تفاوت میان نسخه‌های «زسو-۲۳-۴»

جز
ویرایش به وسیلهٔ ابزار خودکار ابرابزار
جز (ویرایش به وسیلهٔ ابزار خودکار ابرابزار)
|تاریخ تولید= ۱۹۶۴ تا ۱۹۸۲
|تعداد= حدود ۶۵۰۰ دستگاه
|وزن= ۱۹ تن
|طول= ۶.۵۳۶٫۵۳ متر
|پهنا= ۳٫۱۲ متر
|بلندی= ۲٫۵۶ متر (۳.۵۷۳٫۵۷ متر با رادار باز شده)
|خدمه= ۴ نفر (فرمانده، راننده، توپچی، اپراتور رادار)
|فشنگ= ۲۳*۱۵۲ م‌م
|تسلیحات ثانویه =
|موتور= دیزلی ۸ سیلندر ۲۰ لیتری
|قدرت موتور=۲۸۰اسب بخار در ۲ هزار دور در دقیقه
|نسبت قدرت/وزن=۱۴.۷۱۴٫۷ اسب بخار به تن
|فرافرستادن=
|ظرفیت بار مفید=
|ظرفیت سوخت= ۵۱۵ لیتر
|برد پرتابه= جاده: ۴۵۰ کیلومتر{{سخ}}خارج از جاده: ۳۰۰ کیلومتر
|سرعت=جاده: ۵۰ کیلومتر در ساعت{{سخ}} خارج از جاده: ۳۰ کیلومتر در ساعت
|هدایت=
|هدایت استیرینگ=
}}
 
'''زواس‌یو-۲۳-۴ «شیلکا»''' {{به روسی|ЗСУ-23-4 «Ши́лка»}} سیستم [[توپ ضدهوایی|پدافند هوایی]] ِ [[توپ خودکششی|خودکششی]] و زره‌پوش ساخت [[شوروی]] است. این سیستم از یک توپ چهارلول ۲۳ میلی‌متری و یک [[رادار]] تشکیل می‌شود که بر روی یک شاسی زرهی سوار شده‌شده که از [[تانک سبک]] پی‌تی-۷۶ اقتباس شده‌است.
 
نام '''زواس‌یو''' مخفف واژهٔ روسی ''Зенитная Самоходная Установка'' به معنی «مقر ضدهوایی خودکششی» است؛ '''۲۳''' به [[کالیبر]] و '''۴''' به شمار لوله‌های توپ آن اشاره دارند. '''شیلکا''' هم نام رودخانه‌ای در روسیه است که بر روی این [[خودرو زره‌پوش جنگی]] گذاشته شده‌است.
 
== طراحی و توسعه ==
طراحی شیلکا از اواخر دهه ۱۹۵۰ آغاز شد و در سال ۱۹۶۲ به ارتش شوروی معرفی شد. حدود ۶۵۰۰ دستگاه از این ضدهوایی خودرو بین سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۸۲ ساخته شده و به ارتش شوروی و ده‌ها کشور دیگر دنیا تحویل داده شد.
 
== ویژگی‌ها ==
شاسی زرهی پی‌تی-۷۶ شباهت زیادی به شاسی تانک سبک [[پی‌تی-۷۶]] و توپ پشتیبانی پیاده‌نظام آاس‌یو-۸۵ دارد و مثل آن‌ها برای حرکت از یک زنجیر ۶ چرخ بدون زنجیر چرخ کمکی استفاده می‌کند. راننده در جلو نشسته و سه خدمه دیگر یعنی فرمانده و توپچی و افسر رادار در برجک قرار گرفته‌اند. شیلکا قابلیت حرکت روی آب را ندارد و فقط در آب‌های حداکثر یک متری قابلیت حرکت را دارد. یک زره سبک که قطر آن حداکثر به ۹ میلی‌متر می‌رسد از سرنشنیان شیلکا محافظت می‌کند و یک سیستم حفاظت اتمی-میکروبی-شیمیایی هم برای خودرو پیش‌بینی شده‌است.<ref>[http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/row/zsu-23-4.htm ZSU-23-4 Shilka 23MM Antiaircraft Gun] FAS</ref>
 
شیلکا برای یافتن تهدیدهای هوایی و هدایت آتش توپ‌های خود به یک رادار باند جی مجهز شده که بشقاب آن در قسمت عقب خودرو قرار گرفته و به داخل خودرو جمع می‌شود. شیلکا با تیربار چهارلول خود که فشنگ‌هایی مشابه فشنگ‌های ضد هوایی دولول [[زو-۲۳-۲ ]] را شلیک می‌کنند، توانایی کشف، پیگیری و درگیری با هواگردهای مهاجم در ارتفاع پایین را داشته و همچنین قادر به درگیری با خودروهای زمینی در حال حرکت است. با توجه به سرعت واکنش و نواخت تیر بالا معمولا وظیفهٔ سرکوب سکوهای شلیک [[موشک ضد تانک]] (مثل خودروهای مسلح به [[موشک تاو]]) هم به شیلکاها سپرده می‌شود. تیربارهای این سیستم تا مسافت حداکثر ۳ هزار متر برد مفید دارند. شیلکاها در مجموع ظرفیت حمل ۲ هزار فشنگ را دارند که در نوارهای حداکثر ۵۰ تایی داخل خشاب گذاشته شده و نوع مهمات هم معمولا یک گلوله زره‌شکاف پس از سه گلوله انفجاری است.<ref>[http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/row/zsu-23-4.htm ZSU-23-4 Shilka 23MM Antiaircraft Gun] FAS</ref>
 
با توجه به عمر زیادی که از فعالیت شیلکاها می‌گذرد، برنامه‌های بهینه‌سازی متعددی برای آن‌ها اجرا و پیشنهاد شده‌‌است. یک بهینه‌سازی‌ اوکراینی شامل یک سیستم رادار جدید به علاوه یک غلاف حسگر که در بردارندهٔ یک دوربین دید روز و شب است، یک [[مسافت‌یاب لیزری]]، و شش لانچر موشک‌های [[شلیک و بعد هیچ]] روسی [[سام-۱۸]] می‌شود، تا این خودرو به سبک بسیاری از خودروهای ضد هوایی غربی به ترکیبی از توپ ضد هوایی و موشک گرمایاب برای درگیری با تهدیدهای هوایی مجهز باشد.
 
با توجه به عمر زیادی که از فعالیت شیلکاها می‌گذرد، برنامه‌های بهینه‌سازی متعددی برای آن‌ها اجرا و پیشنهاد شده‌‌استشده‌است. یک بهینه‌سازی‌بهینه‌سازی اوکراینی شامل یک سیستم رادار جدید به علاوه یک غلاف حسگر که در بردارندهٔ یک دوربین دید روز و شب است، یک [[مسافت‌یاب لیزری]]، و شش لانچر موشک‌های [[شلیک و بعد هیچ]] روسی [[سام-۱۸]] می‌شود، تا این خودرو به سبک بسیاری از خودروهای ضد هوایی غربی به ترکیبی از توپ ضد هوایی و موشک گرمایاب برای درگیری با تهدیدهای هوایی مجهز باشد.
 
[[File:ZSU-23-4 operators.png|thumb|400px|کاربران فعلی و سابق شیلکا]]
 
== تاریخچه عملیاتی ==
 
شیلکا از موفق‌ترین جنگ‌افزارها در کلاس خود بود که قابلیت‌های بسیار بالاتری در مقایسه با سیستم‌های مشابه خود داشت. ابتدا قرار بود این سیستم در کنار سیستم خودکششی ۵۷ م‌م زواس‌یو-۵۷-۲ در ارتش شوروی فعالیت کند اما نیروهای شوروی بسیار از شیلکا راضی‌تر بودند و به همین جهت زواس‌یو-۵۷-۲ خیلی زود در دهه ۱۹۶۰ از ارتش این کشور کنار گذاشته شد.
 
شیلکا جنگ‌های متعددی را به خود دیده‌است که [[جنگ یوم کیپور]] و دیگر نزاع‌های کشورهای عربی و اسرائیل، و [[جنگ ایران و عراق]] از مهمترین آن‌ها هستند. در جنگ یوم کیپور شیلکا بسیار موفق ظاهر شد چرا که خلبان‌های اسرائیلی برای گریز از موشک‌های [[سام-۶]] در ارتفاع پایین پرواز می‌کردند و در آنجا شکار شیلکاها می‌شدند.
 
شوروی‌ها در [[جنگ شوروی در افغانستان|جنگ افغانستان]] هم به طور گسترده‌ای از این توپ ضد هوایی بهره بردند. با این که دشمن آن‌ها در این نبرد مجهز به نیروی هوایی و هیچ نوع هواگرد نبود اما با توجه به اینکه [[مجاهدین افغان]] عمدتا در مناطق کوهستانی مستقر شده بودند، تیربار پرقدرت چهارلول زواس‌یو-۲۳-۴ سلاح مناسبی برای حمله به سنگرهای آن‌ها بود چرا که این سلاح درجه بالاروی بسیار بیشتری در مقایسه با سلاح‌های زره‌پوش‌های دیگر روس‌ها مثل [[تی-۵۵]]ها و [[تی-۶۲]]ها، نفربرهای خانوادهٔ [[بی‌تی‌آر]] و و [[بی‌ام‌پی-۱]]ها داشت. به همین دلیل روس‌ها در [[جنگ چچن]] هم از این سیستم برای سرکوب مخالفان خود در این منطقه کوهستانی بهره بردند.