تفاوت میان نسخه‌های «برزونامه»

۷۷ بایت اضافه‌شده ،  ۷ سال پیش
جز
{{دیگر کاربردها|برزو}}
[[پرونده:Borzunameh.JPG|thumbبندانگشتی|200px|کتاب «حماسه برزونامه» با تصحیح [[علی محمدی]].]]
'''بُرزونامه''' منظومه‌ای حماسی است به [[زبان فارسی]] منسوب به «خواجه عمید عطایی رازی»، معروف به «ناکوک»، که شاعر (سدهٔ پنجم ق) در دربار غزنویان بوده.<ref>مطلبی از دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی، برگرفته از [http://www.persian-language.org/Group/AsarAdabiat.asp?ID=1322&P=8 شورای گسترش زبان فارسی]</ref>
 
خواجه حمید عطایی ابن یعقوب معروف به عطایی رازی از معاصران [[مسعود سعد سلمان]] است که به روایت [[مجمع‌الفصحا]] (۱:۳۴۲) به قولی به سال ۴۷۶ ه.ق.<ref>محجوب، محمد جعفر: مثنوی‌سرایی در زبان فارسی تا پایان قرن پنجم هجری. در: مجله «دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز». پاییز ۱۳۴۲ - شماره ۶۶». (از صفحه ۲۶۱ تا ۲۸۵).</ref>، به گفته [[عوفی]] در سال ۴۹۱ و بنا به قول [[رضا قلی‌خان هدایت]] در سال ۴۷۱ در لاهور در گذشته‌است.<ref>محمدی، احمد: سرگذشت برزو و الحاق آن به «شاهنامه». در: مجله «هنر و مردم»، تیر و مرداد ۱۳۵۴ - شماره ۱۵۳ و ۱۵۴. (از صفحه ۸۶ تا ۹۶).</ref>
 
از سراینده برزونامه آثار حماسی دیگری نیز در دستست که طبعاطبعاً به قرن پنجم تعلق دارد.<ref>محجوب، محمد جعفر: مثنوی‌سرایی در زبان فارسی</ref>
 
موضوع برزونامه سرگذشت برزو پسر سهراب و نوه رستم است که از توران به ایران می‌آید و ناشناخته با نیای خود رستم می‌جنگد. سرانجام پس از چندین نبرد، نژادش شناخته می‌شود و به سپاهیان ایران می‌پیوندد.<ref>[http://dbase.irandoc.ac.ir/00265/00265521.htm تصحیح برزونامه]، / اکبر نحوی؛ به راهنمائی: منصور رستگار فسائی</ref>
 
شهرت فراوان برزورنامه سبب شد که نقل برخی از داستان‌های آن مانند [[قصه سوسن رامشگر]] به صورت جداگانه در میان مردم رواج یابد، و این داستان همراه با بخشی از رویدادهای مربوط به برزو به‌نام «سرگذشت» به [[شاهنامه فردوسی]] افزوده شود.<ref>محمدی، احمد: سرگذشت برزو و الحاق آن به «شاهنامه». در: مجله «هنر و مردم»، تیر و مرداد ۱۳۵۴ - شماره ۱۵۳ و ۱۵۴. (از صفحه ۸۶ تا ۹۶).</ref>
 
از برزونامه چند دست‌نوشته در [[کتابخانه ملی پاریس]] و کتابخانه‏ «بریتیش میوزیوم» لندن موجود است.<ref>طباطبایی، احمد: سیمرغ در چند حماسه ملی. در: مجله «دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز». بهار ۱۳۳۵ - شماره ۳۶. (از صفحه ۴۴ تا ۵۱).</ref> در ایران حماسه برزونامه توسط [[علی محمدی (استاد دانشگاه)|علی محمدی]] دانشیار دانشگاه [[بوعلی سینا]] تصحیح شده‌است.
 
== قیاس با شاهنامه ==
منظومهٔ برزونامه در تقلید از شاهنامه فردوسی در قالب مثنوی، به بحر متفاوت مثمّن محذوف یا مقصور سروده شده‌است. در این منظومه از واژه‌های عربی زیاد استفاده نشده‌است.<ref>مطلبی از دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی، برگرفته از [http://www.persian-language.org/Group/AsarAdabiat.asp?ID=1322&P=8 شورای گسترش زبان فارسی]</ref>
برزونامه منظومه‏‌ایمنظومه‏ای است بزرگتر از شاهنامه فردوسی و دارای ۶۸۰۰۰ بیت.<ref>محجوب، محمد جعفر: مثنوی‌سرایی در زبان فارسی</ref>
 
از بررسی‌ها چنین برمی‌آید که مؤلف برزونامه و [[فردوسی توسی]] آثار خود را باید از روی داستان‌های مشترکی به نظم درآورده باشند، زیرا همانندی‌های بسیاری میان شاهنامه و برزونامه موجود است، ازجمله همانندی‌ها میان سیمرغ در شاهنامه و برزونامه.<ref>طباطبایی، احمد: سیمرغ در چند حماسه ملی.</ref>
اما در شاهنامه جنبه آریایی و ایرانی داستان‌ها کاملاکاملاً محسوس است، حال آنکه در برزونامه تأثیر باورهای برآمده از حمله عرب، اصالت و ریشه ایرانی داستان را تحت‌الشعاع قرار داده‌است.<ref>طباطبایی، احمد: سیمرغ در چند حماسه ملی.</ref>
 
== پانویس ==
==پانویس‌ها==
{{درگاه|ادبیات فارسی}}
{{پانویس}}
 
== منابع ==
* «حماسه برزونامه» (تصحیح)، [[علی محمدی (استاد دانشگاه)|علی محمدی]]، همدان: انتشارات [[دانشگاه بوعلی سینا]]، ۱۳۸۳
 
[[رده:روایت‌های اشعار]]
[[رده:شعرهای فارسی]]
[[رده:ویکی‌سازی رباتیک]]