تفاوت میان نسخه‌های «حرکت خاص»

۷٬۱۴۴ بایت اضافه‌شده ،  ۷ سال پیش
بدون خلاصه ویرایش
جز (ربات: حذف میان‌ویکی موجود در ویکی‌داده: ۳۷ میان‌ویکی)
{{خرد}}
[[پرونده:Proper motion.JPG|thumb |250px |رابطهء بین حرکت خاص و مولفه های سرعت یک شیئ. در لحظه ء انتشار شیئ در فاصلهء ''d''از خورشید بوده است و با نرخ زاویه ای ''μ'' radian/s حرکت می کرده است، که، ''μ = v<sub>t</sub> / d'' و ''v<sub>t</sub>'' = مولفهء عمودی سرعت نسبت به خط دید خورشید است. (شکل نشان دهندهء زاویهء ''μ'' که در واحد زمان با سرعت مماسی ''v<sub>t</sub>'' جارو شده است.)]]
 
'''حرکت خاص''' {{انگلیسی|Proper motion}} یک [[ستاره]] یعنی نرخ تغییر موقعیت زاویه ای آن در طول زمان از دید مرکز جرم سامانهء ستاره ای.<ref name=Koupelis>{{cite book |title=در جستجوی کیهان |author=Theo Koupelis, Karl F. Kuhn |page= 369 |url=http://books.google.com/?id=6rTttN4ZdyoC&pg=PA369 |isbn=0-7637-4387-9 |publisher=Jones & Bartlett Publishers |year=2007}}</ref> این کمیت بر حسب [[دقیقه قوسی|ثانیه های قوس]] در سال(arcsec/yr) سنجش میشود.که هر 3600 ثانیهء قوسی معادل یک درجه است.<ref name= Green>{{cite book |title=مقدمه ای بر خورشید و ستارگان |author=Simon F. Green, Mark H. Jones |page= 87 |url=http://books.google.com/?id=lb5owLGIQGsC&pg=PA87 |isbn=0-521-54622-2 |publisher=Cambridge University Press |year=2004}}</ref> که با [[سرعت شعاعی]] در تضاد است، معمولا با [[اثر دوپلر]] موج دریافتی اندازه گیری می شود.حرکت خاص ذاتی نیست، چرا که بسته به تغییر موقعیت سیستم ستاره ای متغییر است. <ref name=Birney>{{cite book |title=نجوم مشاهده ای |author= D. Scott Birney, Guillermo Gonzalez, David Oesper |page= 73 |url=http://books.google.com/?id=cc9L8QWcZWsC&pg=RA1-PA73 |isbn=0-521-85370-2 |year=2007 |publisher=Cambridge University Press}}</ref>حرکت خاص اغلب ستارگان چندان نامحسوس است که برای سنجش آن باید سالها از آنها عکاسی کرد.<ref>کتاب نجوم دینامیکی</ref>با توجه به ثابت بودن سرعت نور، حرکت خاص ستاره های دور را نمی توان مشاهده کرد و سرعت خاص مشاهده شده نشان دهندهء حرکت ستاره در لحظه ای است که نور از آن جدا شده است.
'''حرکت خاص''' {{انگلیسی|Proper motion}} یک [[ستاره]] یعنی نرخ تغییر موضع آن در آسمان. این کمیت بر حسب ثانیه قوس سنجش میشود. حرکت خاص اغلب ستارگان چندان نامحسوس است که برای سنجش آن باید سالها از آنها عکاسی کرد.
== تاریخچه ==
حرکت خاص توسط ستاره شناسان اولیه حدس زده می شد(بر اساس نسخهء ماکروبیوس) اما در سال 1718 [[ادموند هالی]] آن را ثابت کرد.او متوجه شد که ستاره های [[شباهنگ (ستاره)| شباهنگ]]، [[نگهبان شمال]] و [[دبران]] بیش از نیم درجه با موقعیتی که یونانیان قدیم مانند [[ابرخس]] 1850 سال قبل از او ثبت کرده اند متفاوت است.<ref name=Neugebauer>{{cite book |title=تاریخچه ای از نجوم ریاضی باستانی |author=Otto Neugebauer |url=http://books.google.com/?id=vO5FCVIxz2YC&pg=PA1085&dq=proper+motion+angle |page= 1084 |isbn=3-540-06995-X |publisher=Birkhäuser |year=1975}}</ref>
== ستاره هایی با حرکت خاص زیاد ==
در ادامه مواردی با بیشترین حرکت خاص بر اساس ستاره نمای هیپارکوس آورده شده است.<ref>{{cite web
| author=Staff
| date= 15 سپتامبر, 2003
| url=http://www.rssd.esa.int/SA-general/Projects/Hipparcos/table362.html
| title=150 ستاره با بیشترین حرکت خاص بر اساس ستاره نمای هیپارکوس
| publisher=ESA
| accessdate=2007-07-21 }}</ref>به [[فهرست ستارگان در ستاره‌نمای هیپارکوس]] نگاه کنید. این فهرست ستارگانی مانند [[ستاره باغ چای]] که ضعیف اند را در خود جای نداده.فهرست کامل تری از اشیا نجومی را می توان در [http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/ سمباد] یافت.
 
[[پرونده:61 Cygni Proper Motion.gif|thumb|حرکت خاص [[۶۱ ماکیان]] در حدود یک سال : 2012-11-19 - 2013-11-08.]]
== منابع ==
{| class="wikitable"
* کتاب نجوم دینامیکی
|+ ستاره هایی با بیشترین حرکت خاص<ref>{{cite web
| url = http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/
| title=سمباد
| publisher = مرکز اطلاعات فلکی استراسبورگ
| accessdate = 2007-07-21 }}</ref>
|-
!rowspan="2"| #
!rowspan="2"| ستاره
!colspan="2"| حرکت خاص
!rowspan="2"| سرعت<br />شعاعی<br />(km/s)
!rowspan="2"| اختلاف ديد<br />(mas)
|-
! μ<sub>α</sub> · cos δ<br />(mas/yr)
! μ<sub>δ</sub><br />(mas/yr)
|-
| 1
| [[ستاره بارنارد]]
|style="text-align: right;"| -798.71
|style="text-align: right;"| 10337.77
|style="text-align: center;"| -106.8
|style="text-align: right;"| 549.30
|-
| 2
| [[ستاره کاپتین]]
|style="text-align: right;"| 6500.34
|style="text-align: right;"| -5723.17
|style="text-align: center;"| +245.5
|style="text-align: right;"| 255.12
|-
| 3
| [[گروم‌بریج ۱۸۳۰]]
|style="text-align: right;"| 4003.69
|style="text-align: right;"| -5814.64
|style="text-align: center;"| -98.0
|style="text-align: right;"| 109.22
|-
| 4
| [[لوکای ۹۳۵۲]]
|style="text-align: right;"| 6766.63
|style="text-align: right;"| 1327.99
|style="text-align: center;"| +9.7
|style="text-align: right;"| 303.89
|-
| 5
| [[گلیز ۱]] (CD -37 15492) (GJ 1)
|style="text-align: right;"| 5633.95
|style="text-align: right;"| -2336.69
|style="text-align: center;"| +23.6
|style="text-align: right;"| 229.32
|-
| 6
| [[HIP ۶۷۵۹۳]]
|style="text-align: right;"| 2282.15
|style="text-align: right;"| 5369.33
|style="text-align: center;"| &mdash;
|style="text-align: right;"| 76.20
|-
| 7
| [[۶۱ ماکیان]] A & B
|style="text-align: right;"| 4133.05
|style="text-align: right;"| 3201.78
|style="text-align: center;"| -64.3
|style="text-align: right;"| 287.18
|-
| 8
| [[لالاند ۲۱۱۸۵]]
|style="text-align: right;"| -580.46
|style="text-align: right;"| -4769.95
|style="text-align: center;"| -85.0
|style="text-align: right;"| 392.52
|-
| 9
| [[اپسیلون هندی]]
|style="text-align: right;"| 3961.41
|style="text-align: right;"| -2538.33
|style="text-align: center;"| -40.4
|style="text-align: right;"| 275.79
|}
[[Image:Barnard2005.gif|thumb|نمایش موقعیت 5 سالانهء [[ستاره بارنارد]], 1985–2005.]]
== نرم افزار ==
نر افزارهایی وجود دارند که با استفاده از آن ها می توان این حرکت را مشاهده کرد.دو نمونهء رایگانآنها عبارتند از:
* [http://t.nomoto.org/HippLiner/index-e.html هیپ لاینر] - نرم افزار رایگان- ویندوز، نسبتا پیچیده، با بعضی صفحه های نمایش زیبا.هنوز در حال توسعه است و نیاز به پیمایش و پیکربندی بیشتر ویژگی ها دارد.
* [http://www.xephem.com زیفیم] - نرم افزار رایگان- لینوکسو اپل OS X - بسته اخترسنجی کامل، می تواند به یک منطقه از آسمان متمرکز شود،با قابلیت تنظیم گام زمان، و نمایش حرکت ستاره ها در طول زمان.
 
== منابع ==
{{پانویس}}
{{ستاره‌ها}}
 
۳۸۴

ویرایش