تفاوت میان نسخه‌های «وارتان مامیکونیان»

جز
(صفحه‌ای جدید حاوی «پرونده:Vardan Mamikonian equestrian Gyumri.jpg|300px|بندانگشتی|چپ|پیکره سوار بر اسب وارتان در پا...» ایجاد کرد)
 
جز (ربات ردهٔ همسنگ (۲۴) +مرتب+تمیز (۷.۰): + رده:زادگان ۳۹۳ (میلادی))
[[پرونده:Vardan Mamikonian equestrian Gyumri.jpg|300px|بندانگشتی|چپ|پیکره سوار بر اسب وارتان در پایتخت ارمنستان]]
'''وارتان مامیگونیان''' (به ارمنی Վարդան Մամիկոնյան به لاتین Vardan Mamikonian معروف به Saint Vardan وارتان مقدس). وارتان مامیگونیان، پسر هامازاسپ و نوهٔ ساهاک کاتولیکوس، در حدود ۳۸۸ تا ۳۹۱م به دنیا آمد و در ۴۵۱م در [[نبرد آوارایر]] درگذشت.
 
در [[ارمنستان]] باستان و [[سده‌های میانه]]، [[فرمانده کل]] سپاه را اسپاراپت<ref>Sparapet</ref> می‌نامیدند.
 
واژهٔ اسپاراپت از دو واژهٔ پهلوی ([[زبان پارسی میانه]]) اسپه یا سپاه و پِت یا بِد ساخته شده و معادل اسپهبد و سپاهبد است. سپاهبدان ارمنستان فرمانبردار پادشاهان آن سرزمین بودند و فرمان ایشان را به کار می‌بستند. در سده‌های چهارم و پنجم میلادی، که [[اشکانیان]] ارمنی یا آرشاکونیان بر ارمنستان فرمان می‌راندند، مقام سپاهبدی از امتیازات [[دودمان مامیگونیان]] بود و نمایندگان این دودمان وظیفهٔ [[سردار|سرداری]]ی و سپاهبدی نیروهای مسلح را بر عهده داشتند.
 
سپاهبدان در تاریخ ارمنستان از پرکارترین و فداکارترین چهره‌های حکومت بودند، چرا که وظیفهٔ سنگین برقراری امنیت و آرامش و نگاه داری از مرزهای کشور در برابر دولت‌ها و اقوام نیرومند همسایه بیشتر بر دوش اینان بود و کامیابی در این کار به دلاوری، بی‌باکی و هوشمندی ایشان بستگی داشت.<ref>[[w:Vardan Mamikonian|ویکی‌پدیای انگلیسی]]</ref>
 
== زندگی نامه ==
وارتان مامیگونیان در مدرسه‌ای که [[مسروپ ماشتوتس]]، در شهر [[واغارشاپات]]، بنیان نهاده بود دانش آموخت. در۴۲۰م، ساهاک مقدس او را همراه مسروپ ماشتوتس به دربار قیصر در [[قسطنطنیه]]، فرستاد و [[قیصر]] [[تئودوسیوس دوم]] او را به فرماندهی سپاه ارمنستان در بخش [[بیزانس|بیزانسی]]ی گمارد.
 
وی در ۴۲۲م به واغارشاپات بازگشت و در همان سال به [[تیسفون]] رفت و به فرمان [[بهرام پنجم]] به سپاهبدی دولت ارمنستان اشکانی (بخش ایرانی) گماشته شد. او در ۴۴۲م به فرمان [[یزدگرد دوم]] با سواره نظام ارمنستان و به همراه سپاه ایران به جنگ [[کوشان‌ها]] (هون‌ها) در مرزهای شرقی ایران رفت و پس از پایان جنگ در ۴۴۹م به میهن بازگشت.
به نوشتهٔ مارشال لانگ:
 
<< در نبرد آوارایر، که در دوم ژوئن ۴۵۱م درگرفت، ۶۶ هزار ارمنی به فرماندهی قهرمان ملی، شاهزاده وارتان مامیگونیان، با سپاه ۲۲۰ هزار نفری ایرانیان پیکار کردند. وارتان و چندین هزار تن از یارانش در میدان نبرد از پای درآمدند و مرگ این شهدا را تا به امروز در تقویم ارمنی به نام پنجشنبهٔ آمرزیده یادآوری می‏کنند. >>
 
[[ریچارد فرای]] نیز به این رویداد اشاره می کند و می‌نویسد:
 
<< نبرد آوارایر رویداد بزرگی در تاریخ ارمنستان گردید و تا به امروز هنوز با هیجان از آن یاد می‏شود.>>
 
وارتان مامیگونیان به پاس جانفشانی‌ها و [[دلاور|دلاوری‌هایش]]ی‌هایش در جرگهٔ شهیدان مقدس جای گرفت و کلیسای ارمنی سرودی مذهبی به وی تقدیم کرد.
 
== منابع ==
{{پانویس}}
** دیوید مارشال لانگ، ((ایران، ارمنستان و گرجستان، تماس‌های سیاسی))، ترجمهٔ حسن انوشه، در مجموعهٔ تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، گردآوری احسان یارشاطر (تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۳)، ج۳.
*
* دیوید مارشال لانگ، ((ایران، ارمنستان و گرجستان، تماس‌های سیاسی))، ترجمهٔ حسن انوشه، در مجموعهٔ تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، گردآوری احسان یارشاطر (تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۳)، ج۳.
* ریچارد فرای، ((تاریخ سیاسی ایران در دورهٔ ساسانیان))، ترجمهٔ حسن انوشه، در مجموعهٔ تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان،، گردآوری احسان یارشاطر (تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۳)، ج۳.
 
[[رده:مردم باستان در ارمنستان]]
[[رده:تاریخ ارمنستان]]
[[رده:زادگان ۳۹۱ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۴۵۱ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۳۹۱ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۳۹۳ (میلادی)]]
[[رده:مردم باستان در ارمنستان]]
۸۵۶٬۰۱۳

ویرایش