ref name="readmore" />
 
== سرچشمه و منشأ ==
 
[[پرونده:Outersolarsystem objectpositions labels comp.png|250px|بندانگشتی|راست|پراکندگی [[کمربند کویپر|اجسام کمربند کویپر]] (اجسام سبز رنگ) در منظومهٔ خورشیدی]]
در سال ۱۹۴۳، [[ستاره‌شناس|ستاره‌شناسی]]ی به نام [[کنت اجورس]] گفت که مخزنی برای دنباله‌دارها و اجسام بزرگ‌تر، فراتر از [[سیاره|سیارات]] وجود دارد. در سال ۱۹۵۰، [[ستاره‌شناس|ستاره‌شناسی]]ی [[هلند|هلندی]]ی به نام [[یان اورت]] گفت که دنباله‌دارها از جایی بسیار دور در پیرامون منظومهٔ خورشیدی می‌آیند. او نام این منطقه را [[ابر اورت]] گذاشت که اشیاء انبوهی در این ابر غول‌پیکر وجود دارند. ابر اورت فضایی به اندازهٔ ۱۰۰٬۰۰۰–۵٬۰۰۰ واحد نجومی را اشغال می‌کند و در منطقه‌ای از [[فضای بیرونی|فضا]] قرار دارد که تأثیر [[گرانش]] خورشید بر آن ضعیف‌تر از تأثیر گرانش [[ستاره]]‌های مجاور بر آن است. ابر اورت احتمالاً دارای ۱۰۰ [[ ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰ (عدد)|میلیارد]] تا ۲ [[تریلیون]] جسم یخی در مدار خورشیدی است.<ref name="readmore">{{یادکرد وب |نشانی= http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=KBOs&Display=OverviewLong|عنوان= Kuiper Belt & Oort Cloud: Read More| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 1 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
در سال ۱۹۵۱، ستاره‌شناسی به نام [[جرارد کویپر]] نظریه‌ای ارائه‌داد که یک کمربند دیسک مانند در حوزهٔ پلوتو وجود دارد که در آن [[جسم فرانپتونی|اجرام یخی فرانپتونی]] و اجتماعی از دنباله‌دارها وجود دارد. گاهی‌اوقات این اجرام یخی توسط گرانش به مداری پیرامون خورشید هل داده می‌شوند و تبدیل به دنباله‌دارهای با [[تناوب مداری]] کوتاه می‌شوند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Comets&Display=OverviewLong|عنوان= Comets: Read More| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 1 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
=== ویژگی‌ها ===
[[پرونده:Lspn comet halley.jpg|250px|بندانگشتی|[[دنباله‌دار هالی]] استثنایی است و بر خلاف این که دورهٔ مداری کوتاهی دارد، از ابر اورت سرچشمه گرفته‌است.<ref name="oortcloud" />]]
دنباله‌دارها، غیر دوره‌ای و دوره‌ای هستند. دنباله‌دارهای غیر دوره‌ای که از ابر اورت می‌آیند، گرانش محدود به خورشید ندارند و مدار آن‌ها به شکل [[سهمی]] است و تنها یک بار خورشید را می‌بینند و هرگز دوباره باز نمی‌گردند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://www.astro.uu.se/~bjorn/eng_comet.html|عنوان= COMETS - RELICS FROM THE BIRTH OF THE SOLAR SYSTEM| ناشر = [[دانشگاه اوپسالا|Uppsala University]]|تاریخ بازبینی= 5 September 2013|کد زبان=en}}</ref> دنباله‌دارهای دوره‌ای نیز شامل دنباله‌دارهای بلند مدت (بسیار بیشتر از ۲۰۰ سال) و کوتاه مدت است که به ترتیب از ابر اورت و کمربند کویپر سرچشمه می‌گیرند.<ref name="feature" />
 
ویژگی‌ها و رفتار دنباله‌دارهایی که از ابر اورت می‌آیند با دنباله‌دارهایی که از کمربند کویپر می‌آیند، متفاوت است. به طور کلی، دو تفاوت میان این دنباله‌دارها وجود دارد: نخست این که ویژگی‌های [[دینامیک|دینامیکی]]ی آن‌ها متفاوت است. دوم این که دنباله‌دارهایی که از ابر اورت سرچشمه می‌گیرند، دارای دوره‌های بلند و دنباله‌دارهایی که از کمربند کویپر سرچشمه می‌گیرند، دارای دوره‌های کوتاه (۲۰ تا ۲۰۰ سال) هستند و ویژگی‌های مداری آن‌ها نیز متفاوت است. دو خانوادهٔ بزرگ از دنباله‌دارهای کوتاه مدت وجود دارد: نخست خانوادهٔ برجیس با دورهٔ کمتر از ۲۰ سال و دوم خانوادهٔ هالی با دورهٔ ۲۰ تا ۲۰۰ سال.<ref name="feature">{{یادکرد وب|نشانی= http://spaceguard.iasf-roma.inaf.it/NScience/neo/neo-what/com-prop.htm|عنوان= Long and short period comets| ناشر = [[مؤسسه ملی اخترفیزیک|Istituto Nazionale di Astrofisica]]|تاریخ بازبینی= 4 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
تفاوت‌های دینامیکی این دو گروه ناشی از تأثیر اجسام دیگر است. اجسام ابر اورت توسط رویدادهایی که فراتر از منظومهٔ خورشیدی رخ می‌دهد، آشفته می‌شوند. اما دنباله‌دارهای کمربند کویپر به طور مستقیم توسط هیچ ستاره‌ای به جز خورشید نمی‌توانند آشفته‌شوند. اگر خورشید از کنار ستارهٔ دیگری (یا یک ابر بزرگ مولکولی) بگذرد، دنباله‌دارها در مداری [[بیضی]]‌شکل و به سمت منظومهٔ خورشیدی به گردش درمی‌آیند. اما سیارهٔ [[نپتون]] که بسیار نزدیک به کمربند کویپر است، نقش مهمی در ثبات مدار اجسام کمربند و یا برعکس هل‌دادن اجسام به دورتر از مدار پیشین خود دارند.<ref name="feature" />
 
[[ترکیب شیمیایی|ترکیبات شیمیایی]] دنباله‌دارهای بلند مدت و کوتاه مدت مشابه است، اگرچه ترکیبات سازندهٔ دنباله‌دارهای بلند مدت تمایل بیشتری به فرار دارند. دلیل این تفاوت می‌تواند سرچشمه‌گیری از ابر اورت یا کمربند کویپر باشد. در واقع در طول شکل‌گیری منظومهٔ خورشیدی، اجسام کوچک در بخش‌های درونی دیسک و در نزدیکی سیارات غول‌پیکر ساخته‌شدند. سپس این اجسام توسط نیروهای گرانشی از منظومهٔ خورشیدی خارج‌شدند و آن اجسامی که به طور کامل فرار کردند، ابر اورت را تشکیل دادند. آن دسته از اجسامی که نتوانستند فرار کنند و هیچ تعامل گرانشی با سیارات نداشتند، به عنوان اجسام کمربند کویپر باقی‌ماندند.<ref name="feature" />
 
=== نام‌گذاری ===
[[پرونده:Jupiter showing SL9 impact sites.jpg|250px|بندانگشتی|لکه‌های قهوه‌ای بر روی [[مشتری (سیاره)|سیارهٔ برجیس]]، مکان برخورد دنباله‌دار شومیکر-لوی ۹ به [[جو مشتری|جو برجیس]] است.]]
نام‌گذاری دنباله‌دارها پیچیده است و نام آن‌ها از روی کاشفشان –یک شخص یا [[فضاپیما]]– برگرفته می‌شود. برای نمونه، [[دنباله‌دار شومیکر-لوی ۹]] نهمین دنباله‌داری بود که توسط [[یوجین مرل شومیکر|یوجین مرل]] و [[کارولین شومیکر]] و [[دیوید لوی]] کشف شده‌است. این رهنمود توسط [[اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی|اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی]] تنها در سدهٔ گذشته ایجاد شده‌است. از آن‌جا که فضاپیماها در نقطه‌بینی دنباله‌دارها بسیار مؤثر است، دنباله‌دارها در نام‌های خود نام فضاپیماهایی هم‌چون [[تلسکوپ هلیوسفری و خورشیدی|سوهو]] و [[کاوشگر نقشه‌بردار فروسرخ میدان وسیع|وایز]] را دارند.<ref name="readmore" />
 
اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی روشی را برای نام‌گذاری دنباله‌دارها برگزیده‌است. این نام‌گذاری چهار مرحله دارد:
| [[ماهواره دنباله‌داری بین‌المللی|ماهوارهٔ دنباله‌داری بین‌المللی]]<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?Sort=Target&Target=Comets&MCode=ISEEICE |عنوان= ISEE-3/ICE| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>|| <center>۱۰ اوت ۱۹۷۸</center>|| در مارس ۱۹۸۶ رصدهایی از دنباله‌دار هالی انجام‌داد.
|-
| [[ویگا ۱]]<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?Sort=Target&Target=Comets&MCode=Vega_01 |عنوان= Vega 1| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی=3 September 2013|کد زبان=en }}</ref>|| ۱۵ دسامبر ۱۹۸۴|| در سال ۱۹۸۶ دنباله‌دار هالی را مشاهده‌کرد.
|-
| [[ویگا ۲]]<ref>{{یادکرد وب |نشانی= http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?Sort=Target&Target=Comets&MCode=Vega_02|عنوان= Vega 2| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>|| <center>۲۱ دسامبر ۱۹۸۴</center>|| کنارگذر با دنباله‌دار هالی از ۷ تا ۱۱ مارس ۱۹۸۶.
=== هسته ===
[[پرونده:29P Schwassmann Wachmann.jpg|250px|بندانگشتی|قطر دنباله‌دار ۲۹پی/شواسمن-واچمن احتمالاً حدود ۲۰ کیلومتر است. (نگاره‌ای با رنگ‌های کاذب و دروغین از [[تلسکوپ فضایی اسپیتزر]])]]
هسته یا قلب دنباله‌دار تکه‌های جامدی در مرکز گیسوی آن و مانند یک گلولهٔ برفی ناپاک است که از یخ ساخته شده‌است.<ref name="nucleus" /> هسته که بخش مرکزی دنباله‌دار است، مخزن گرد و غبار و گازهای منجمد است.<ref name="ucla" /> هستهٔ دنباله‌دار اسفنجی‌شکل است و درون آن شمار بسیار چاله و حفره وجود دارد. هنوز هیچ کسی نمی‌داند که هسته دارای حفره‌های کم و بزرگ یا حفره‌های بسیار و کوچک است. اگر شمار کمی حفرهٔ بزرگ بر روی هسته وجود داشته‌باشد، یعنی این که این دنباله‌دار از سنگ‌های یخی ناپاک ساخته‌شده و اگر شمار بسیاری حفرهٔ کوچک بر روی آن وجود داشته‌باشد، یعنی این که این دنباله‌دار از گلوله‌های یخی ناپاک ساخته شده‌است.<ref name="nucleus">{{یادکرد وب |نشانی= http://spaceplace.nasa.gov/comet-nucleus/|عنوان= What's in the heart of a comet?| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 5 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
هسته از نوع خاصی از گرد و غبار به نام «''کرکی''» ساخته شده‌است، چون کرکی می‌تواند سبک وزن و پر از سوراخ مانند اسفنج باشد. درون سوراخ‌ها از یخ آب‌مانند، [[کربن دی‌اکسید]] ([[یخ خشک]]) و [[کربن مونوکسید]] (که از خودروها خارج می‌شود) ساخته شده‌است.<ref name="windows" /> لایه‌های بالایی هسته از گرد و غبار ساخته شده‌است. گرد و غبار غیر فرار متشکل از برخی [[کانی]]‌های [[سیلیکات]] و غنی از [[کربن]]، [[هیدروژن]]، [[اکسیژن]] و [[نیتروژن]] است. در هسته، نسبت جرم فرار به جرم غیر فرار نزدیک به یک است.<ref name="ucla" />
 
مشاهدات هستهٔ دنباله‌دارهای هیل-باپ و کوهوتک به دانشمندان ایده‌های تازه دربارهٔ ترکیب و تکامل دنباله‌دارها داده‌است. اما هنوز دانشمندان نمی‌دانند که آیا هستهٔ دنباله‌دارها مانند بخش‌های جامد [[زمین]]، سخت یا مانند یک گلولهٔ برفی، نرم است. کاوشگر فضایی رزتا برای یافتن میزان سختی دنباله‌دارها امیدوارکننده است. وقتی که دنباله‌دار به خورشید نزدیک می‌شود، شروع به [[تبخیر]] می‌کند و یک گیسو و یک دم دیدنی و جذاب پدید می‌آید. این تبخیر تنها در جاهای خاص هسته روی می‌دهد که «''جت''» نامیده می‌شود. دنباله‌دار هالی هنگامی که در سال ۱۹۸۶ به خورشید نزدیک می‌شد، بر روی سطح خود سه جت داشت.<ref name="windows">{{یادکرد وب |نویسنده = Jennifer Bergman|نشانی= http://www.windows2universe.org/comets/comet_nucleus.html|عنوان=The Comet Nucleus | ناشر = Windows to Universe|تاریخ = 22 June 2005|تاریخ بازبینی= 5 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
اندازهٔ هسته معمولاً ناشناخته است، زیرا اندازه‌گیری آن دشوار است، اما اندازه‌گیری قابل اطمینانی از ۱۰ هستهٔ دنباله‌دار به عمل آمده‌است. بسیاری از این هسته‌ها دارای قطرهای چند کیلومتر تا ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر هستند. برای نمونه، هستهٔ [[۲۹پی/شواسمن-واچمن]] احتمالاً حدود ۲۰ کیلومتر و قطر دنباله‌دار هیل-باپ احتمالاً ۴۰ کیلومتر است. البته موارد خاصی مانند دنباله‌دار هالی و [[۱۹پی/بورلی]] دارای هسته‌ای [[سیب‌زمینی]]‌شکل هستند.<ref name="ucla">{{یادکرد وب|نویسنده=David Jewitt|نشانی= http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/nucleus.html|عنوان= The Cometary Nucleus| ناشر =[[دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس|University of California, Los Angeles]] |تاریخ = April 2003|تاریخ بازبینی=5 September 2013|کد زبان=en }}</ref>
 
=== گیسو ===
=== تفکیک از اجرام آسمانی دیگر ===
[[پرونده:Leonid Meteor.jpg|215px|بندانگشتی|یک [[بارش شهابی اسدی]] در سال ۲۰۰۹]]
تفاوت اصلی میان دنباله‌دارها و [[سیارک]]‌ها چیزی است که آن‌ها از آن ساخته شده‌است. سیارک‌ها از [[فلز|فلزات]]ات و [[سنگ|مواد سنگی]] و دنباله‌دارها از [[یخ]]، [[گرد و غبار]] و مواد سنگی ساخته شده‌اند. هر دو جسم آسمانی حدود ۴/۵ میلیارد سال پیش در اوایل منظومهٔ خورشیدی ساخته‌شدند. سیارک‌ها نسبت به دنباله‌دارها بسیار نزدیک‌تر به خورشید هستند، جایی که برای باقی‌ماندن یخ به حالت جامد بسیار گرم است. اما دنباله‌دارها نسبت به سیارک‌ها دورتر از خورشید هستند، جایی که یخ در آن ذوب نمی‌شود. یکی دیگر از تفاوت‌های میان این دو جسم آسمانی این است که دنباله‌دارها دم دارند و سیارک‌ها فاقد دم هستند. از دیگر تفاوت‌های این دو شیء فضایی می‌توان به الگوهای مداری آن‌ها اشاره‌کرد. دنباله‌دارها به مدارهای بسیار طولانی و دراز تمایل دارند و چندین بار ۵۰٬۰۰۰ واحد نجومی از خورشید فاصله می‌گیرند. در حالی که سیارک‌ها به مدارهای کوتاه‌تر و دایره‌ای‌شکل‌تر تمایل و در [[کمربند سیارک‌ها]] وجود دارند. تعداد دو شیء فضایی از تفاوت‌های دیگر آن‌هاست. تنها ۳٬۵۷۲ دنباله‌دار تا ۲۰ ژوئن ۲۰۰۹ کشف شده‌است، اما میلیون‌ها سیارک وجود دارد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =Jerry Coffey|نشانی= http://www.universetoday.com/33006/what-is-the-difference-between-asteroids-and-comets/|عنوان= What is the Difference Between Asteroids and Comets| ناشر = [[یونیورز تودی|Universe Today]]|تاریخ = 20 June 2009|تاریخ بازبینی= 2 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
بقایای کوچک‌تر از یک سیارک، [[شهاب‌وار]] نامیده می‌شود. بیشتر شهاب‌وارهایی که وارد [[جو زمین]] می‌شوند، به اندازه‌ای کوچک هستند که نمی‌توانند وارد سطح زمین شوند و تبخیر می‌شوند و در این حالت عناوین مختلفی (شهاب یا شهاب‌سنگ) می‌گیرند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = Nancy Atkinson|نشانی= http://www.universetoday.com/100075/infographic-whats-the-difference-between-a-comet-asteroid-and-meteor/|عنوان=Infographic: What’s the Difference Between a Comet, Asteroid and Meteor?| ناشر =[[یونیورز تودی|Universe Today]] |تاریخ = 20 February 2013|تاریخ بازبینی= 2 September 2013|کد زبان=en}}</ref> وقتی که شهاب‌وار وارد جو زمین می‌شود، گرم می‌شود و نور رشته‌ای مانندی از آن دیده می‌شود که [[شهاب]] نام‌دارد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = George W. Wetherill|نشانی= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/378109/meteor-and-meteoroid|عنوان= meteor and meteoroid (astronomy)| ناشر = [[دانشنامه بریتانیکا|Encyclopedia Britannica]]|تاریخ بازبینی= 3 Septemer 2013|کد زبان=en}}</ref> اما گاهی اوقات شهاب‌وارها از جو زمین می‌گذرند و بر روی زمین می‌افتند که این جسمی که بر روی زمین افتاده‌است را [[شهاب‌سنگ]] می‌نامند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = Conel M.O'D. Alexander|نشانی=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/378148/meteorite |عنوان= meteorite (astronomy)| ناشر = [[دانشنامه بریتانیکا|Encyclopedia Britannica]]|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
| [[دنباله‌دار تمپل ۱]]<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://www.nasa.gov/mission_pages/deepimpact/mission/mission-features.html|عنوان= NASA - The Comet| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ = 18 November 2004|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>|| <center>۳ آوریل ۱۸۶۷</center> || [[ویلهلم تمپل]]
|-
| [[دنباله‌دار بزرگ ۱۸۸۲]]<ref name="great">{{یادکرد وب |نویسنده = The Greatest Comets of All Time|نشانی=http://www.space.com/3366-greatest-comets-time.html |عنوان= The Greatest Comets of All Time| ناشر = [[اسپیس.کام|Space.com]]|تاریخ = 19 January 2007|تاریخ بازبینی=3 September 2013|کد زبان=en }}</ref> || <center>۱ سپتامبر ۱۸۸۲</center>|| گروهی از [[ملوان|ملوانان]]ان [[ایتالیا|ایتالیایی]]یی
|-
| [[۱۷پی هولمز|دنباله‌دار ۱۷پی هولمز]]<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = Joe Rao|نشانی= http://www.space.com/4544-obscure-comet-brightens-suddenly.html|عنوان= Obscure Comet Brightens Suddenly| ناشر = [[اسپیس.کام|Space.com]]|تاریخ = 24 October 2007|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>|| <center>نوامبر ۱۸۹۲</center> || [[ادوین هولمز]]
|-
| [[دنباله‌دار بزرگ ژانویه ۱۹۱۰|دنباله‌دار بزرگ ژانویهٔ ۱۹۱۰]]<ref name="great" />|| <center>۱۳ ژانویهٔ ۱۹۱۰</center> || بینندگان چندگانه
|-
| [[دنباله‌دار آکیا-سکی]]<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/282597/Comet-Ikeya-Seki|عنوان= Comet Ikeya-Seki (astronomy)| ناشر = [[دانشنامه بریتانیکا|Encyclopedia Britannica]]|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>|| <center>۱۸ سپتامبر ۱۹۶۵</center>|| [[کیرو آکیا]]، [[سوتومیو سکی]]
ستارهٔ بیت‌اللحم یک پدیدهٔ آسمانی ذکرشده در [[انجیل متی]] و راهنمای [[سه مغ]] به زادگاه [[عیسی|عیسی مسیح]] است. رویدادهای طبیعی نشان می‌دهد که ستارهٔ بیت‌اللحم می‌توانسته یک [[ابرنواختر]]، دنباله‌دار (دنباله‌دار هالی در ۱۱ یا ۱۲ سال پیش از میلاد قابل مشاهده بود)، شهاب‌سنگ یا [[مقارنه|مقارنهٔ]] [[سیاره]]‌ها بوده‌باشد. سال زایش مسیح نامشخص است، اما احتمالاً میان ۴ تا ۶ سال پیش از میلاد بوده‌است. [[کتاب مقدس]] می‌گوید که دو نفر این ستاره را دیده‌اند.<ref name="bethlehem">{{یادکرد وب|نشانی= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/63440/Star-of-Bethlehem|عنوان= Star of Bethlehem (celestial phenomenon)| ناشر =[[دانشنامه بریتانیکا|Encyclopedia Britannica]]|تاریخ بازبینی= 4 September 2013|کد زبان=en}}</ref> آن سه [[مغ]] فرزانگانی از [[ایران|سرزمین پارس]] یا ایران و قادر به خواندن ستاره‌ها بودند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =Victoria Gill |نشانی=http://www.bbc.co.uk/news/magazine-20730828 |عنوان= Star of Bethlehem: The astronomical explanations| ناشر = [[بی‌بی‌سی|BBC]]|تاریخ = 23 December 2012|تاریخ بازبینی= 4 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
در اوایل سدهٔ هفدهم، [[یوهانس کپلر]] گفت که بیت‌اللحم ممکن‌است که یک [[نواختر]] باشد.<ref name="bethlehem" /> به گفتهٔ [[کالین هامفریس]] در «''ستارهٔ بیت‌اللحم –دنباله‌داری در ۵ سال پیش از میلاد– و زادروز عیسی''» در [[اخترشناسی و ژئوفیزیک (ژورنال)|مجلهٔ انجمن سلطنتی اخترشناسی]] در سال ۱۹۹۱، عیسی مسیح احتمالاً در پنج سال پیش از میلاد زاده شده‌است. در آن زمان، یک دنباله‌دار بزرگ، جدید و با حرکت آهسته به نام «''سوئی-هزینگ''» ثبت شده‌بود. هامفریس بر این باور است که این دنباله‌دار همان ستارهٔ بیت‌اللحم است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = N.S. Gill|نشانی= http://ancienthistory.about.com/od/churchhistory/qt/121507JesusBirt.htm|عنوان= The Star of Bethlehem and the Dating of the Birth of Jesus| ناشر = [[ابوت.کام|About]]|تاریخ بازبینی= 4 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
== خرافات پیرامون دنباله‌دارها ==
دنباله‌دارها در بسیاری از فرهنگ‌های مختلف در سراسر جهان و در طول زمان از وحشت و ترس الهام گرفته شده‌اند. آن‌ها عناوینی هم‌چون «''پیشروی حکم مجازات''» و «''تهدید گیتی''» به خود گرفته‌اند. این اجرام هم‌چنین به عنوان پیشگویان فاجعه‌ها و پیامبران خدا در نظر گرفته می‌شدند. در [[تاریخ باستان|دوران باستان]]، دنباله‌دارها قابل‌توجه‌ترین اشیاء در آسمان شب بودند. در بسیاری از فرهنگ‌ها، دنباله‌دارها حاملان پیام‌های خدایان هستند. برای نمونه، در برخی از فرهنگ‌ها، دم دنباله‌دارها ظاهر سر یک زن با موهای بلند پشت سرش است.<ref name="umd" />
 
== جستارهای وابسته ==
[[رده:اجرام آسمانی]]
[[رده:اجرام منظومه شمسی]]
[[رده:دنباله‌دارها]]
[[رده:منظومه شمسی]]
 
۸۳۴٬۶۱۵

ویرایش