تفاوت میان نسخه‌های «توسکا»

۳۳ بایت اضافه‌شده ،  ۶ سال پیش
جز
رده:اصلاح نویسه‌های پنهان و حذف موارد زائد
جز (رده:اصلاح نویسه‌های پنهان و حذف موارد زائد)
}}
[[پرونده:European black alder.jpg|بندانگشتی|180px|توسکای [[ییلاق و قشلاق|قشلاق]]ی (سیاه‌توسه) یا «توسکای سیاه [[اروپا]]یی» با [[نام علمی]] ''Alnus glutinosa'']]
'''توسکا'''، '''توسه''' یا '''رازدار''' (رزدار) نام گونه‌ای از [[درخت]]‌هاها و [[درختچه]]‌هایهای [[جنگل]]ی از خانوادهٔ [[غان]] است. این درخت از نوع گیاهان [[خزان‌کننده]] است و به‌وسیلهٔ باد گرده‌افشانی می‌کند.<ref name="4msee">{{یادکرد وب| نشانی = http://4msee.com/node/44291| عنوان = توسکا| تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱| نویسنده = اکرم یادگاری‌پور| نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = مهدیه شمسه، اصغر سپه‌وند| تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = [[اچ‌تی‌ام‌ال]]| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = [[فارسی]]| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref> در دنیا بیش از ۳۰ نوع از گونهٔ توسکا وجود دارد که تنها دو نوع از آن با نام‌های [[توسکای ییلاقی]] (سردسیر) و [[توسکای قشلاقی]] (گرمسیر) در ایران رشد می‌کنند<ref name="jomhourieslami">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.jomhourieslami.com/1389/13890704/13890704_06_jomhori_islami_goonagoon_0004.html| عنوان = فضای سبز. درخت توسکا | تاریخ بازدید = [[۴ مه]] [[۲۰۱۱ (میلادی)|]]| نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = ۴| سال = ۱۳۸۹| ماه = [[مهر]]| قالب = [[اچ‌تی‌ام‌ال]]| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = [[فارسی]]| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref> که عمر آنها معمولاً تا ۱۰۰ سال است و رشد نهایی آنها در ۵۰ سالگی قطع می‌شود.<ref name="golchamanaria">{{یادکرد وب| نشانی = http://golchamanaria.com/index.php?section=detail&dt=36| عنوان = توسکا| تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱ | نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = | اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = | نشانی بایگانی = http://archive.is/20130426111306/http://golchamanaria.com/index.php?section=detail&dt=36| تاریخ بایگانی = نا معلوم - بایگانی گوگل| نقل قول =}}</ref> توسکا درختی [[رطوبت‌پسندی|رطوبت‌پسند]] به شمار می‌رود؛ بدین معنی که دارای قدرت جذب [[آب]] بسیار زیادی است و در زمین‌های [[رطوبت|مرطوب]] و یا [[باتلاق]]ی دارای رشدی سریع می‌باشد.<ref name="paperandwood">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.paperandwood.com/?Page=ArticlesItem&aID=142| عنوان = توسکا درختی ارزشمند و ناشناخته در جنگل‌های شمال | تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱| نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = [[۹ اردبیهشت]] [[۱۳۸۶]]| سال = ۱۳۸۶| ماه = | قالب = متنی| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = فارسی| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref>
 
== نام ==
 
== بوم‌شناسی ==
توسکا بومی قارهٔ اروپا و [[جزایر بریتانی]] است.<ref name="controverscial"/> محل [[رشد]] توسکا معمولاً در مناطق پر آب، مانند حاشیهٔ [[رودخانه]]‌هاها و [[ساحل|سواحل]]، و همچنین حاشیهٔ جنگل‌هاست و داخل [[جنگل]] به ندرت رشد می‌کند.<ref name="golchamanaria"/> این درختان در تمامی کرهٔ زمین موجود هستند و دامنهٔ انتشار آنها از [[ژاپن]] به سمت [[آسیای شرقی]] و [[شمال]] [[هیمالیا]] و سپس درون [[اروپا]] و شمال [[آفریقا]] ادامه دارد. در [[قاره آمریکا|قارهٔ آمریکا]] نیز از شمال قاره و بخش شرقی [[کانادا]]، [[آنتاریو]] به سمت غرب و سپس جنوب و منطقهٔ غربی [[آمریکای جنوبی]] و [[رشته‌کوه]] [[آند (رشته‌کوه)|آند]] و نیز در [[شیلی]] پراکنده‌اند.<ref name="glutinosa">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.2020site.org/trees/alder.html| عنوان = Alder Tree (Alnus glutinosa)| تاریخ بازدید = ۴ مه ۲۰۱۱| نویسنده = LoveToKnow | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = | اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = انگلیسی| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref>
 
این گونه فقط در بخش شمالی ایران وجود دارد و در جنگل‌های مازندران و گرگان و گیلان، مناطق جنگلی طالقان، لاهیجان، آستارا و طالش که همه دارای خاکی مرطوب هستند، رشد می‌کند.<ref name="ayeneh">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.ayeneh.net/Herbal/viewHerbal.aspx?Herbalid=43&Letter=%D8%AA&CatName=%D8%AA| عنوان = توسکا| تاریخ بازدید = ۴ مه ۲۰۱۱| نویسنده = آينه دات نت| نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = | اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = فارسی| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref>
 
[[پرونده:Alder (PSF).png|بندانگشتی|180px|یک طراحی از برگ‌های توسکا به همراه میوه آن]]
[[برگ]]‌هاها در این گونه، [[بیضی]] و مدور، با پایه‌ای [[گوه]] شکل و [[متناوب]] (پر موج) و دارای سطحی [[چسب]]نده و حاشیه‌ای دندانه‌دار و همچنین [[رگبرگ]]‌هایهای شانه‌ای شکل هستند. [[گل]]‌هاها چوبی و با شکل نامشخص (معمولاً به صورت [[کروی]]) بوده و در ابتدای [[بهار]] و قبل از رویش کامل برگ‌ها ظاهر می‌شوند. [[شاخه]]‌هایهای آن خاکستری رنگ با لکه‌های [[قهوه]]‌ایای است به وسیلهٔ جریان [[باد]] [[گرده‌افشانی]] می‌کنند و میوهٔ آن شبیه به [[توت]] [[کال]] است<ref name="jomhourieslami"/><ref name="4msee"/><ref name="controverscial"/><ref name="glutinosa"/>
 
در میان درختانی که در [[جنگل‌های شمال ایران]] وجود دارند، توسکا زودتر از بقیهٔ درختان [[جوانه]] می‌زند و آخرین درختی است که برگ‌های آن [[زرد]] می‌شود.<ref name="golchamanaria"/>
 
=== میوه ===
همچون تمام درختان خانواده غان، کت‌کین‌ها {{انگلیسی|catkin}} یا میوه‌های نر و ماده هردو در یک درخت قرار دارند. کت‌کین‌های نر در پاییز ظاهر می‌شوند و ماده‌ها در اواخر زمستان و اوایل بهار در میان شاخه‌های تیره‌تر. رنگ نرها [[سرخ تیره]] است و نزدیک به ۱۰ [[سانتیمتر]] طول دارند و با [[فلس]]‌هایهای سپرمانندی پوشیده شده‌اند که [[بساک]] و [[گرده]]‌هاها را از [[باران]] و [[بادهای نارس]] و نابهنگام محفوظ دارد.<ref name="glutinosa"/>
{|
|[[پرونده:Alnus rubra 9819.JPG|بندانگشتی|180px×180px|کت‌کین‌های نر در گونه Alnus rubra]]
 
== کاربرد ==
به خاطر رطوبت‌پسندی بسیار تیرهٔ توسکا و قدرت زیاد آن در جذب آب، برای کاهش حجم آب در زمین‌های مرطوب و [[علفزار]]های باتلاقی و [[مانداب]]‌هاها و [[زهکشی]] [[خاک]] به فراوانی کاشته می‌شود. همچنین چوب این درخت مورد استفاده در صنایع [[روکش‌سازی]] است.<ref name="paperandwood"/><ref name="golchamanaria"/><ref name="glutinosa"/>
 
== جستارهای وابسته ==
 
== پیوند به بیرون ==
*[http://www.noormags.com/View/Magazine/ViewPages.aspx?articleId=157721 شیره‏ٔشیره‌ٔ درخت توسکا]
 
{{سرده‌های گیاهان ایران}}
[[رده:توسکا]]
[[رده:درختان]]
[[رده:پیگیری ربات حذف کارکتر نادرست]]
۴٬۰۹۸٬۱۲۹

ویرایش